Πλαφόν στο περιθώριο κέρδους στα υγρά καύσιμα στο στάδιο της χονδρικής (από τις εταιρείες εμπορίας προς τα πρατήρια) και της λιανικής πώλησης (από τα πρατήρια στον τελικό καταναλωτή), καθώς και σε 61 κατηγορίες ειδών σούπερ μάρκετ με ισχύ από σήμερα μέχρι τουλάχιστον το τέλος Ιουνίου αποφάσισε να επιβάλλει η κυβέρνηση σε μια προσπάθεια να περιορίσει τις ανατιμήσεις στα ενεργειακά προϊόντα και να προλάβει νέες αυξήσεις τιμών σε βασικά τρόφιμα. Προκειμένου ακριβώς να επιτευχθεί η άμεση εφαρμογή, «επιστρατεύτηκε» η λύση της Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου.
Πάντως, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης δεν απέκλεισε χθες κατά την παρουσίαση των έκτακτων μέτρων για την αισχροκέρδεια το ενδεχόμενο λήψης σε επόμενη φάση και μέτρων στήριξης νοικοκυριών και επιχειρήσεων από ενδεχόμενες επιπτώσεις της νέας κρίσης στην οικονομία. Η λήψη των ανακουφιστικών μέτρων θα γίνει, σύμφωνα με τον κ. Χατζηδάκη, όταν θα υπάρχει πιο ξεκάθαρη εικόνα στη Μέση Ανατολή και λαμβάνοντας υπόψη φυσικά τα δημοσιονομικά περιθώρια.
Εμφαση στην προτεραιότητα που δίνεται στα μέτρα πάταξης της αισχροκέρδειας έναντι των μέτρων στήριξης έδωσε άλλωστε ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, τονίζοντας ότι θα χρησιμοποιηθούν όλα τα «όπλα» που έχει η κυβέρνηση στη διάθεσή της και «κάθε κατεργάρης θα κάτσει στον πάγκο του», όπως ανέφερε χαρακτηριστικά.
Το πλαφόν στα καύσιμα θα εφαρμοστεί, σύμφωνα με όσα ανακοίνωσε ο υπουργός Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου, ως εξής:
• Οι εταιρείες εμπορίας πετρελαιοειδών δεν θα μπορούν να επιβάλλουν περιθώριο κέρδους πάνω από 5 λεπτά ανά λίτρο σε σχέση με την τιμή προμήθειας από τα διυλιστήρια στην αμόλυβδη βενζίνη 95 οκτανίων (απλή αμόλυβδη) και στο πετρέλαιο κίνησης που πουλάνε στα πρατήρια καυσίμων.
• Τα πρατήρια καυσίμων απαγορεύεται να επιβάλλουν ποσό μεγαλύτερο των 12 λεπτών/λίτρο στην τιμή με την οποία προμηθεύονται από τις εταιρείες εμπορίας απλή αμόλυβδη και πετρέλαιο κίνησης.
Σε περίπτωση παραβίασης της νομοθεσίας σε είδη σούπερ μάρκετ που περιλαμβάνονται στη λίστα, προβλέπονται πρόστιμα έως και 5 εκατ. ευρώ.
• Στις νησιωτικές περιοχές οι εταιρείες εμπορίας μπορούν να επιβάλλουν ειδικό κόστος διανομής πάνω από τα 5 λεπτά/λίτρο, το οποίο θα καθοριστεί με σχετική υπουργική απόφαση.
Το πλαφόν στο περιθώριο μεικτού κέρδους σε είδη σούπερ μάρκετ θα εφαρμοστεί, σύμφωνα με όσα ανακοίνωσε ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος, σε 61 κατηγορίες προϊόντων, οι οποίες, πάντως, σε αντίθεση με την προηγούμενη εφαρμογή του μέτρου είναι πιο στοχευμένες, εξαιρώντας υποκατηγορίες, ικανοποιώντας εν μέρει την αγορά. Ετσι, για παράδειγμα, δεν περιλαμβάνονται στο μέτρο όλα τα ζυμαρικά, αλλά μόνο τα μακαρόνια τύπου σπαγκέτι, στα άλευρα το πλαφόν αφορά μόνο το αλεύρι για όλες τις χρήσεις, στα γιαούρτια μόνο τα προϊόντα χωρίς γεύσεις (όχι δηλαδή και τα επιδόρπια).
