ΣΤΑΝΛΕΪ ΡΙΝΤ / THE NEW YORK TIMES
27.01.2026 • 11:37
Το 2022, όταν εισέβαλε στην Ουκρανία, η Ρωσία προσπάθησε παράλληλα να πιέσει την Ευρώπη κλείνοντας τη στρόφιγγα του φυσικού αερίου. Αλλά οι εισαγωγές αμερικανικού υγροποιημένου αερίου (LNG) διευκόλυναν την Ευρώπη. Τώρα, με την ένταση ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και στις Βρυξέλλες, οι αναλυτές προειδοποιούν πως μπορεί να γίνει κάτι αντίστοιχο και ο Τραμπ να χρησιμοποιήσει την ενεργειακή εξάρτηση της Ευρώπης από τις ΗΠΑ ως μέσο άσκησης πίεσης.
«Αντικαταστήσαμε τη μια εξάρτηση με μια άλλη», επισημαίνει ο Χένινγκ Γκλοϊστάιν, στέλεχος του ομίλου Eurasia, και υπογραμμίζει πως «φαινόταν καλή ιδέα πριν από τρία χρόνια, αλλά τώρα δεν είναι». Η ανάγκη για μεγάλες εισαγωγές ενέργειας είναι από τις στρατηγικής σημασίας αδυναμίες της Ευρώπης. Το ρωσικό αέριο υπήρξε στυλοβάτης της Ευρώπης μέχρι την εισβολή στην Ουκρανία. Το 2019, για παράδειγμα, αντιπροσώπευε πάνω από το ήμισυ των εισαγωγών της σε αέριο, ενώ το αμερικανικό υγροποιημένο μόλις το 5%. Οταν κόπηκαν οι ροές ρωσικού αερίου, οι τιμές του εκτοξεύτηκαν προκαλώντας πίεση σε βιομηχανίες, κυβερνήσεις και καταναλωτές. Οι ΗΠΑ έσπευσαν να σώσουν την Ευρώπη με δεξαμενόπλοια που μετέφεραν τεράστιες ποσότητες αμερικανικού LNG στα λιμάνια της Ολλανδίας, της Γαλλίας και του Βελγίου, με αποτέλεσμα να φτάσει στο 25% το ποσοστό του στο σύνολο των εισαγωγών της Ε.Ε.
Τώρα εντείνεται η ανησυχία της Ευρώπης πως μπορεί ο Τραμπ να χρησιμοποιήσει την ενεργειακή εξάρτησή της ως όπλο εξαναγκασμού. Η κυβέρνηση Τραμπ έχει ενθαρρύνει την εξάρτηση της Ευρώπης πιέζοντάς τη να αυξήσει τις εισαγωγές της στο πλαίσιο της εμπορικής συμφωνίας που συνήψε πέρυσι. Σύμφωνα με το Bruegel, οι ροές αμερικανικού LNG στην Ε.Ε. έχουν εκτοξευθεί κατά 60% σε σύγκριση με πέρυσι. Και οι αναλυτές προβλέπουν πως θα αυξηθούν περαιτέρω. Μολονότι η Ευρώπη έχει επενδύσει σημαντικά στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, χρειάζεται πάντα το αέριο για τη θέρμανση των κατοικιών και τη λειτουργία των βιομηχανιών της. Παράγει, άλλωστε, λιγότερα δικά της καύσιμα από όσα θα μπορούσε, καθώς κλείνει τις εγκαταστάσεις ορυκτών καυσίμων. Οπως τονίζει ο Κρίστοφερ Χάλζερ, αναλυτής της Rystad Energy, «η Ευρώπη δεν έχει εναλλακτική». Εξάλλου, εν μέρει εξαιτίας των αμερικανικών πιέσεων, η Ευρώπη οδεύει προς την πλήρη κατάργηση των εισαγωγών ρωσικού αερίου, που πέρυσι μειώθηκαν περίπου στο 12% του συνόλου. Η Νορβηγία, που δεν ανήκει στην Ε.Ε., είναι ο σημαντικότερος προμηθευτής της σε αέριο, της προμηθεύει περίπου το 30% του συνόλου. Οι ΗΠΑ είναι ήδη πρώτη δύναμη παγκοσμίως σε εξαγωγές LNG και οι εργολάβοι επενδύουν τεράστια ποσά στην ανέγερση εγκαταστάσεων υγροποίησης και φόρτωσης του καυσίμου. Η Ευρώπη, που βρίσκεται σε σχετικά προσιτή απόσταση από τους τερματικούς σταθμούς του Κόλπου του Μεξικού, είναι ο λογικός προορισμός αυτών των φορτίων. Η Κίνα, η πρώτη στον κόσμο σε εισαγωγές LNG, έχει διακόψει τις εισαγωγές του καυσίμου από τις ΗΠΑ. Κάτι θετικό για την Ευρώπη είναι ίσως η αναμενόμενη εκτόξευση στην προσφορά του καυσίμου για τα επόμενα χρόνια, που θα μπορούσε να συμπιέσει τις μάλλον υψηλές τιμές.
