Eρευνα – Ανάλυση: καθ. Γιάννης Μανιάτης
Με τη συνεργασία των μεταπτυχιακών φοιτητών/τριών: Ι. Βούλγαρη, Α. Μανώλη
Το 54% του παγκόσμιου εμπορίου LNG διέρχεται από στρατηγικά θαλάσσια στενά. Τα Στενά του Ορμούζ συγκεντρώνουν το 21%, ενώ τα Στενά της Μαλάκας το 17%. Από το 2023, οι επιθέσεις των Χούθι στο στενό Μπαμπ ελ-Μαντέμπ ανάγκασαν τα πλοία να παρακάμπτουν μέσω του Ακρωτηρίου Καλής Ελπίδας (10% της ροής) αυξάνοντας κόστος και χρόνο μεταφοράς. Παράλληλα, ο πόλεμος στο Ιράν ενδέχεται να προκαλέσει απώλειες 11 εκατ. βαρελιών πετρελαίου ημερησίως (υπερδιπλάσια ποσότητα έναντι των κρίσεων του 1973 και του 1979) και έως 140 δισ. κ.μ. φυσικού αερίου ετησίως, εφόσον η σύγκρουση παραταθεί, απειλώντας να εξελιχθεί σε μία από τις μεγαλύτερες ενεργειακές κρίσεις των τελευταίων δεκαετιών.
Εξάρτηση από λίγους προμηθευτές
Το 2023, η Ευρωπαϊκή Ενωση βασίστηκε σε εισαγωγές ορυκτών καυσίμων για το 58% της ενέργειάς της. Είναι πολύ πιο εξαρτημένη από άλλες χώρες, όπως Κίνα (24%) και Ινδία (37%), ενώ μόνο Ιαπωνία (84%), Νότια Κορέα (80%) και Τουρκία (70%) εμφανίζουν υψηλότερα επίπεδα εξάρτησης. Παρότι η εξάρτηση από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα έχει μειωθεί κατακόρυφα, η Ε.Ε. εξακολουθεί να εξαρτάται από λίγους προμηθευτές πετρελαίου και φυσικού αερίου και κυρίως από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Το 2024, η ενεργειακή εξάρτηση της Ευρωπαϊκής Ενωσης (από όλες τις πηγές) ανήλθε στο 57,2%. Σε επίπεδο χωρών, τα υψηλότερα ποσοστά καταγράφονται σε Μάλτα (98%), Λουξεμβούργο (91%), Κύπρο (88%) και Ελλάδα (78%).
