ΓΛΩΣΣΑ

«Η δημιουργικότητα νοείται ως μια διαδικασία, η οποία οδηγεί σε κάποια μορφή δημιουργικής παραγωγής και χαρακτηρίζεται από πρωτοτυπία και αποτελεσματικότητα, ενώ μπορεί να συνδυάζει ιδέες και υλικά με νέους τρόπους…».

Τι είναι αυτό «των λαθροθήρων» που περιφέρεται από εφημερίδα σε εφημερίδα, ακόμα και σε τίτλους, ακόμα και στις προσεκτικότερες στη χρήση της γλώσσας;

Γλωσσική η σημερινή «Αναμόχλευση», μιας και ποτέ δεν λείπουν τα αξιοπερίεργα και τα ευτράπελα που προσφέρονται για σχολιασμό. Την τιμητική τους σήμερα έχουν οι κοινοτοπίες και τα κλισέ, δημοσιογραφικά ή άλλα, αλλά και κάποια κατά κόρον επαναλαμβανόμενα γλωσσικά φάλτσα.

Αν η πρώτη παγίδα που αντιμετωπίζει ο ενδογλωσσικός μεταφραστής είναι η Παγίδα της βίαιης πλειοδοτικής «Επικαιροποίησης», η δεύτερη είναι η Παγίδα της Οικειότητας με τον μεταφραζόμενο λόγο, οικειότητας πραγματικής ή πλασματικής.

Ας ξαναπώ το αυτονόητο: Η μετάφραση είναι τέχνη δημοκρατική και τέχνη της εφαρμοσμένης αλληλεγγύης. Είναι τέχνη δημοκρατική, γιατί προσφέρει σε όλους μας, ανεξαρτήτως ταξικής καταγωγής, τη δυνατότητα να γνωρίσουμε πολιτισμούς και λαούς που δεν κατέχουμε τη γλώσσα τους.

Ζήτησε το τηλέφωνό μου από τη Γραμματεία της «Κ». «Ασε Ζάννα μου, θα τον καλέσω εγώ», είπα στην παλαιά φίλη, πρωθιέρεια της εφημερίδας, «γνωρίζω τον κ. Τάσιο από τότε που έκανα το Εκπαιδευτικό» – τέλη δεκαετίας του ’70, τότε που κόχλαζαν οι αλλαγές στα πανεπιστήμια. «Δεν θα με θυμάται βέβαια, αλλ’ εντάξει», είπα.

Πολλοί αγγλόφωνοι ομιλητές δανείζονται «την αμετάφραστη λέξη από μια άλλη γλώσσα», η οποία συχνά «γίνεται μέρος του λεξιλογίου τους».

Η απόφαση αναμένεται να προκαλέσει νέα σύγκρουση της κυβέρνησης με τη ΛΟΑΤΚΙ κοινότητα και τις οργανώσεις για τα δικαιώματα των γυναικών, μετά τη διαμάχη που προκάλεσε η Τζόρτζια Μελόνι όταν ζήτησε να χρησιμοποιείται το αρσενικό άρθρο στη λέξη «πρωθυπουργός».

Με το δεύτερο αυτό κείμενο συνεργασίας μου με το «Τέχνες και Γράμματα» της «Καθημερινής» της Κυριακής, καλό θα είναι να αυτοσυστηθώ, τρόπον τινά, στους αναγνώστες με την εδώ και περίπου πενήντα χρόνια ιδιότητά μου

Σε ένα ιταλικό σίριαλ, που παιζόταν αρκετά χρόνια πριν σε κρατικό κανάλι, μια Αγγλιδούλα φτάνει στην Ιταλία και πιάνει φιλία με κορίτσια συνομήλικά της. Στην κουβέντα τους επάνω, μισό αγγλικά – μισό ιταλικά και με κάμποσες χειρονομίες να καλύπτουν τα κενά, η Αγγλιδούλα πετάει τη λέξη «nostalgia».

Η στήλη «Γράμματα Αναγνωστών» της «Καθημερινής» είναι μία από αυτές που αδιαλείπτως διαβάζονται εδώ και σχεδόν 50 χρόνια πια. l Εχει περάσει κι αυτή από πολλές φάσεις, ανάλογα με τους καιρούς αλλά και τον εκάστοτε υπεύθυνο της ύλης της l

Μνήμη Γιάννη Η. Χάρη και Χρύσας Μαλτέζου. Ερχονται με τα χρόνια στιγμές που νιώθεις έντονα σαν «ο άνθρωπος που βλέπει τα τρένα να περνάνε». l Και, προς θεού, δεν αναφέρεται κι αυτή η στήλη στον ορυμαγδό που επικρατεί για το δυστύχημα στα Τέμπη. l Οπου κάποιοι νομίζουν πως εκμεταλλευόμενοι κανιβαλικά άλλη μια τραγική «επιφάνια» της […]