ΕΞ ΑΦΟΡΜΗΣ

Η πανδημία του κορωνοϊού προκαλεί παγκόσμιο τρόμο και απελπισία, δοκιμάζοντας τις αντοχές όχι μόνο της οικονομίας ή της δημόσιας υγείας και της αποτελεσματικότητας της κρατικής μηχανής, αλλά πολύ περισσότερο, τις ανθρώπινες σχέσεις. 

Τις πρώτες ημέρες του Αυγούστου, μαζί με την ανατολή του Ηλιου, έχουμε και την ανατολή του Σείριου, του λαμπρότερου άστρου στον αστερισμό του Μεγάλου Κυνός, αλλά και γενικότερα του λαμπρότερου άστρου στον ουρανό. Στην αρχαιότητα, μάλιστα, απέδιδαν την επιπλέον αύξηση της θερμοκρασίας αυτή την περίοδο (τα λεγόμενα «κυνικά καύματα») στην υποτιθέμενη προσθήκη της ακτινοβολίας του Σείριου σε εκείνη του Ηλιου! 

Το λεξικογραφικό έργο της νεοελληνικής λογιοσύνης είναι σημαντικό. Οι περισσότεροι αρκούνται σήμερα –και καλά κάνουν– στα τρία γνωστά χρηστικά λεξικά (Μπαμπινιώτη, Ιδρύματος Τριανταφυλλίδη, Ακαδημίας Αθηνών/Χαραλαμπάκη), όποιος όμως θέλει να λύσει απορίες που του γεννιούνται από τη μελέτη παλαιότερων –δεν λέω αρχαίων– κειμένων της γλώσσας μας δεν θα βρει καμία βοήθεια σε αυτά.

Πυρ, γυνή και θάλασσα. Οταν το άκουγα μικρή από τη γιαγιά μου, τη ρωτούσα «μα πώς το λες αυτό; Αφού είσαι γυναίκα». Σιωπηλά απαντούσε «ξέρω τι λέω».

Παραλία Βένις, Καλιφόρνια, 1970. Τρεις ψιλόλιγνες μορφές εφήβων γλιστρούν κάτω από τον συρμάτινο φράχτη και φτάνουν στον προβλήτα, μέσα στην ψύχρα του ξημερώματος. Τα μακριά μαλλιά τους, ξανθά από φυσικού, έχουν ξασπρίσει από τον ήλιο – ασορτί με τις χιλιοσημαδεμένες σανίδες του σερφ που κουβαλούν στον ώμο.

Σε μια φιλική συζήτηση που είχα στα τέλη του περασμένου μήνα ρωτήθηκα, μεταξύ άλλων, και για το πλησιέστερο άστρο στο ηλιακό μας σύστημα, που είναι φυσικά ο Εγγύτατος του Κενταύρου ο οποίος βρίσκεται σε απόσταση 4,24 ετών φωτός. Πρόκειται, δηλαδή, για το μικρότερο (με μάζα 12,5% τη μάζα του Ηλιου) και το πιο αμυδρό από τα τρία άστρα που αποτελούν το τριπλό αστρικό σύστημα του Αλφα Κενταύρου.

Η μεταθανάτια συγκέντρωση σε βιβλίο των πολυάριθμων κειμένων του Κωστή Παπαγιώργη, που ξεκίνησε την ίδια τη χρονιά του θανάτου του με τα «Υπεραστικά» (Καστανιώτης, 2014), προχωράει καλά. Μετά τα ανέκδοτα και ανολοκλήρωτα κείμενα του «Εαυτού» (Καστανιώτης, 2016), άρχισε η έκδοση των κριτικών του, υπό τον γενικό τίτλο «Τα βιβλία των άλλων».