Πριν από δέκα ημέρες, μια 83χρονη γυναίκα που ζει στην περιοχή του Ζωγράφου δέχθηκε το πρωί ένα τηλεφώνημα στο σπίτι. Στην άλλη άκρη της γραμμής βρισκόταν άγνωστος ο οποίος της παρουσιάστηκε ως υπάλληλος του ΔΕΔΔΗΕ. Με αγωνία και ταραχή στη φωνή του, την ενημέρωσε ότι στο σπίτι της υπήρχε διαρροή ρεύματος. Της ζήτησε να ακολουθήσει πιστά τις οδηγίες του και, κυρίως, να απομακρύνει και να προστατεύσει τα χρήματα και κάθε πολύτιμο αντικείμενο που είχε στο σπίτι. Κάπως έτσι, 5.000 ευρώ έκαναν φτερά πριν καταλάβει η γυναίκα ότι είχε πέσει θύμα απάτης.
Η περίπτωση της 83χρονης, μαζί με άλλες 16 παρόμοιες, περιλαμβάνεται στη δικογραφία που σχηματίστηκε εις βάρος έξι ατόμων, τα οποία συνελήφθησαν την περασμένη Τρίτη στο Ζεφύρι και κατηγορούνται για σύσταση εγκληματικής οργάνωσης που εξαπατούσε πολίτες. Στους έξι συλληφθέντες και στους συνεργούς τους, που παραμένουν ασύλληπτοι, αποδίδονται 40 υποθέσεις απάτης με συνολική λεία σε μετρητά και τιμαλφή 280.000 ευρώ.
Oπως προκύπτει από τη δικογραφία, κατά την έφοδο της ΕΛ.ΑΣ. στο αυτοσχέδιο «call center» στο Ζεφύρι, οι έξι Ρομά «τηλεφωνητές» συνελήφθησαν κρατώντας πλήθος κινητών τηλεφώνων στο χέρι, ενώ ο αποκαλούμενος «διευθυντής» επιχείρησε να καταστρέψει τα ενοχοποιητικά στοιχεία.
Το σπίτι στο Ζεφύρι αποτελούσε την έδρα του κυκλώματος από το οποίο συντόνιζαν τη δράση της σπείρας. Οι «τηλεφωνητές» ήταν επιφορτισμένοι με τη συλλογή και ενεργοποίηση των τηλεφωνικών συσκευών και συνδέσεων, καθώς και με την αναζήτηση υποψήφιων θυμάτων και την εξαπάτησή τους. Εντόπιζαν τυχαία ονοματεπώνυμα πολιτών μέσω του τηλεφωνικού καταλόγου. Στη δικογραφία περιλαμβάνονται μάλιστα ευρήματα από κινητό τηλέφωνο της οργάνωσης, από τα οποία προκύπτει ότι πραγματοποιούσαν συχνές αναζητήσεις στον ιστότοπο «11888» για να εντοπίσουν πιθανά θύματα.
Στη συνέχεια καλούσαν τηλεφωνικώς τους ανυποψίαστους πολίτες και παρουσιάζονταν είτε ως υπάλληλοι του ΔΕΔΔΗΕ, είτε ως λογιστές, είτε ως τραπεζικοί. Για να τους προκαλέσουν ανησυχία και να κερδίσουν την εμπιστοσύνη τους, επικαλούνταν διάφορα προσχήματα, όπως δήθεν πρόβλημα με φορολογική δήλωση, ανάγκη «ασφάλισης» μετρητών και τιμαλφών ή κίνδυνο από διαρροή ηλεκτρικού ρεύματος στο σπίτι τους.
Παράλληλα, εκμεταλλεύονταν την άγνοια πολλών θυμάτων, κυρίως ηλικιωμένων, σχετικά με τις ηλεκτρονικές τραπεζικές συναλλαγές. Τα καθοδηγούσαν τηλεφωνικώς ώστε να πραγματοποιήσουν μεταφορές χρημάτων σε τραπεζικούς λογαριασμούς μελών της οργάνωσης ή κατάφερναν να υποκλέψουν τους κωδικούς τους, αποκτώντας άμεση πρόσβαση στο e-banking των θυμάτων. Στη συνέχεια, μετέφεραν τα χρήματα και έκαναν άμεσα αναλήψεις από διάφορα ΑΤΜ.
Σύμφωνα με το διαβιβαστικό της ΕΛ.ΑΣ., ο «διευθυντής» της σπείρας μετέφερε συχνά την έδρα τους και μάλιστα σε δυσπρόσιτες περιοχές καταυλισμών Ρομά, προκειμένου να αποφεύγει τον εντοπισμό από τις αστυνομικές αρχές.
