ΕΞ ΑΦΟΡΜΗΣ

Ο Σλοβένος Μάρκο Ρούπνικ (γενν. 1954) είναι ο καλύτερος σήμερα εικαστικός δημιουργός, ειδικά στην τέχνη του ψηφιδωτού, της Καθολικής Εκκλησίας. Το 1973 εισέρχεται στο τάγμα των Ιησουιτών και χειροτονείται ιερέας το 1985.

Η ανάπτυξη των σιδηροδρόμων, κυρίως από το 1840 και μετά, σηματοδοτεί και την εμφάνιση του μαζικού τουρισμού. Πατέρας του είδους, ο Βρετανός Τόμας Κουκ.

Τον Ιανουάριο του 1979, πέθανε αναπάντεχα ο πατέρας του Πολ Οστερ. Τρία χρόνια αργότερα, το 1982, ο γιος θα μιλήσει για τον πατέρα του ή, ίσως, θα μιλήσει στον πατέρα του, στο καθοριστικό για τη συγγραφική του εξέλιξη βιβλίο «The Invention of Solitude» («Η επινόηση της μοναξιάς», Μεταίχμιο, 2022).

Σήμερα οι νέοι συναντούν ένα κενό νοήματος στη δημόσια ζωή, σαστίζουν, κατακλύζονται από εντάσεις και απέχουν από τα κοινά. Λειτουργούν με άμυνες εναντίον των κοινωνικών σχέσεων. Αυτό είναι το πυρηνικό σύμπτωμα του αυτισμού. Είναι επίσης σύμπτωμα ανθρώπων σε περιόδους κρίσεων, όπως είναι η οικονομική κρίση, η πανδημία, ο πόλεμος και η απειλή της καταστροφής του πλανήτη.

Το «Ghost Dog» είναι δύο ταινίες: Η μία είναι αφηγηματική, στενή, σχεδόν παραδοσιακή· η άλλη είναι αφηρημένη, τολμηρή, ανοιχτή. Μία ακόμη απόδειξη πως ο Τζάρμους δεν έγινε ποτέ ο μεγάλος σκηνοθέτης που περιμέναμε.

Παρακολουθώ το λογοτεχνικό έργο του Ερίκ Βυϊγιάρ (γενν. 1968), όπως μας παρουσιάζεται στα ελληνικά από τις εκδόσεις Πόλις. Κυκλοφόρησε πρόσφατα το βιβλίο του «Μια αξιοπρεπής έξοδος» (μτφρ. Μανώλης Πιμπλής, Πόλις, Μάιος 2024), για τον πόλεμο της Ινδοκίνας (Βιετνάμ, Καμπότζη και Λάος σήμερα) και τη συντριβή του Ντιεν Μπιεν Φου (1954).

Ηταν ακριβώς όπως το περιέγραφε στο βιβλίο της, με τον τόσο καίριο αυτοπροσδιοριστικό τίτλο, «Το ευχαριστημένο». Οπως το θυμάμαι πριν από τριάντα σχεδόν χρόνια, μια μικρή εσωτερική αυλή με μερικές γλάστρες και τα φροντισμένα φυτά τους, μια δυο πάνινες πολυθρόνες και φως που ερχόταν, καταλυτικό και εκθαμβωτικό κάποτε, άνωθεν σε αυτό το μικροσκοπικό αίθριο.

Πολύ γρήγορα οι Αλβανοί που μπήκαν στη χώρα μετά το ’90 ενσωματώθηκαν στην κοινωνία.

Μήπως τελικά βλέπαμε έναν διασκεδαστή που είχε έρθει από την κόλαση και τώρα βρισκόταν εν ειρήνη με τον παλιό του εαυτό;

Σε διαφορετικές αλλά σημαντικές περιόδους της ανθρώπινης ιστορίας, κρίσιμες μάζες διεκδικούν στόχους μεταξύ των οποίων δεν διακρίνεται εύκολα κάποιου είδους ταύτιση.

Ο Παζολίνι νιώθει και αυτός ένας προφήτης μόνος, ακατανόητος, που συγκεντρώνει πάνω του το θανάσιμο μίσος της εξουσίας και της κοινωνίας, με σπαραχτική αγάπη για τους φτωχούς και τους απόβλητους.

Οσο ο Αλέξανδρος Διομήδης διακρίνεται στο στερέωμα της πολιτικής στην Ελλάδα, η Ελένη Ντάνενμπεργκ χάνεται και εκμηδενίζεται στις αγωνίες της επιβίωσης και στον πολιτικό ζόφο της Γερμανίας.