ΥΦΑΛΟΚΡΗΠΙΔΑ

Την περασμένη εβδομάδα η Αθήνα φάνηκε να ξυπνάει με δυσάρεστο τρόπο από τον σχετικό διπλωματικό λήθαργο που είχε χαρακτηρίσει τις ελληνολιβυκές σχέσεις μετά το αρχικό σοκ του τουρκολιβυκού μνημονίου το 2019 και την ελληνική ανταπάντηση μέσω της μερικής οριοθέτησης ΑΟΖ με την Αίγυπτο το 2020.

Στα μέσα Ιουνίου αυτού του χρόνου, η Τουρκία ανακοίνωσε ότι καταχώρισε στην UNESCO τον χάρτη του θαλάσσιου χωροταξικού σχεδιασμού σχετικά με τις συνορεύουσες στα ηπειρωτικά και νησιωτικά εδάφη της θαλάσσιες περιοχές (Εύξεινος Πόντος, Αιγαίο Πέλαγος και Ανατολική Μεσόγειος).

Με δικούς της χάρτες, τους οποίους μάλιστα κοινοποίησε στην UNESCO, η Αγκυρα επιχειρεί να απαντήσει στην Αθήνα και την περάτωση, από ελληνικής πλευράς, του θαλάσσιου χωροταξικού σχεδιασμού.

Η Ανατολική Μεσόγειος βιώνει σήμερα μια ταχύτατη γεωπολιτική αναδιάταξη, η οποία καθιστά επιτακτική την ανάγκη για στρατηγική επανεκκίνηση της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής. Η Ελλάδα δεν μπορεί πλέον να περιορίζεται σε παθητικό ρόλο ή να εγκλωβίζεται σε μια αέναη ανακύκλωση των ελληνοτουρκικών διαφορών.

Οι πρώτες έρευνες στα ανοικτά της Θάσου το 1973, η αποτύπωση για πρώτη φορά επί χάρτου, των θέσεων της Άγκυρας όσον αφορά τον τρόπο οριοθέτησης των θαλασσίων ζωνών και οι τραγικοί χειρσμοί του καθεστώτος Ιωαννίδη.

Κάθε ώριμη Δημοκρατία χρειάζεται πρώην πρωθυπουργούς και έμπειρους πολιτικούς να εκφράζουν ανοιχτά την άποψή τους για τα μεγάλα θέματα που απασχολούν τον τόπο. Επειδή διαθέτουν την εμπειρία, αλλά και γιατί είναι απελευθερωμένοι από τις δεσμεύσεις κάθε ενεργού πολιτικού. Αρκεί να μην εξαντλούνται σε διδαχές χωρίς ίχνος αυτοκριτικής.

Η πρόσφατη ανακοίνωση του αρχικού πλαισίου οριοθέτησης του Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού αποτελεί, εφόσον αξιοποιηθεί και εξειδικευθεί σωστά, ένα γεωπολιτικό «πολυεργαλείο» αποτύπωσης των εθνικών μας δικαιωμάτων και επιδιώξεων βάσει του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας και της ειδικότερα της UNCLOS.

Ο χάρτης για τον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό (ΘΧΣ) που κατατέθηκε από την Ελλάδα στην Ευρωπαϊκή Ενωση έχει μια μακρά ιστορία αναβολών και παλινδρομήσεων.

Με τη συγκρότηση της Εθνικής Χωρικής Στρατηγικής για τον Θαλάσσιο Χώρο (ΕΧΣΘΧ), με την οποία εξειδικεύεται και αποτυπώνεται σε χάρτη ο θαλάσσιος χωροταξικός σχεδιασμός (ΘΧΣ) της χώρας, ολοκληρώνεται από την πλευρά της Αθήνας ένας κύκλος ενεργειών που ξεκίνησε το 2011.

Τις θαλάσσιες ζώνες δικαιοδοσίας της Ελληνικής Δημοκρατίας αποτυπώνει ο χάρτης του θαλάσσιου χωροταξικού σχεδιασμού, τον οποίο ανακοίνωσε χθες η κυβέρνηση.

Ο χάρτης που δόθηκε σήμερα στη δημοσιότητα έρχεται να αποτυπώσει, με σαφήνεια, τις οριοθετήσεις αλλά και τις διεκδικήσεις της Ελλάδας. Υπό αυτήν την έννοια θα μπορούσε να αποτελέσει βάση διαπραγματεύσεων για την επίλυση της μοναδικής μας διαφοράς με την Τουρκία που είναι εκείνη της οριοθέτησης ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας.

Γιατί η Αθήνα προχώρησε τώρα στην υλοποίηση του Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού – Από τη στάση της Τουρκίας θα εξαρτηθεί αν η κίνηση θα γίνει αφορμή για περαιτέρω εντάσεις ή ευκαιρία για σοβαρές διαπραγματεύσεις.