Παρόμοια αυτοσχέδια τηλεφωνικά κέντρα έχουν στηθεί, εκτός από το Ζεφύρι, στην Αγία Βαρβάρα, στο Μενίδι, στα Ανω Λιόσια, αλλά και εκτός Αττικής σε περιοχές όπως το Ζευγολατιό, το Βραχάτι, το Ναύπλιο και το Αργος.
Με κάρτες αχυρανθρώπων
Αξιωματικοί της Υποδιεύθυνσης Δίωξης Οικονομικών Εγκλημάτων που μίλησαν στην «Κ» εξηγούν ότι όταν μιλάμε για «call centers» δεν πρέπει να φανταζόμαστε εγκαταστάσεις με σειρές σταθμών εργασίας, υπολογιστές και ανθρώπους που συνομιλούν συνεχώς έχοντας ακουστικά στα αυτιά. «Πρόκειται για απλά σπίτια, με συνηθισμένη επίπλωση, στα οποία συγκεντρώνονται όσοι κάνουν τις κλήσεις και ο “διευθυντής” τους που συντονίζει την επιχείρηση», λένε. Αν υπάρχει κάτι που μπορεί να δείξει σε κάποιον τι συμβαίνει σε αυτά τα σπίτια, είναι οι κάμερες ασφαλείας στο εξωτερικό τους.
«Και χτυπήματα στη Θεσσαλονίκη να γίνουν, από την Αθήνα θα οργανωθούν», λένε αξιωματικοί της ΕΛ.ΑΣ. που αναλύουν τον τρόπο δράσης των κυκλωμάτων.
Η δράση όσων διαπράττουν αυτές τις απάτες ξεκινάει με την προμήθεια καρτών για κινητά τηλέφωνα. «Εφοδιάζονται με κάρτες αχυρανθρώπων. Εχουν το δίκτυο και βρίσκουν καταστήματα και ανθρώπους που διαθέτουν ονομαστικοποιημένες κάρτες για να παίρνουν έτοιμους αριθμούς, τους οποίους αλλάζουν συχνά για λόγους ασφαλείας», λένε οι αξιωματικοί.
Στη συνέχεια συγκεντρώνονται στα αποκαλούμενα «call centers», τα οποία επίσης αλλάζουν συχνά για να αποφύγουν τον εντοπισμό. «Εχοντας αποκτήσει τις κάρτες για τα κινητά, συγκεντρώνονται σε αυτούς τους χώρους και ξεκινούν τη δουλειά. Η άντληση των στοιχείων των υποψήφιων θυμάτων γίνεται από τους δημόσιους τηλεφωνικούς καταλόγους. Επιλέγουν μια περιοχή στην οποία θέλουν να χτυπήσουν και διαλέγουν τα θύματα, συνήθως με βάση ένα μικρό όνομα. Οι τηλεφωνητές μοιράζονται τα ονόματα και αρχίζουν τις κλήσεις. Οταν καταλάβουν ότι το σενάριο που έχουν επιλέξει –για παράδειγμα, υπάλληλος του ΔΕΔΔΗΕ που ενημερώνει για βλάβη– πείθει κάποιον πολίτη, ο “διευθυντής” επικοινωνεί με την επιχειρησιακή ομάδα και τη στέλνει στο σημείο όπου βρίσκεται το υποψήφιο θύμα. Ο τηλεφωνητής προσπαθεί να κρατήσει το θύμα στη γραμμή μέχρι την άφιξη της επιχειρησιακής ομάδας. Αν τελικά ο πολίτης πειστεί και αφήσει εκτεθειμένα χρήματα και αντικείμενα αξίας, τα μέλη της ομάδας τα παίρνουν και εξαφανίζονται», εξηγούν οι αξιωματικοί.
Εκτός από τις απευθείας τηλεφωνικές κλήσεις, οι δράστες επικοινωνούν στέλνοντας μηνύματα από εφαρμογές επικοινωνίας. Εχοντας πλαστογραφήσει λογότυπα τραπεζών και οργανισμών ή ιδιωτών επαγγελματιών για να φαίνονται αυτοί ως αποστολείς, πείθουν ευκολότερα τους πολίτες να παραδώσουν ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα. Η δικογραφία για τους συλληφθέντες στο Ζεφύρι δείχνει ότι έστελναν μηνύματα στα οποία αποστολείς φαίνονταν ο ΔΕΔΔΗΕ και ένα λογιστικό γραφείο.