Το περιθώριο μεικτού κέρδους (ως ποσοστό) δεν μπορεί να είναι μεγαλύτερο ανά κωδικό προϊόντος που εμπίπτει στο εν λόγω μέτρο από τον μέσο όρο του περιθωρίου μεικτού κέρδους που είχε ο κωδικός το 2025. Ο κ. Θεοδωρικάκος άφησε απολύτως ανοιχτό το ενδεχόμενο το μέτρο να συνεχισθεί και μετά τις 30 Ιουνίου 2026, τονίζοντας ότι τότε θα αποφασισθεί, ύστερα από σχετική εισήγηση της Ανεξάρτητης Αρχής Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή, σε ποιες κατηγορίες προϊόντων θα εξακολουθήσει να ισχύει και μετά την προαναφερθείσα ημερομηνία. Η αναφορά αυτή έγινε στην πραγματικότητα για δύο λόγους: πρώτον, ο υπουργός ήθελε να στείλει «προειδοποιητικό μήνυμα» σε προμηθευτές και λιανεμπόρους, απειλώντας τους με παρατάσεις επί παρατάσεων εάν δεν συμμορφωθούν. Δεύτερον, οι έλεγχοι της Ανεξάρτητης Αρχής έδειξαν ότι από τον Σεπτέμβριο κι έπειτα, λίγο μετά δηλαδή την κατάργηση του πλαφόν στο περιθώριο μεικτού κέρδους, καταγράφηκαν ανατιμήσεις σε πάνω από 11.500 κωδικούς προϊόντων. Σε περίπτωση παραβίασης της νομοθεσίας προβλέπονται πρόστιμα που φτάνουν μέχρι τα 5 εκατ. ευρώ. Ο ίδιος ο υπουργός χαρακτήρισε το μέτρο αυστηρό, αλλά δίκαιο και κάλεσε την επιχειρηματική κοινότητα να επιδείξει κοινωνική ευθύνη, συμβάλλοντας με αυτόν τον τρόπο στην τιθάσευση των τιμών.
Τα έκτακτα μέτρα προκάλεσαν, όπως ήταν αναμενόμενο, αντιδράσεις από την αγορά, με την Πανελλήνια Ομοσπονδία Πρατηριούχων Εμπόρων Καυσίμων (ΠΟΠΕΚ) να καλεί την κυβέρνηση να μειώσει τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης και τον ΦΠΑ στα καύσιμα, κατηγορώντας την ταυτόχρονα για λαϊκισμό. Σε πιο ήπιους τόνους κινήθηκε η αντίδραση των σούπερ μάρκετ, με την Ενωση Σούπερ Μάρκετ Ελλάδας (ΕΣΕ) πάντως να σπεύδει να υποστηρίξει ότι ο μέσος όρος του πληθωρισμού στα σούπερ μάρκετ διαμορφώθηκε στο 1,29% το 2025, παρά την κατάργηση του πλαφόν στο περιθώριο μεικτού κέρδους τον Ιούλιο του ίδιου έτους. «Το χαμηλό αυτό ποσοστό αποδεικνύει πως τόσο ο υγιής ανταγωνισμός, όσο και η ομαλή λειτουργία της αγοράς συγκρατούν χαμηλά τις τιμές, με τα οφέλη να είναι άμεσα και απτά για τους πολίτες – καταναλωτές» ήταν η αιχμή της ανακοίνωσης.
«Κάθε παρέμβαση στην αγορά πρέπει να έχει σαφή όρια και να εφαρμόζεται με τρόπο που να διασφαλίζει την ομαλή λειτουργία της εφοδιαστικής αλυσίδας και της επιχειρηματικής δραστηριότητας», τόνισε από την πλευρά του ο πρώην υπουργός και πρόεδρος του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Αθηνών (ΕΒΕΑ) Γ. Μπρατάκος.
Φόβους για «λουκέτα» σε επιχειρήσεις εισαγωγής, παραγωγής, διανομής καφέ διατυπώνει η Ελληνική Ενωση Καφέ από την εφαρμογή του πλαφόν και στο δημοφιλές ρόφημα, δεδομένου ότι οι τιμές που προμηθεύονται τον καφέ οι εταιρείες παραμένουν σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα.
