ΓΛΩΣΣΑ

«”Αμα επιτρέψωσιν οι χρηματικοί πόροι του κράτους”, όριζε το ψήφισμα της Εθνικής Συνελεύσεως Ελλήνων του 1832, σεβαστέ μου εκ Ναυπλίου φίλε, “να κατασκευασθώσιν εκ χαλκού τρεις κολοσσαίοι ανδριάντες, φέροντες τα εμβλήματα της ειρήνης και της φρονήσεως, εξ ων ο εις θέλει σταθή εις Αίγιναν, ο δε κατά την Πελοπόννησον […]

«Η αλήθεια είναι, σεβαστέ μου φίλε, πως δεν με γνώρισε κανείς. Δεν με είδε καν. Αφανή καθώς θα ξέρεις τα φαντάσματα. Κανείς στο πέρασμά μου δεν στράφηκε να με κοιτάξει ξαφνιασμένος, παραξενεμένος, μπορεί και τρομαγμένος. Και κανένας βέβαια δεν μου δώρισε βλέμμα σεβαστικό ή βλέμμα λύπης και συμπόνιας.

Σήμερα, «ένας αναλφάβητος σχολιαστής, YouTuber ή influencer μπορεί να έχει μεγαλύτερη γλωσσική επιρροή από έναν βραβευμένο με Θερβάντες», επισημαίνει.

Aνθρωποι των γραμμάτων και των τεχνών επιλέγουν νεολογισμούς και όρους του γλωσσικού συρμού.

Δεν έχει σημασία αν με δέκα λέξεις μιλάμε και με χίλιες σιωπάμε. Με τις λέξεις, αυτό το νήμα που βγαίνει από τα βάθη του μυαλού και της καρδιάς, συνδεόμαστε με τον κόσμο. Εκείνες τον ορίζουν. Σαν πρίσματα διαθλούν νοήματα, αισθήματα, πόθους, συμβάντα.

Το γεγονός ότι ο όρος rage bait (δόλωμα οργής) αναγορεύτηκε σε λέξη της χρονιάς από το Λεξικό της Οξφόρδης έχει το ενδιαφέρον του. Κατ’ αρχάς, βλέπουμε ότι πολύ συχνά οι νέες λέξεις που κερδίζουν τον σχετικό τίτλο είναι όροι που συνοδεύουν την τεχνολογικοποίηση της κοινωνικής ζωής.

Με ποια κριτήρια ανανεώνονται τα ηλεκτρονικά λεξικά της Ελληνικής; Πώς αποφασίζουν οι επιμελητές τους ποιες λέξεις θα κρατήσουν και ποιες θα πετάξουν; Οι λεξικογράφοι απαντούν.

Η λέξη χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά τη δεκαετία του 1700, αλλά το νόημά της πλέον εμπερικλείει κάτι βαθιά σύγχρονο και συχνά… ανησυχητικό.

Κάθε ∆εκέμβριο, στην Ελλάδα και σε αρκετές άλλες χώρες ανακηρύσσεται «η λέξη της χρονιάς». Οι μέθοδοι ανάδειξής της ποικίλλουν, γι’ αυτό και συχνά προκύπτουν δύο ή και τρεις «χρονιάρες λέξεις» για μία και την αυτή γλώσσα.

Μία δεκαετία πριν η UNESCO προέβλεψε ότι έως το τέλος του αιώνα θα εξαφανιστούν περίπου οι μισές γλώσσες του κόσμου. Θα πείτε, στα 75 χρόνια που απομένουν ώσπου να πατήσουμε στο 2100, μια χαρά προλαβαίνουμε να τον εξαφανίσουμε τον κόσμο αυτόν· τον κόσμο μας.

H οργή στο Διαδίκτυο έγινε λέξη της χρονιάς.

Οι Ελληνες του εξωτερικού θεωρούν ότι η ελληνική γλώσσα πρέπει να διδάσκεται στα παιδιά τους ως στοιχείο ταυτότητας, συναισθηματικής συνέχειας και οικογενειακής συνοχής.