Ο ΚΩΣΤΑΣ ΕΞΕΡΤΖΟΓΛΟΥ, γεννηθείς το 1933, δείχνει στον φακό της «Κ» το απολυτήριο του δημοτικού. Ο ίδιος αποφοίτησε από δημόσιο σχολείο της Καλλιθέας, στο ίδιο όπου μετέπειτα μαθήτευσαν τα παιδιά του και τα εγγόνια του. Το χαρτί του απολυτηρίου γράφει 7 Απριλίου του 1945, δηλαδή εννιά ημέρες πριν ο Κόκκινος Στρατός εισβάλει στο Βερολίνο ανοίγοντας τον δρόμο για την κατάρρευση του Τρίτου Ράιχ, την αυτοκτονία του Χίτλερ και το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.
Εκτοτε, παρότι έχουν συμβεί αναρίθμητα ιστορικά γεγονότα παγκοσμίως, μία εικόνα παραμένει ίδια αλλά και ελαφρώς παραλλαγμένη μαζί. Ο κύριος Κώστας 80 χρόνια μετά επιστρέφει στις σχολικές αίθουσες, πάλι ως μαθητής. Η επιλογή του να επιστρέψει πέρσι στο σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας στο Περιστέρι σε ηλικία 92 ετών τον κατατάσσει ως έναν από τους μεγαλύτερους σε ηλικία μαθητές της Ελλάδας, αν όχι τον μεγαλύτερο.
ΕΜΜΟΝΗ
Εχοντας εργαστεί ως μηχανικός στα βαπόρια στο εμπορικό ναυτικό και έχοντας ταξιδέψει στα πιο απομακρυσμένα μέρη του κόσμου, ο κ. Κώστας εξηγεί στην «Κ» πως όλα αυτά τα χρόνια κάτι του έλειπε. «Πάντοτε είχα μία εμμονή. Ενώ έφτασα καλά στη δουλειά μου, μου έλειπαν οι παραπάνω γνώσεις, οι γραμματικές γνώσεις. Και αποφάσισα επηρεαζόμενος από την κόρη μου να πάω σε αυτή τη σχολή», αναφέρει.
Η επιλογή του να επιστρέψει στα θρανία για να φοιτήσει στο γυμνάσιο δεν ήταν εύκολη. Η πρώτη απόπειρα από τον ίδιο έγινε το 2019, ωστόσο, το έδαφος ήταν δεν ήταν αρκετά γόνιμο για την επιστροφή του. Στα θρανία της Β΄ γυμνασίου κάθισε εν τέλει στο περσινό σχολικό έτος, με αποτέλεσμα φέτος να δηλώνει όλο χαρά «τελειόφοιτος».
Ενώ έφτασα καλά στη δουλειά μου, μου έλειπαν οι παραπάνω γνώσεις, οι γραμματικές γνώσεις.
Κινητήριος δύναμη ώστε να ολοκληρώσει το γυμνάσιο είναι μία αέναη επιμονή που τον απωθεί από τον καναπέ. «Σπίτι με καναπέ εγώ δεν το εγκρίνω», λέει με μία δόση χιούμορ. Πέρα από τις γνώσεις που προσκομίζει, μέσα στην αίθουσα γεννήθηκαν και φιλίες, καθώς ο ίδιος μπορεί να είναι μεγαλύτερος αλλά δεν είναι ο μόνος παππούς.
ΔΙΠΛΑ ΔΙΠΛΑ
Στη διπλανή τάξη δύο Ελένες κάθονται δίπλα δίπλα. Είναι γιαγιά και εγγονή. «Συνόδευσα την εγγονή μου για να εγγραφεί στο σχολείο δεύτερης ευκαιρίας και πριν το καταλάβω, γράφτηκα και εγώ», σημειώνει η μεγαλύτερη. Η Ελισάβετ από το Καζακστάν είναι όπως μας λέει γιαγιά, μαμά, νοικοκυρά, μαθήτρια, εργαζόμενη και σύζυγος. Η Ειρήνη από την Αλβανία «είχε αφήσει ένα όνειρο ξεχασμένο στο συρτάρι. Τώρα το εκπληρώνει σε αυτό το σχολείο». Ο Βαγγέλης, ελαιοχρωματιστής στο επάγγελμα, όταν του είπαν για το σχολείο δεύτερης ευκαιρίας σκέφτηκε “έλα μωρέ πού να τρέχω τώρα”. Τώρα περιμένει και εκείνος να πάει η ώρα 6 το απόγευμα για να βρεθεί στην τάξη. Είναι και η κυρία Μαρία που γύρισε στα έδρανα όχι μόνο για να πάρει απολυτήριο, αλλά για να πετύχει το μεγάλο στοίχημα της ζωής της: να γίνει δασκάλα.
