ΜΝΗΜΕΙΑ

Αριστερά, όπως κοιτάς τον ύπτιο οπλίτη, έχουν χαραχθεί οι τόποι «Πίνδος, Μόροβα, Κορυτσά…». Δεξιά, όποιος έχει μάτια να δει το μνημείο διαβάζει «Κλεισούρα, Πρεμετή, Ρούπελ». Η μεθαυριανή επέτειος είναι μια ευκαιρία να ξαναδούμε αυτά τα τοπωνύμια. Να ξανασκεφτούμε την ιστορία πίσω τους, που δίνει στο μνημείο την άυλη, αλλά απροσμέτρητη αξία του.

Τι θα γίνει με εκείνες τις περίφημες κάμερες; Δεν επρόκειτο να λειτουργήσουν κάπου μέσα στο φθινόπωρο για να προστατεύσουν την κυκλοφορία των τροχοφόρων; Τώρα μαθαίνουμε ότι ακόμη δεν έχει προκηρυχθεί ο διαγωνισμός. «Δώστε μας μια εξάμηνη παράταση για να τα κάνουμε όλα σωστά».

Πραγματικά δυσκολεύομαι να καταλάβω γιατί γίνεται τόση φασαρία για τον τρόπο προστασίας του Μνημείου του Αγνωστου Στρατιώτη. Υπάρχει κανείς που να θεωρεί ότι δεν πρέπει να σεβόμαστε τον χώρο και ότι αυτός δεν πρέπει να προστατεύεται με κάποιον τρόπο; Νομίζω κανείς – αν εξαιρέσουμε κάποιους πολιτικά περιθωριακούς.

Ο Λάζαρος Σώχος (1857-1911) ήταν διακεκριμένος γλύπτης και καθηγητής στη Σχολή Καλών Τεχνών. Τον ξέρουμε κυρίως από δύο έργα του: την προτομή του Κοραή στο κοιμητήριο Μονπαρνάς του Παρισιού και τον ανδριάντα του Κολοκοτρώνη στο Ναύπλιο και στην Αθήνα.

Το ευτράπελο της τοποθέτησης του γλυπτού «Προμηθέα» στο Πεδίον του Αρεως επανέφερε τη δυσφορία και τα ερωτήματα μιας ήδη σοβούσας παρατεταμένης σύγχυσης.

Κατά την αμερικανική εκδοχή της ελευθερίας της έκφρασης, όλα επιτρέπονται ακόμη και το κάψιμο της σημαίας. Δεν συμφωνώ, όπως δεν συμφωνεί –και καλά κάνει– το δίκαιο της χώρας μας. Υπάρχουν όρια ακόμη και στην πιο θεμιτή διαμαρτυρία.

Η ανέγερση νέων μνημείων στην πρωτεύουσα αποτελεί μια πολύπλοκη διαδικασία.

Η αποκατάστασή του έφερε στην επιφάνεια ιστορίες και αστικούς θρύλους για το μνημείο το οποίο κατασκευάστηκε το 1872 και αποδίδεται στον Τσίλερ. Μιλούν στην «Κ» ο επικεφαλής των εργασιών, συντηρητής Βασίλης Μαρκάκης και η προϊσταμένη του Τμήματος Πολιτιστικής Κληρονομιάς του Δήμου Αθηναίων, Ζέττα Αντωνοπούλου.

Ο ελληνικής καταγωγής Ανατόλιι Κουστς-Κατράκης είναι ο δημιουργός του μνημείου στην πλατεία Μαϊντάν του Κιέβου.

Ξεναγοί και αρχαιολόγοι διηγούνται ιστορίες καθημερινού βανδαλισμού, από την Ακρόπολη μέχρι την Πορτάρα. Μπορούν να προστατευθούν τα μνημεία από τα τουριστικά έκτροπα;

Η κατάσταση που έχει δημιουργηθεί μπροστά στο Μνημείο του Αγνώστου Στρατιώτου τείνει να λάβει τα χαρακτηριστικά μιας θεατρικής παράστασης που δεν λέει να κατέβει. Ούτε όσοι την έστησαν μπορούν να κάνουν πίσω ούτε όσοι την ανέχονται τολμούν να κάνουν κάτι.

Στις 10 Φεβρουαρίου του 1825, ο υπουργός Εσωτερικών της επαναστατικής κυβέρνησης Γρηγόριος Δικαίος ή Παπαφλέσσας, λίγο πριν μαρτυρήσει στο Μανιάκι, εξέδωσε διάταγμα για την περισυλλογή και τη φύλαξη των αρχαιοτήτων. Τότε τα αρχαία μνημεία ήταν το θεμέλιο της Παλιγγενεσίας, ο καλύτερος πρεσβευτής της μικρής Νέας Ελλάδας στον Κόσμο.