ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ

Λέγεται συχνά τελευταία πως οι μεγάλες ιστορικές αλλαγές «μας προσπερνούν». Η Ελλάδα, αενάως ομφαλοσκοπούσα, δεν κατορθώνει να συγχρονιστεί με τα διεθνή γεγονότα που καθορίζουν το ευρωπαϊκό και το παγκόσμιο γίγνεσθαι.

Για χρόνια η Ευρώπη υπήρξε σχεδόν εμμονική στην ιδέα ενός πολυμερούς κόσμου βασισμένου σε κανόνες. Επιλέξαμε να είμαστε οι θεματοφύλακες του διεθνούς δικαίου, της πολυμερούς συνεργασίας, του εμπορίου που διέπεται από ρυθμίσεις και όχι από ωμή ισχύ.

Η Ελλάδα χρειάζεται ισχυρή δημόσια διπλωματία και ένα ισχυρό λόμπι, που θα πιέζει για την προώθηση των εθνικών συμφερόντων στα παγκόσμια κέντρα εξουσίας. Και στους δύο αυτούς ζωτικούς τομείς έχουμε μείνει απελπιστικά πίσω.

Πριν από 80 χρόνια, η γεωπολιτική μοίρα της χώρας σφραγίστηκε πάνω σε ένα κομμάτι χαρτί που έδωσε στους ομοτράπεζούς του ο Ουίνστον Τσώρτσιλ. Σήμερα έχει κανείς την αίσθηση πως ο πλανήτης θα ξαναμοιραστεί. Οχι ακριβώς όπως έγινε στη Γιάλτα το 1945. Γιατί ούτε η Ελλάδα είναι η διχασμένη, ρημαγμένη χώρα του τέλους του πολέμου.

Γιατί η Αγκυρα θεωρεί τη στροφή των Ηνωμένων Πολιτειών «παράθυρο» για την αναβάθμιση του ρόλου της.

Μια νέα πραγματικότητα διαμορφώνεται στις διεθνείς οικονομικές και εμπορικές σχέσεις και το γεωπολιτικό πεδίο. Καθώς η Ε.Ε. –και μαζί της η Ελλάδα– διαμορφώνει τη στρατηγική της, θα πρέπει να διατηρήσουμε τη συλλογική μας ψυχραιμία και ακράδαντη την εμπιστοσύνη στις δυνάμεις μας.

Οι ΗΠΑ υπό τον Τραμπ στρέφονται τώρα ενάντια στην αρχιτεκτονική που οι ίδιες δημιούργησαν πριν από 80 χρόνια. Μπορεί η Ευρώπη να αρθρώσει ενιαία απάντηση;

Η μεγάλη γεωπολιτική τους σημασία και το πλούσιο σε σπάνιες γαίες υπέδαφος του αρκτικού νησιού.

Η προοπτική του 2025 είναι και κακή και καλή… Κακή, επειδή ο ορίζοντας σκεπάζεται από σύννεφα ανασφάλειας. Καλή, επειδή οι πηγές της ανασφάλειας αυτή τη φορά δεν είναι εσωτερικές. Μέσα στον γεωπολιτικό της περίγυρο, η Ελλάδα μοιάζει με όαση σταθερότητας.

Με το μεγαλύτερο έλλειμμα στον κόσμο οι ΗΠΑ βρίσκονται σε μοναδική θέση, καθώς ενώ η προσφορά προϊόντων είναι άφθονη παγκοσμίως, η ζήτηση –που αποτελεί τη σπανιότερη πτυχή της εξίσωσης– καθορίζεται σε μεγάλο βαθμό από την Ουάσιγκτον.

Η χρονιά που φεύγει επιβεβαίωσε την εκτίμηση ότι το διεθνές σύστημα εξελίσσεται σε πολυπολικό, επομένως και λιγότερο προβλέψιμο. Οι ΗΠΑ αρχίζουν να απαγκιστρώνονται από όποιες περιοχές δεν διακυβεύονται δικά τους ζωτικά συμφέροντα και εστιάζουν στη ζώνη Ινδικού – Ειρηνικού.

Οσα συμβαίνουν στην ευρύτερη περιοχή μας δείχνουν ότι έχουμε μπει σε μια εξαιρετικά απρόβλεπτη και επικίνδυνη περίοδο.