EΡΕΥΝΑ – ΑΝΑΛΥΣΗ: καθ. Γιάννης Μανιάτης
Με τη συνεργασία των μεταπτυχιακών φοιτητών/τριών: Ι. Βούλγαρη, Α. Μανώλη
Το 38% του εμπορίου του παγκόσμιου αργού πετρελαίου διέρχεται από τα Στενά του Ορμούζ, μαζί με το 29% του υγροποιημένου πετρελαϊκού αερίου (LPG) και το 19% του υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), ενώ σε μικρότερα ποσοστά διακινούνται μέσω των Στενών λιπάσματα και σιτηρά. Η ναυτιλία επηρεάζεται από αυξήσεις σε ναύλους και ασφάλιστρα κινδύνου, με οικονομικές επιπτώσεις και στον αγροτικό τομέα, καθώς σημαντικό μέρος των λιπασμάτων διακινείται μέσω της περιοχής. Σε περιόδους έντασης, τα στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου αποκτούν κρίσιμο ρόλο. Με ελάχιστο όριο τις 90 ημέρες που θέτει ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας, η Ιαπωνία και η Νότια Κορέα ξεπερνούν τις 200, οι περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες ξεπερνούν τις 100, ενώ η Αυστραλία παραμένει χαμηλά, σε μόλις 49.
Η σημασία της ενεργειακής ασφάλειας
Το 2024, το πετρέλαιο και τα προϊ-όντα πετρελαίου κυριάρχησαν στο ενεργειακό μείγμα της Ευρωπαϊκής Ενωσης (37%), ακολουθούμενα από την ηλεκτρική ενέργεια (23%) και το φυσικό αέριο (20%). Η άμεση χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας έφτασε στο 12%, ενώ η συνολική συμβολή τους ανήλθε στο 25%. Οσον αφορά την κατανάλωση πετρελαϊκών προϊόντων, η Κύπρος (56%) και η Ελλάδα (53%) κατέγραψαν τα υψηλότερα ποσοστά. Η Ολλανδία εμφάνισε υψηλή χρήση φυσικού αερίου, ενώ η Λετονία και η Φινλανδία πρωταγωνίστησαν στην άμεση χρήση ανανεώσιμων πηγών (βιοαέριο, βιομάζα κ.ά.). Παράλληλα, η Πολωνία κατέγραψε το υψηλότερο ποσοστό στη χρήση στερεών καυσίμων. Η υψηλή εξάρτηση από το πετρέλαιο καθιστά την Ευρώπη ευάλωτη, αναδεικνύοντας τη σημασία της ενεργειακής ασφάλειας.