Είναι σαφές πως ο καθένας σε αυτό το σχολείο, όπως και σε άλλα σχολεία δεύτερης ευκαιρίας, κουβαλά τη δική του ιστορία. Ιστορίες που αξίζουν να ακουστούν όχι μόνο επειδή η σχολική τους διαδρομή δεν ακολούθησε τους «κανονικούς» δρόμους, αλλά κυρίως επειδή πίσω τους κρύβεται, τις περισσότερες φορές, ένας σκληρός αγώνας για επιβίωση.
Οταν βλέπουν πως μπορούν να διαβάσουν, να αναγνωρίσουν κείμενα, τότε δεν μπορεί να τους πιάσει ούτε η βαρύτητα.
Οπως αναφέρει άλλωστε στην «Κ» και ο διευθυντής του εν λόγω σχολείου, Δημήτρης Μποϊντάς, οι ταχύτητες εκεί, όπως και στα περισσότερα σχολεία δεύτερης ευκαιρίας, είναι διαφορετικές. Η ποικιλομορφία είναι έκδηλη. Μετανάστες που έμαθαν να μιλάνε ελληνικά πριν από λίγα χρόνια, άτομα με αναπηρία και ειδικές ανάγκες, άτομα ρομά που δεν πήγαν σχολείο στην παιδική ηλικία καθώς εργάζονταν.
Γι’ αυτό και το περιβάλλον εκεί έχει διαμορφωθεί έτσι ώστε να αγκαλιάσει όλους τους μαθητές αλλά και να τους ωθήσει να προσπαθήσουν να ολοκληρώσουν την εκπαίδευσή τους. «Οταν βλέπουν πως μπορούν να διαβάσουν, να αναγνωρίσουν κείμενα, τότε δεν μπορεί να τους πιάσει ούτε η βαρύτητα», σημειώνει ο διευθυντής.
Στο Γυμνάσιο του Σχολείου Δεύτερης Ευκαιρίας στο Περιστέρι φοιτούν φέτος 80 άτομα. Το στοίχημα για τον διευθυντή είναι αυτή η σχολική χρονιά να ολοκληρωθεί με τη μικρότερη δυνατή διαρροή μαθητών, κάτι που επιδιώκεται μέσα από συνεχή υποστήριξη και συστηματική ανατροφοδότηση από τους εκπαιδευτικούς.
Την ίδια στιγμή, οι δυσκολίες δεν απουσιάζουν. Παρά τις προσπάθειες, δεν έχει προβλεφθεί κονδύλι για την κάλυψη όλων των τάξεων με διαδραστικούς πίνακες, με αποτέλεσμα στο σχολείο να λείπουν πέντε τέτοιες υποδομές. Ενα κενό που υπενθυμίζει ότι, παρά τη σημασία τους, τα Σχολεία Δεύτερης Ευκαιρίας εξακολουθούν να λειτουργούν συχνά με περιορισμένους πόρους, στηριζόμενα κυρίως στο μεράκι των εκπαιδευτικών και στην επιμονή των ανθρώπων που επιστρέφουν, έστω και αργά, στο θρανίο.
Βίντεο: Μαρία Σιδηροπούλου
Ρεπορτάζ: Σοφία Χρήστου
Αρχισυνταξία: Ιωάννα Μπρατσιάκου
Ευχαριστούμε:
Τον κύριο Κώστα Εξερτζόγλου
Την κόρη του, Ελένη Εξερτζόγλου
Τον διευθυντή, τους/τις εκπαιδευτικούς, τους μαθητές και τις μαθήτριες του Σχολείου Δεύτερης Ευκαιρίας Περιστερίου
