ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ

Η τριμερής σύνοδος Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ που φιλοξενήθηκε στην Ιερουσαλήμ στις 22 Δεκεμβρίου δεν κατέληξε με την τυπική λιτανεία διπλωματικών αβροτήτων που συνήθως ακολουθούν τέτοιες συναντήσεις, ιδίως όταν το συγκεκριμένο σχήμα γεωπολιτικής συνεννόησης βρίσκεται πλέον στο 15ο έτος λειτουργίας του.

Για περισσότερο διάστημα από επτά δεκαετίες, η Ευρωπαϊκή Ενωση θεωρήθηκε το πιο φιλόδοξο πολιτικό εγχείρημα στον σύγχρονο κόσμο: μια ένωση βασισμένη στο κράτος δικαίου, στην ειρηνική συνεργασία λαών με συγκρουσιακό παρελθόν και στην πεποίθηση ότι η κοινή ευημερία αποτρέπει μελλοντικές συγκρούσεις.

Γίναμε για λίγο μια πολιτικά βαρετή χώρα μέσα σε έναν ωκεανό γενικευμένης παλαβωμάρας και μας φαίνεται παράξενο. Είναι άλλωστε μία από τις σπάνιες φορές που το «ελληνικό παράδοξο» λειτουργεί αντίστροφα σε σχέση με την υπόλοιπη Δύση. Αναρωτιούνται κάποιοι, «μα ποιος ψηφίζει τη Ζωή;», ή «μα είναι δυνατόν να πάει τόσο ψηλά η Καρυστιανού;».

Ας υποθέσουμε, ή ας ευχηθούμε, ότι οι σημερινές συνομιλίες ανάμεσα στην Ουκρανία και τις Ηνωμένες Πολιτε θα έχουν αίσιο τέλος. Ας υποθέσουμε ότι η Ουκρανία θα δεχθεί να αποχωρήσει από τις περιοχές που η Ρωσία θεωρεί ότι θα τις κατελάμβανε αν συνεχιστεί ο πόλεμος.

Η τριμερής συνάντηση Ελλάδος, Κύπρου, Ισραήλ, που πραγματοποιήθηκε στις αρχές της περασμένης εβδομάδος στην Ιερουσαλήμ, είχε όλα τα στοιχεία μεσανατολικής ιδιαιτερότητος.

Οπως ο Γκρέγκορ Σάμσα ξύπνησε ένα πρωί για να ανακαλύψει ότι είχε μεταμορφωθεί σε ένα γιγάντιο έντομο, έτσι και μέσα στο 2025 ο κόσμος συνειδητοποίησε ότι η Αμερική είχε μεταβληθεί –σχεδόν από τη μια μέρα στην άλλη– από φιλελεύθερη δημοκρατία σε υπόδειγμα ανελεύθερου λαϊκισμού.

Η ύψωση της ελληνικής σημαίας στην πρώτη φρεγάτα Belharra «Κίμων» είναι αναμφισβήτητα μια ιστορική στιγμή. Μετά σχεδόν τρεις δεκαετίες, η χώρα μας αποκτά μια κύρια μονάδα επιφανείας με υπερσύγχρονες δυνατότητες και μάλιστα σε μια κρίσιμη χρονική συγκυρία.

Στο σημερινό διεθνές σκηνικό, στο οποίο ο κόσμος κινείται με ταχύτητα από ένα μονοπολικό ή διπολικό παλαιότερα, προς ένα πολυπολικό σύστημα, η Ευρώπη καλείται να αποδείξει αν δύναται να σταθεί όχι απλώς ως παρατηρητής της παγκόσμιας οικονομίας, αλλά ως ενεργός γεωπολιτικός παράγοντας, που επηρεάζει τις αποφάσεις και τις εξελίξεις.

Σε συνέντευξη του Τομ Μπάρακ, πρέσβη των ΗΠΑ στην Αγκυρα, που έδωσε στον δημοσιογράφο Μανώλη Κωστίδη («Κ», 30/11/25) μάθαμε για την, ελπίζουμε, επικείμενη επανέναρξη, της λειτουργίας της Ιερατικής Σχολής της Χάλκης.

Η Ευρώπη βρίσκεται σε ένα σημείο καμπής, όπου η ασφάλεια και η στρατηγική αυτονομία αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για τη διατήρηση της πολιτικής σταθερότητας και της οικονομικής της συνοχής.

Για πολλές δεκαετίες η Ελλάδα ακολουθούσε το δόγμα της πολυδιάστατης εξωτερικής πολιτικής. Τι προέβλεπε; Οτι είμαστε αγκυροβολημένοι στη Δύση, με στενές σχέσεις με τις ΗΠΑ για λόγους ασφαλείας, «αγκαλιά» με την Ε.Ε. και με ανοίγματα, όπου ήταν δυνατόν, προς τη Ρωσία ή την Κίνα.

Τι σημαίνει η ενεργοποίηση των ΗΠΑ στην Αν. Μεσόγειο. Πόσο πιθανή είναι μια σύγκρουση με την Κίνα.