Πριν από μερικά χρόνια βοηθός στα ψώνια ήταν κάποιος φίλος ή συγγενής. Στη συνέχεια, ο φίλος υποκαταστάθηκε από τις μηχανές αναζήτησης και από τις πλατφόρμες σύγκρισης τιμών. Τώρα, ο νέος βοηθός για τα ψώνια λέγεται Claude, ChatGPT, Gemini, όλες εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης που χρησιμοποιούνται ολοένα και περισσότερο από τους καταναλωτές ακόμη και για την κατάρτιση λιστών με τα απαραίτητα για το σπίτι ή για ένα πάρτι.
Σύμφωνα με έρευνα που πραγματοποίησε το Ινστιτούτο Ερευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ) και παρουσιάστηκε πρόσφατα στο 16ο Food Retail Conference, δύο στους τρεις έχουν χρησιμοποιήσει εφαρμογές Τ.Ν. όπως chatbots, ψηφιακούς βοηθούς κ.λπ., με το 15% να χρησιμοποιεί εφαρμογές Τ.Ν. σε καθημερινή βάση και ένα 42% μερικές φορές μέσα στην εβδομάδα. Πλέον δημοφιλής εφαρμογή μεταξύ των καταναλωτών είναι το ChatGPT με το 79% των χρηστών Τ.Ν. να το επιλέγει, ακολουθεί το Gemini που χρησιμοποιείται από το 35% των χρηστών Τ.Ν., ενώ την τρίτη θέση σε δημοφιλία έχει το Microsoft Copilot με 19%.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει το γεγονός ότι τέσσερις στους δέκα χρήστες Τ.Ν. έχουν λάβει πληροφορίες για προϊόντα χρησιμοποιώντας την Τ.Ν. Συγκεκριμένα, το 43% έχει ζητήσει πληροφορίες για προϊόντα ή υπηρεσίες, το 34% έχει ζητήσει πληροφορίες για κάποιο προϊόν πριν επισκεφθεί το κατάστημα, το 27% έχει κάνει συγκρίσεις προϊόντων μέσω της Τ.Ν., το 11% έχει συγκρίνει διαφορετικές αλυσίδες σούπερ μάρκετ, ενώ υπάρχει κι ένα 6% καταναλωτών που έχει απευθυνθεί στην Τ.Ν. προκειμένου να του φτιάξει τη λίστα για το σούπερ μάρκετ.
Ολοένα και περισσότεροι καταφεύγουν στην τεχνητή νοημοσύνη ακόμη και για την κατάρτιση της λίστας με τα απαραίτητα για το σπίτι.
Τα εν λόγω ποσοστά είναι δυναμικά, ειδικά μάλιστα καθώς μεγάλο ποσοστό των ερωτηθέντων, πάνω από το 40%, που δεν έχει προβεί σε κάποια από τις προαναφερθείσες ενέργειες, προτίθεται να το πράξει στο μέλλον.
Αν και ακόμη η επαφή με το προσωπικό του καταστήματος σχετικά με πληροφορίες για ένα προϊόν φαίνεται ως η καλύτερη επιλογή, είναι σημαντικά τα ποσοστά αποδοχής της Τ.Ν. ως πιθανής λύσης. Το 12% των καταναλωτών δηλώνει ότι θα ζητούσε τη βοήθεια της Τ.Ν. προκειμένου να ενημερωθεί για το εάν ένα τρόφιμο που βλέπει ενώ ψωνίζει στο σούπερ μάρκετ περιέχει ή όχι αλλεργιογόνες ουσίες. Αν και η πλειονότητα συμφωνεί ότι ο διατροφολόγος είναι αυτός που πρέπει να εμπιστευθεί για τις επιλογές τροφίμων που θα κάνει στο σούπερ μάρκετ, τη δεύτερη θέση καταλαμβάνει στη συνολική αξιολόγηση η Τ.Ν., ενώ με βάση συγκεκριμένα κριτήρια έρχεται πρώτη, καθώς είναι ταχύτερη, ευκολότερα προσβάσιμη και πιο προσιτή οικονομικά λύση.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει ότι σε γενικές γραμμές οι καταναλωτές υιοθετούν θετική στάση έναντι της Τ.Ν. Ενας στους τέσσερις αξιολογεί ως καλή την εμπειρία που είχε με τη χρήση Τ.Ν. για τις αγορές του, ενώ το 22% τη χαρακτηρίζει μέτρια και το 9% κακή. Το 25% περιγράφει ως θετική τη στάση του συνολικά απέναντι στη σχέση Τ.Ν. – αγορών, το 19% αρνητικά και το 56% ουδέτερα, ποσοστό που αναμένεται να μειωθεί σταδιακά με την περαιτέρω διείσδυση της Τ.Ν. Αλλωστε, στο ChatGPT πήρε μόλις πέντε ημέρες για να φθάσει στο 1 εκατομμύριο χρήστες, όταν το Facebook χρειάστηκε δέκα μήνες.
«Η Τ.Ν. επηρεάζει ήδη το πώς αγοράζουμε και θα επηρεάζει τις αγοραστικές αποφάσεις μας ακόμη περισσότερο στο μέλλον», τόνισε στο συνέδριο ο γενικός διευθυντής του ΙΕΛΚΑ κ. Λευτέρης Κιοσές. Λίγες ημέρες νωρίτερα ο γκουρού της καινοτομίας και της στρατηγικής Αμίν Τουφανί μιλώντας σε επιχειρηματίες στην Αθήνα σε ειδική εκδήλωση που διοργάνωσε η Deloitte είχε πει μεταξύ άλλων: «Ετοιμαστείτε να πουλήσετε στην Τ.Ν. του πελάτη σας», επισημαίνοντας ότι ήδη περίπου το 8% των αποφάσεων λιανικής αγοράς στις ΗΠΑ καθοδηγείται από συστάσεις του Claude και του ChatGPT.
