ΕΜΦΥΛΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ

Πριν από λίγες ημέρες το ΚΚΕ γιόρτασε με μαζική συγκέντρωση τα 80 χρόνια από την Απελευθέρωση της Αθήνας από τα ναζιστικά στρατεύματα. Φυσικά, ο κεντρικός χαρακτήρας της εκδήλωσης ήταν ότι ο ΕΛΑΣ απελευθέρωσε την πρωτεύουσα. Το ίδιο σκηνικό στήθηκε και στη Θεσσαλονίκη προχθές. Και τη Θεσσαλονίκη την απελευθέρωσε ο ΕΛΑΣ.

Από τη δική του υποκειμενική σκοπιά, η ένσταση του κ. Ν. Γκατζογιάννη για τη μη αναγραφή των πεσόντων από τη μεριά του εθνικού στρατού στον Εμφύλιο σε μνημείο σε χώρο του υπουργείου Αμυνας («Κ», 15/9/2024) είναι μάλλον εύλογη και συγγνωστή. Η μητέρα του είχε εκτελεστεί από τον ΔΣΕ. Ομως, όπως θα προσπαθήσω να δείξω, από κοινωνιολογική σκοπιά είναι νομίζω άκαιρη.

Εκτός από τον πόλεμο, οι έντονες βροχοπτώσεις και οι πλημμύρες συνέβαλαν επίσης στην επιδημία.

Το τριήμερο 26 με 28 Σεπτεμβρίου θα λάβει χώρα το Φθινοπωρινό Σχολείο του Τμήματος Ιστορίας-Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Πατρών με τίτλο: «Μνήμη και ιστορία στον 20ό και 21ο αιώνα»

Οι υγειονομικές αρχές καταγγέλλουν συστηματικό βομβαρδισμό κατοικημένων περιοχών από τους παραστρατιωτικούς των Δυνάμεων Ταχείας Υποστήριξης.

Στις 29 Νοεμβρίου 2023 εγκαινιάστηκε το «Μνημείο των Αθανάτων του Eθνους». Στις πλάκες αναγράφονται τα ονόματα των 121.692 Ελλήνων που έδωσαν τη ζωή τους για την πατρίδα. Οχι όμως των 15.628 Ελλήνων κυβερνητικών στρατιωτών που σκοτώθηκαν στον Εμφύλιο.

Κλιμακώνεται ο διπλωματικός πόλεμος Μόσχαςκαι Λονδίνου.

Μέσα στον Αύγουστο του 1949 πραγματοποιήθηκαν οι τελευταίες επιχειρήσεις του Εθνικού Στρατού για την οριστική επικράτηση επί των αντιπάλων του.

Για να υπάρξει πόλεμος, χρειάζεται να υπάρχουν τουλάχιστον δύο πλευρές. Αν υπάρχει μόνο μία πλευρά που πολεμά, αυτό δεν λέγεται πόλεμος, αλλά παράδοση άνευ όρων της άλλης. Και στον πόλεμο μνήμης για τον ελληνικό Εμφύλιο, 1943-1949, στο πεδίο της ιδεολογικής πάλης προσήλθαν μόνον οι ηττημένοι. Ετσι, είναι απολύτως λογικό, άνευ αντιστάσεως, να προσπαθούν να επανασυγγράψουν […]

Στον Γράμμο, το ΚΚΕ επιχειρεί να ορίσει με μνημεία και σύμβολα τον τόπο του Εμφυλίου. Τα μουσεία, οι τάφοι, το νοσοκομείο μέσα στο δάσος. Και, από την άλλη, το Πάρκο Εθνικής Συμφιλίωσης.

Ο Γράμμος ήταν για 79 ημέρες πεδίο μάχης. Φοβάμαι πως εξακολουθεί να είναι. Πεδίο μάχης ενός από τους πολλούς ακήρυχτους «πολέμους της μνήμης» που γέννησε η Ιστορία της Ευρώπης, ιδιαίτερα μετά την κατάρρευση των καθεστώτων του υπαρκτού σοσιαλισμού και την αναβίωση των εθνικιστικών κινημάτων στη Γηραιά Ηπειρο.

Ο λογοτέχνης και ο ιστορικός. Συνήθως τους σκεφτόμαστε σαν δυο φιγούρες αντιπαραθετικές, καθώς ο καθένας τραβάει τον δικό του δρόμο: ο δεύτερος αναζητά, συχνά βασανιστικά, την αλήθεια –ή την αλήθεια του–, ενώ ο πρώτος κινείται πιο ελεύθερα, καλπάζοντας στο πεδίο της μυθοπλασίας. Και όμως, παρά τις διαφορές, οι συμπτώσεις, οι συναντήσεις και οι αποχρώσεις είναι πολλές.