ΙΜΙΑ

Με αφορμή τη συμπλήρωση 30 χρόνων από την κρίση των Ιμίων, το 1996, ετέθη στον δημόσιο διάλογο το ερώτημα εάν αποκομίσαμε κάποια μαθήματα.

Αμερικανοί αξιωματούχοι και διπλωμάτες, που βρέθηκαν στον πυρήνα των αποφάσεων, αφηγούνται τις στιγμές έντασης στην Ουάσιγκτον και τις κρίσιμες ώρες της αποκλιμάκωσης, με την προσωπική εμπλοκή του Μπιλ Κλίντον.

Εχουμε άραγε μάθει κάτι από την υπόθεση των Ιμίων; Εχουν μπει τα διδάγματα στο DNA του ελληνικού κράτους, έτσι ώστε να είναι διαφορετική η διαχείριση της επόμενης κρίσης;

Τις ώρες της κρίσης των Ιμίων, ο σύμβουλος Εθνικής Ασφαλείας του Μπιλ Κλίντον, Άντονι Λέικ, βρισκόταν στο Οβάλ Γραφείο δίπλα στον Αμερικανό πρόεδρο. Μιλώντας για εκείνες τις ώρες, θυμάται και περιγράφει τις στιγμές έντασης και τις αποφάσεις που ελήφθησαν.

Λίγο πριν τα μεσάνυχτα της 30ής Ιανουαρίου [ώρα Ουάσιγκτον, δηλαδή πριν τις 7 το πρωί ώρα Αθήνας της 31ης Ιανουαρίου], και αφού η Ελλάδα και η Τουρκία αποδέχτηκαν τα μέτρα που επέτρεψαν την αποκλιμάκωση της κρίσης, ο Χόλμπρουκ τηλεφωνεί στη Νέα Υόρκη, στον ανταποκριτή της ΕΡΤ και δημοσιογράφο της ομογενειακής εφημερίδας Εθνικός Κήρυκας, Αθανάσιο Έλλις.

Τριάντα χρόνια αργότερα, ο τότε Αμερικανός πρέσβης στην Άγκυρα, Μαρκ Γκρόσμαν, θυμάται τις πρώτες στιγμές της κρίσης και αφηγείται το συμβάν που τον κράτησε ανενεργό τις ώρες κλιμάκωσης της κρίσης.

Τριάντα χρόνια μετά, ομότιμος καθηγητής Διπλωματίας στο Πανεπιστήμιο του Κεντάκι, Κάρεϊ Κάβανο , διδάσκει τα στάδια εξέλιξης της κρίσης και τις μεθόδους αποκλιμάκωσης που ακολούθησε η αμερικανική διπλωματία.

Ο πρώην διευθυντής της Χουριέτ, Ερτουγρούλ Οζκιόκ, ο «αρχιτέκτονας» της κρίσης, Ονούρ Οϊμέν, ο τότε υφυπουργός Εξωτερικών, Ινάλ Μπατού, και ο διοικητής της ομάδας των βατραχανθρώπων που κατέλαβε τη βραχονησίδα, Αλί Τουρκσέν, δίνουν τη δική τους οπτική για όσα συνέβησαν εκείνες τις ημέρες.

Πέντε χρόνια μετά την κρίση των Ιμίων, ο άνθρωπος που κατά βάση τη διαχειρίστηκε εκ μέρους των Ηνωμένων Πολιτειών, ο Ρίτσαρντ Χόλμπρουκ (1941-2010), μίλησε για τις κρίσιμες εκείνες ώρες.

Τριάντα χρόνια μετά, ο Αλί Τουρκσέν, ο Τούρκος διοικητής της ομάδας των βατραχανθρώπων που κατέλαβε τη βραχονησίδα, αφηγείται τις οριακές στιγμές που έζησε και τις τακτικές που υιοθέτησε για την επιχείρηση.

Ο Ινάλ Μπατού (1936-2013), τότε υφυπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας, αρμόδιος για τις ελληνοτουρκικές υποθέσεις και ένας από τους πρωταγωνιστές των γεγονότων, λίγα χρόνια μετά την κρίση είχε δώσει τη δική του οπτική.

Πριν από δύο χρόνια, ο Ονούρ Οϊμέν, που από πολλούς θεωρείται ο «αρχιτέκτονας» της κρίσης των Ιμίων, μίλησε στην «Κ» για εκείνες τις ημέρες και το παρασκήνιο της κρίσης. Στενός συνεργάτης της Τανσού Τσιλέρ και πρώην υφυπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας, περιέγραψε την ασταθή κατάσταση που επικρατούσε τότε στο εσωτερικό της
τουρκικής κυβέρνησης.