ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ

Η αναθεώρηση ενός Συντάγματος δεν αποτελεί ευκαιρία για πολιτικά παιχνίδια και συγκυριακές διευθετήσεις. Είναι στιγμή θεσμικής αυτογνωσίας.

Βαθύ το χάσμα μεταξύ κυβέρνησης και αντιπολίτευσης στο Κοινοβούλιο.

Οκτώ αλλαγές θα προτείνει το ΠΑΣΟΚ κατά τη συζήτηση για το Σύνταγμα.

Η αναθεώρηση πυροδοτεί πάλι τους εμφυλίους των συνταγματολόγων. Πώς ξεχωρίζουν οι νομικές από τις πολιτικές τους απόψεις; Ποιες παλιές έριδες σκιάζουν τον χώρο.

Ηταν στα τέλη του προηγούμενου αιώνα – Ιούνιος του 1998. Η τότε κυβέρνηση επιχειρούσε να ιδιωτικοποιήσει την Ιονική Τράπεζα, που ήταν θυγατρική της Εμπορικής. Οι συνδικαλιστές είχαν εισβάλει στη γενική συνέλευση των μετόχων και είχαν προπηλακίσει τα στελέχη της τράπεζας που η κυβέρνηση είχε διορίσει. ΠΑΣΟΚ εναντίον ΠΑΣΟΚ.

Ο Γιάννης Παναγόπουλος, μισόν αιώνα στέλεχος του ΠΑΣΟΚ, ήταν πρόεδρος της ΓΣΕΕ για 20 χρόνια και παράλληλα επικεφαλής τριών ινστιτούτων της ομοσπονδίας. Τόσο μεγάλη διάρκεια σε θέσεις εξουσίας είναι από μόνη της μια προβληματική συνθήκη, γιατί ευνοεί την αδιαφάνεια.

Ο συνταγματικός νομοθέτης δεν είναι σε θέση να προβλέψει τα πάντα. Ούτε να διατυπώσει τους κανόνες με τέτοιο τρόπο ώστε να επιδέχονται μόνο μία ερμηνεία. Κι όμως, το γράμμα του άρθρου 110, παράγραφοι 2 και 3 του Συντάγματος δείχνει τόσο καθαρό: τη διαδικασία αναθεώρησης ολοκληρώνει «η επόμενη Βουλή, κατά την πρώτη σύνοδό της».

Στις 16 Νοεμβρίου 2023 ο Πέδρο Σάντσεθ, ηγέτης του Σοσιαλιστικού Εργατικού Κόμματος της Ισπανίας (PSOE), παρότι είχε έρθει δεύτερος στις εκλογές της 23.7.2023 και διέθετε μόνο 121 βουλευτές επί συνόλου 350, πήρε ψήφο εμπιστοσύνης χάρη στην υποστήριξη του αριστερού κόμματος Sumar (διαδόχου των Podemos) […]

Η συζήτηση για το αν χρειάζονται συνταγματικοί περιορισμοί στη δημοσιονομική πολιτική επανέρχεται συχνά στην Ελλάδα, τόσο πριν όσο και μετά την εμπειρία της κρίσης χρέους. Επανήλθε και πάλι μέσω της σχετικής πρότασης του πρωθυπουργού.

Η θέσπιση συνταγματικής ρήτρας για τη διασφάλιση της δημοσιονομικής σταθερότητας έχει δοκιμαστεί σε ορισμένες χώρες, με αμφίσημα αποτελέσματα. Θα επισημάνω ορισμένους προβληματισμούς: 1. Η αρχή της δημοσιονομικής σταθερότητας δεν εξαντλείται στη θέσπιση πλαφόν «ελλείμματα/ΑΕΠ».

Η πρωτοβουλία του πρωθυπουργού να προτείνει συνταγματική αναθεώρηση έχει προκαλέσει μια συζήτηση που, όπως συνήθως, επικεντρώνεται στις βραχυπρόθεσμες διαστάσεις του θέματος, π.χ. στις βλέψεις του ίδιου του πρωθυπουργού και των αντιπάλων του, μέσα στο κυβερνών κόμμα και έξω από αυτό.

Η πρόταση του πρωθυπουργού για εξασφάλιση της δημοσιονομικής ισορροπίας στο νέο Σύνταγμα, ο αντίλογος και η αναγκαιότητα για ρήτρες ευελιξίας.