ΚΑΙΣΑΡΙΑΝΗ

Δίστασα πολύ να γράψω για το θέμα των φωτογραφιών της Καισαριανής που κυκλοφόρησαν στο ∆ιαδίκτυο, καθώς το θέμα απέκτησε από την πρώτη στιγμή τα χαρακτηριστικά που αναπόφευκτα προσδίδουν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης σε γεγονότα που είναι σύνθετα και απαιτούν βαθύτερες γνώσεις και κριτική σκέψη: απλουστευτικός και συναισθηματικός λόγος, ερμηνευτική ισοπέδωση, τοξικότητα και πολιτική χειραγώγηση.

Τι δείχνει η έρευνα των ιστορικών σε όλο το άλμπουμ του Γερμανού στρατιώτη – Ο Βαλεντίν Σνάιντερ, ειδικός στη γερμανική κατοχή στην
Ελλάδα, αναλύει για την «Κ» τα φωτογραφικά τεκμήρια.

Οι συγκλονιστικές εικόνες από την Πρωτομαγιά του 1944 είναι μια καλή αφορμή για να φωτιστούν στη συλλογική συνείδηση οι έννοιες που μας συνέχουν. Σε αυτές τις εικόνες παίρνουν υπόσταση οι ιδέες της ελευθερίας και της πατρίδας.

Το συγκλονιστικότερο στη φωτογραφία με την πορεία των μελλοθανάτων στο σημείο της εκτέλεσής τους είναι η απλότητα του ύφους τους. Τίποτε εξαιρετικό, τίποτε τραγικό, τίποτε ηρωικό, ούτε φόβος, ούτε απελπισία. Σαν να βαδίζουν για να πάνε να βγάλουν το μεροκάματο.

Το βλέμμα τους δεν μπορείς να το ξεπεράσεις. Είναι ένα βλέμμα αφύσικο, υπεράνθρωπα ατρόμητο. Δεν αγαπούσαν αυτοί οι άνδρες τις ζωές τους; Δεν αγαπούσαν τους δικούς τους;

Χαμηλής ευκρίνειας, κιτρινισμένες, χωρίς συνοδευτική περιγραφή. Κι όμως, οι μέχρι πρότινος άγνωστες φωτογραφίες από την εκτέλεση των 200 της Καισαριανής «μιλούν» για τους πρωταγωνιστές τους πιο εύγλωττα απ’ ό,τι μιλούν οι περισσότερες σημερινές […]

Δεν είν’ ανάγκη να λέμε ψέματα στον εαυτό μας. Ανόητο είναι και αυτοκαταστροφικό. Που σημαίνει, διά της επαγωγής, δεν είναι ανάγκη να λέμε ψέματα στον λαό μας, σ’ εμάς τους ίδιους δηλαδή.

Οι φωτογραφίες των εκτελέσεων στην Καισαριανή έπεσαν σαν κεραυνός, αναγκάζοντας τον καθένα να αναμετρηθεί με την ιστορική στιγμή που φωτίζουν, και να αναλογιστεί τον τρόπο που σήμερα βλέπουμε ο ένας τον άλλον.

Η απρόσμενη εμφάνιση φωτογραφιών που απεικονίζουν την εκτέλεση των 200 στο Σκοπευτήριο Καισαριανής, την 1η Μαΐου 1944, και η ανάρτησή τους προς πώληση στην πλατφόρμα eBay προκάλεσαν εύλογη συγκίνηση και αντίστοιχο ενδιαφέρον στους ειδικούς […]

Οταν έστειλα τις φωτογραφίες των μελλοθάνατων αντιφασιστών της Καισαριανής σε έναν συνάδελφο και φίλο στην Αμερική, μου απάντησε: «Είναι συγκλονιστικές αλλά και εμψυχωτικές ταυτόχρονα, γιατί δείχνουν ότι ο φασισμός αντιμετωπίστηκε με θάρρος […]

Μέσα από γράμματα και φωτογραφίες η «Κ» σκιαγραφεί την ιστορία του Κωνσταντίνου Κλαμπατσέα, που πολέμησε για την Ελλάδα αλλά δεν πρόλαβε να τη δει ελεύθερη διότι εκτελέστηκε από τους ναζί στην Καισαριανή την Πρωτομαγιά του 1944.

«Τώρα μπορούμε να δούμε το θάρρος τους», είναι ο τίτλος του δημοσιεύματος της βρετανικής εφημερίδας που κάνει λόγο για τις πρώτες εικόνες οι οποίες «δίνουν πρόσωπο» στους πρωταγωνιστές μιας τραγωδίας.