Ψεύτικες ιστοσελίδες
Δημιουργούν επίσης ψεύτικες ιστοσελίδες, στις οποίες οι ανυποψίαστοι πολίτες καταχωρίζουν κρίσιμα προσωπικά στοιχεία, όπως passwords και αριθμούς τραπεζικών λογαριασμών, σε μια πιο εξελιγμένη μορφή του παραδοσιακού phishing, ή πείθουν τα θύματα να τους δώσουν πρόσβαση στις ηλεκτρονικές συσκευές τους. «Τις περισσότερες φορές τα μέλη των εγκληματικών οργανώσεων εκμεταλλεύονταν την άγνοια των υποψήφιων θυμάτων τους για τραπεζικής φύσεως συναλλαγές, τα καθοδηγούσαν και πραγματοποιούσαν συναλλαγή μεταφοράς χρημάτων σε λογαριασμό μέλους της εγκληματικής οργάνωσης ή αποκτούσαν πρόσβαση στον ίδιο τον τραπεζικό λογαριασμό τους. Με αυτόν τον τρόπο κατάφερναν να μεταφέρουν χρήματα προς τους λογαριασμούς που είχαν στρατολογήσει και στη συνέχεια έκαναν αμέσως τις αναλήψεις από διάφορα ΑΤΜ», αναφέρεται στη δικογραφία για τη σπείρα του Ζεφυρίου.
Μια χαρακτηριστική περίπτωση που αναφέρεται στη δικογραφία είναι αυτή 78χρονου κατοίκου Καλλιθέας, ο οποίος πείστηκε ότι το μέλος της εγκληματικής οργάνωσης που τον κάλεσε ήταν λογιστής και ήθελε να τον καθοδηγήσει να εισπράξει την επιστροφή χρημάτων που δήθεν εδικαιούτο. Το αποτέλεσμα ήταν να κάνουν φτερά από τον λογαριασμό του 3.000 ευρώ.
Με ορμητήριο την Αττική
Τέτοια φαινόμενα απάτης έχουν καταγραφεί σε όλες τις περιοχές της Ελλάδας, αλλά, όπως τονίζουν οι αξιωματικοί, τα πάντα οργανώνονται από τα «call centers» της Αθήνας. «Και χτυπήματα στη Θεσσαλονίκη να γίνουν, από εδώ θα οργανωθούν. Τις περισσότερες φορές, όταν ληφθεί η απόφαση για μια πόλη, ξεκινάει νωρίτερα η επιχειρησιακή ομάδα για να βρίσκεται εγκαίρως στην περιοχή όπου θα γίνει η επιχείρηση. Σε κάποιες περιπτώσεις, ωστόσο, χρησιμοποιούν ντόπιους συνεργούς τους, λένε οι αξιωματικοί.
Για το προφίλ των περιοχών που επιλέγονται ως στόχοι, οι αξιωματικοί της αστυνομίας λένε στην «Κ» ότι δεν γίνονται διακρίσεις. «Υπάρχουν αρκετά χτυπήματα σε περιοχές όπως η Κηφισιά, η Γλυφάδα και η Δροσιά, όπου ζουν πολίτες που είναι οικονομικά πιο εύρωστοι. Αλλά υπάρχουν και χτυπήματα σε περιοχές χαμηλότερου οικονομικού επιπέδου. Εχουν γίνει χτυπήματα ακόμα και στο ίδιο το Ζεφύρι», σημειώνουν.
Οι δράστες αυτού του τύπου απάτης είναι σχεδόν αποκλειστικά Ρομά. Οι αξιωματικοί της ΕΛ.ΑΣ. τονίζουν ότι πολλοί έχουν τις τεχνικές γνώσεις που απαιτούνται για να φέρουν εις πέρας την τεχνολογική πλευρά του εγχειρήματος. «Οι αναλφάβητοι είναι αυτοί που συμμετέχουν στις επιχειρησιακές ομάδες. Θα παίξουν τον ρόλο του εισπράκτορα. Δεν θα ασχοληθούν ούτε με το τεχνικό κομμάτι ούτε με το πώς θα πείσουν το θύμα. Οι τηλεφωνητές είναι αυτοί που μιλούν πολύ καλά ελληνικά και μπορεί να γίνουν πιο εύκολα πιστευτοί από τα υποψήφια θύματα. Και στην κοινότητα των Ρομά υπάρχουν άνθρωποι που έχουν γνώσεις ηλεκτρονικών υπολογιστών».
