Σχετικά ικανοποιητικές επιδόσεις παρουσιάζει η Ελλάδα όσον αφορά την εκπλήρωση των οροσήμων του Ταμείου Ανάκαμψης, καθώς κινείται πολύ κοντά στον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Σύμφωνα με την ανάλυση «7 Ημέρες Οικονομία» της Eurobank, η Ελλάδα έχει εκπληρώσει συνολικά 178 εκ των 382 οροσήμων, δηλαδή το 46,6%, όταν ο αντίστοιχος μέσος όρος της Ε.Ε. διαμορφώνεται στο 48,8%, με την Ελλάδα να κατατάσσεται στη 17η θέση.
Ομως, όπως σημειώνει η Eurobank, η εικόνα στους επιμέρους πυλώνες δεν είναι ομοιόμορφη. Στους πυλώνες «Πράσινη μετάβαση» και «Εξυπνη, βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη», το ποσοστό ολοκλήρωσης οροσήμων/στόχων της Ελλάδας είναι υψηλότερο συγκριτικά με τον μέσο όρο της Ε.Ε., ενώ στον δεύτερο πυλώνα έχει ποσοστό ολοκλήρωσης άνω του 50% και στον πυλώνα «Ψηφιακός μετασχηματισμός» το ποσοστό ολοκλήρωσης είναι κοντά στον μέσο όρο.
Παράλληλα, στον πυλώνα «Υγεία και οικονομική, κοινωνική και θεσμική ανθεκτικότητα», αν και το ποσοστό της Ελλάδας είναι χαμηλότερο από αυτό της Ε.Ε., δεν υπολείπεται σημαντικά. Αντιθέτως, στους πυλώνες «Κοινωνική και εδαφική συνοχή» και «Πολιτικές για την επόμενη γενιά» το σχετικό ποσοστό της Ελλάδας είναι αρκετά χαμηλότερο.
Αναφορικά με τις εκταμιεύσεις πόρων από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή προς την Ελλάδα την περίοδο 2020-2024, η Ελλάδα έχει καλύτερες επιδόσεις στην εκταμίευση δανειακών πόρων συγκριτικά με τον μέσο όρο της Ε.Ε., αφού τόσο το ετήσιο ποσοστό όσο και το σωρευτικό ποσοστό εκταμιεύσεων δανείων προς το σύνολο των διαθέσιμων δανειακών πόρων είναι υψηλότερο. Στο σκέλος των επιχορηγήσεων, αν και η καμπύλη που δείχνει την εξέλιξη του σωρευτικού ποσού εκταμιεύσεων της Ελλάδας συμπίπτει στο μεγαλύτερο μέρος της με την αντίστοιχη της Ε.Ε., το έτος 2024 οι δύο καμπύλες αποκλίνουν.
Σχετικά με τη χρήση των πόρων του ΤΑΑ, η Ελλάδα επιτυγχάνει οριακά καλύτερη επίδοση συγκριτικά με την Ε.Ε. στο ποσοστό χρήσης δανειακών πόρων, ενώ στο σκέλος των επιχορηγήσεων επιτυγχάνει σημαντικά χαμηλότερο ποσοστό χρήσης. Ωστόσο, η εικόνα αυτή διαφοροποιείται αν ληφθεί υπόψη η εξέλιξη των ετήσιων ποσοστών εκταμίευσης δανείων και επιχορηγήσεων ως προς το σύνολο των αντίστοιχων διαθέσιμων πόρων. Και στα δύο σκέλη η Ελλάδα έχει βελτιώσει σημαντικά τα ποσοστά της, τα οποία είναι υψηλότερα από τα αντίστοιχα του μέσου όρου της Ε.Ε. τη διετία 2023-2024 (το 2024 στην περίπτωση των επιχορηγήσεων και από το 2023 στην περίπτωση των δανείων).
