Eρευνα – Ανάλυση: καθ. Γιάννης Μανιάτης
Με τη συνεργασία των μεταπτυχιακών φοιτητών/τριών: Ι. Βούλγαρη, Α. Μανώλη
Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν σημαντικό ενεργειακό πέρασμα, καθώς από εκεί διέρχεται το 25% του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου. Η Σαουδική Αραβία κατέχει το μεγαλύτερο μερίδιο εξαγωγών (37,2%), ακολουθούμενη από το Ιράκ (22,8%), τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (12,9%), το Ιράν (10,6%), το Κουβέιτ (10,1%) και το Κατάρ (4,4%). Οσον αφορά τη ζήτηση, η Ασία απορροφάει το 89% του πετρελαίου που διέρχεται από εκεί, με πρωτιά της Κίνας (37,7%), ενώ Ινδία, Ν. Κορέα και Ιαπωνία έπονται. Μόνο η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα διαθέτουν αγωγούς που μπορούν να παρακάμψουν εν μέρει τα Στενά. Μια πολυήμερη διαταραχή της ναυσιπλοΐας στην περιοχή μπορεί να οδηγήσει σε άνοδο των τιμών πετρελαίου.
Προς μια νέα ενεργειακή ισορροπία
Το 2023, το 89% των ιρανικών εξαγωγών πετρελαίου κατευθύνθηκε προς την Κίνα, έναντι 25% το 2017, λόγω των αμερικανικών κυρώσεων. Αν και το Ιράν καλύπτει μόλις το 13% των συνολικών κινεζικών εισαγωγών πετρελαίου, έχει ιδιαίτερη σημασία για την Κίνα, καθώς εξασφαλίζει πετρέλαιο σε χαμηλότερες τιμές (10-15 δολ./βαρέλι φθηνότερα) και μέσω πληρωμών εκτός δολαρίου. Παράλληλα, η Ε.Ε. μείωσε τις εισαγωγές ρωσικού αερίου από 45% το 2021 σε 12% το 2025, αντικαθιστώντας τες κυρίως με αμερικανικό LNG και νορβηγικό αέριο. Οι διαταραχές στις ενεργειακές ροές ενδέχεται να οδηγήσουν σε παγκόσμιες αυξήσεις των τιμών πετρελαίου, ενώ η ενεργειακή πίεση στην Κίνα θα μπορούσε να αποτελέσει γεωοικονομικό πλεονέκτημα για τις ΗΠΑ.
