Στο 68% του μέσου όρου της Ευρωπαϊκής Ενωσης διαμορφώθηκε το 2025 το κατά κεφαλήν ΑΕΠ στην Ελλάδα (προσαρμοσμένο σε όρους αγοραστικής δύναμης), καταγράφοντας μείωση κατά μία ποσοστιαία μονάδα σε σύγκριση με το 2024. Με την επίδοση αυτή η Ελλάδα κατατάσσεται, δυστυχώς, μαζί με τη Βουλγαρία στην τελευταία πλέον θέση μεταξύ των κρατών-μελών της Ε.Ε. Μάλιστα, η Βουλγαρία, σύμφωνα με τα προσωρινά στοιχεία της Εurostat, βελτίωσε τη θέση της σε σύγκριση με το 2024, όταν το κατά κεφαλήν ΑΕΠ στη γείτονα ήταν στο 66% του ευρωπαϊκού μέσου όρου, ενώ η Λετονία, που το 2024 βρισκόταν στην προτελευταία θέση, κάτω από την Ελλάδα, το 2025 ξεπέρασε τη χώρα μας με ΑΕΠ στο 71% του ευρωπαϊκού μέσου όρου.
Το χάσμα μεγαλώνει
Σε απόλυτα μεγέθη, το πραγματικό κατά κεφαλήν ΑΕΠ στην Ελλάδα –προσαρμοσμένο σε μονάδες αγοραστικής δύναμης– διαμορφώθηκε το 2025 σε 28.500 ευρώ από 27.400 ευρώ το 2024, με το μέσο κατά κεφαλήν ΑΕΠ στην Ε.Ε. να διαμορφώνεται το 2025 σε 41.600 ευρώ από 39.900 ευρώ το 2024. Με άλλα λόγια, αν και σε απόλυτα μεγέθη το κατά κεφαλήν ΑΕΠ στην Ελλάδα αυξήθηκε το 2025 σε σύγκριση με το 2024, η απόσταση από την Ε.Ε. μεγάλωσε, λόγω μεγαλύτερης ενίσχυσης του κατά κεφαλήν ΑΕΠ στην Ενωση και κυρίως λόγω του υψηλότερου συγκριτικά επιπέδου τιμών αγαθών και υπηρεσιών στην Ελλάδα, που καταλήγει τελικά σε μειωμένη αγοραστική δύναμη.
Το κατά κεφαλήν ΑΕΠ στην Ελλάδα δεν βρέθηκε ποτέ πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Ωστόσο, τη δεκαετία πριν από το ξέσπασμα της οικονομικής κρίσης, βρισκόταν πολύ κοντά σε αυτόν, με πλέον «καλύτερη» χρονιά το 2006, όταν είχε διαμορφωθεί στο 96% του ευρωπαϊκού μέσου όρου. Το 2010 υποχώρησε στο 84% και το 2015 έπεσε κάτω από το 70%, χωρίς να περάσει το φράγμα αυτό ποτέ ξανά από το 2014 μέχρι και το 2025.
Κάτι που έρχεται να επιβεβαιώσει τέσσερα πράγματα: πρώτον, το βάθος και την ένταση της οικονομικής κρίσης της προηγούμενης δεκαετίας, δεύτερον, τη μη επίτευξη ακόμη της επιθυμητής σύγκλισης, τρίτον, την επίδραση των διαδοχικών κρίσεων από το 2020, τόσο ως προς τον ρυθμό ανάπτυξης του ΑΕΠ όσο και ως προς τον ρυθμό αύξησης των τιμών και, τέλος, την ανάπτυξη –ενώ η Ελλάδα βρισκόταν σε κρίση– των χωρών που εντάχθηκαν στην Ε.Ε. τα τελευταία χρόνια, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τις χώρες της Βαλτικής, αλλά πλέον και τη Ρουμανία και τη Βουλγαρία.
Υψηλή φοροδιαφυγή
Από την άλλη, πάντως, στην Ελλάδα δεν θα πρέπει να παραγνωρίζεται ο παράγοντας της απόκρυψης εισοδημάτων, αν και τα τελευταία χρόνια έχει υπάρξει σημαντικός περιορισμός της φοροδιαφυγής.
Οι χώρες με το υψηλότερο κατά κεφαλήν ΑΕΠ σε μονάδες αγοραστικής δύναμης ήταν το 2025 το Λουξεμβούργο (139% πάνω από τον μέσο όρο της Ε.Ε.), η Ιρλανδία (137%) και η Ολλανδία (134%).