Οσον αφορά την κατανομή των πόρων του ΤΑΑ, στο σκέλος των επιχορηγήσεων το μεγαλύτερο ποσοστό κατευθύνεται σε κεφαλαιουχικές δαπάνες και είναι το τρίτο υψηλότερο μεταξύ των κρατών-μελών της Ε.Ε. Στο σκέλος των δανείων, το μεγαλύτερο ποσοστό κατευθύνθηκε σε άλλα στοιχεία κόστους που δεν λογίζονται ως δαπάνες (π.χ. παροχή δανείων, εισφορές μετοχικού κεφαλαίου) και προφανώς αφορά την παροχή δανείων του ΤΑΑ μέσω του τραπεζικού συστήματος.
Η ύπαρξη του ΤAΑ ειδικά για την Ελλάδα είναι σημαντική καθώς οι διαθέσιμοι προς την οικονομία της πόροι αποτελούν σημαντικό μερίδιο του ΑΕΠ, τονίζει η Eurobank. Για τον λόγο αυτό και με δεδομένο ότι τα ορόσημα/στόχοι που προβλέπονται και το χρονοδιάγραμμα για την υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων και των επενδύσεων είναι πιεστικό (καταληκτική ημερομηνία 31/8/2026), είναι σημαντικό να εντατικοποιηθούν οι προσπάθειες ώστε να υλοποιηθούν όσο το δυνατόν περισσότερες από τις υπολειπόμενες μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις που συνδέονται με αυτό και κατά συνέπεια να αντληθούν όσο το δυνατόν περισσότεροι πόροι.
Ωστόσο, και αυτό είναι ίσως σημαντικότερο, η ταχύτητα της απορρόφησης των πόρων θα πρέπει να ταυτίζεται στον μέγιστο δυνατό βαθμό με την αποτελεσματικότητα των επενδύσεων ή, με άλλα λόγια, οι πόροι θα πρέπει να συνεχίσουν να κατευθύνονται προς τομείς υψηλότερης τεχνολογίας και προστιθέμενης αξίας ώστε να ενισχυθεί ουσιαστικά η παραγωγικότητα και η ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας και να μειωθεί η απόσταση που χωρίζει την Ελλάδα από τις υπόλοιπες χώρες της Ε.Ε. για να είναι η ανάπτυξή της μακροχρόνια βιώσιμη.
Τι δείχνουν οι συγκρίσεις
Η Ελλάδα σε σχέση με τις υπόλοιπες χώρες της Ε.Ε.-27 είναι αναλογικά ο μεγαλύτερος δικαιούχος πόρων από το ΤΑΑ, καθώς αυτοί αντιστοιχούν στο 16,0% του ΑΕΠ της το έτος 2023 (Ε.Ε.-27: 3,7%) και ανέρχονται σε 35,95 δισ. ευρώ, εκ των οποίων 18,22 δισ. ευρώ επιχορηγήσεις και 17,73 δισ. ευρώ δάνεια. Η παραπάνω εικόνα δεν διαφοροποιείται τόσο στην περίπτωση των επιχορηγήσεων (Ελλάδα: 8,1% του ΑΕΠ, μέσος όρος Ε.Ε.-27: 2,1%) όσο και των δανείων (Ελλάδα: 7,9% του ΑΕΠ, μέσος όρος Ε.Ε.-27: 1,6%).
Σχετικά με τις εκταμιεύσεις, μέχρι και τις 7/1/2026 είχαν εκταμιευθεί προς την Ελλάδα συνολικά 23,44 δισ. ευρώ, δηλαδή το 65,1% των συνολικών πόρων, εκ των οποίων 12,04 δισ. ευρώ αφορούσαν επιχορηγήσεις (το 66,1% του συνολικού ποσού αυτών) και 11,4 δισ. ευρώ δάνεια (το 64,1% του συνολικού ποσού αυτών), κατατάσσοντας την Ελλάδα στην 9η θέση μεταξύ των χωρών της Ε.Ε.-27 (61,8%).
