ΕΚΤΕΛΕΣΗ

Σε μία από αυτές απεικονίζεται η στιγμή αμέσως μετά το «πυρ», όταν οι ναζί έχουν μόλις πατήσει τη σκανδάλη και από τις κάννες των όπλων τους εκτινάσσονται σφαίρες και καπνός.

Στον απόηχο της συζήτησης που άνοιξαν οι φωτογραφίες από την Πρωτομαγιά του 1944, κάναμε μια βόλτα στην περιοχή μαζί με παλιούς κατοίκους, που μας ξενάγησαν σε τόπους μνήμης: από τις αυλές των Προσφυγικών μέχρι τα «Πυροβολημένα» και το πάρκο του Σκοπευτηρίου.

Στην έκθεσή του με θέμα «Εξεγέρσεις», ο Γάλλος φιλόσοφος Ζορζ Ντίντι-Υμπερμάν είχε μια ενότητα με τον τίτλο «Πεθαίνοντας από την αδικία».

Το γνωρίζουμε και από την προσωπική μας ζωή: η μνήμη ουδέποτε είναι στενά ανακλητική. Οταν ανακτούμε οικογενειακά κειμήλια (σημειώσεις, επιστολές, φωτογραφίες, αντικείμενα), τα εντάσσουμε ερμηνευτικά στο πλαίσιο νοήματος και ενδιαφερόντων του παρόντος […]

«Θα έρθει η μέρα που η σιωπή μας θα είναι πιο ισχυρή από τις φωνές που στραγγαλίζετε σήμερα». Αυτές ήταν οι τελευταίες λέξεις του Ογκαστ Σπάις, αντικρίζοντας την αγχόνη για τα γεγονότα της, αιματηρής, Πρωτομαγιάς στο Σικάγο του 1886. Είναι πιθανό ότι οι 200 κομμουνιστές που εκτελέστηκαν την Πρωτομαγιά του 1944 στην Καισαριανή θα τη […]

Ποτέ δεν με ενδιέφερε αν μια φωτογραφία είναι αληθινή ή όχι, αφού κάθε φωτογραφία είναι ταυτόχρονα λίγο αληθινή και λίγο ψεύτικη. Λίγο πλαστή και λίγο αυθεντική. Ποτέ δεν πίστεψα κάτι επειδή απεικονιζόταν. Αντιθέτως, όταν κάτι απεικονίζεται, με κάνει επιφυλακτικό.

Δίστασα πολύ να γράψω για το θέμα των φωτογραφιών της Καισαριανής που κυκλοφόρησαν στο ∆ιαδίκτυο, καθώς το θέμα απέκτησε από την πρώτη στιγμή τα χαρακτηριστικά που αναπόφευκτα προσδίδουν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης σε γεγονότα που είναι σύνθετα και απαιτούν βαθύτερες γνώσεις και κριτική σκέψη: απλουστευτικός και συναισθηματικός λόγος, ερμηνευτική ισοπέδωση, τοξικότητα και πολιτική χειραγώγηση.

Τι δείχνει η έρευνα των ιστορικών σε όλο το άλμπουμ του Γερμανού στρατιώτη – Ο Βαλεντίν Σνάιντερ, ειδικός στη γερμανική κατοχή στην
Ελλάδα, αναλύει για την «Κ» τα φωτογραφικά τεκμήρια.

Οι συγκλονιστικές εικόνες από την Πρωτομαγιά του 1944 είναι μια καλή αφορμή για να φωτιστούν στη συλλογική συνείδηση οι έννοιες που μας συνέχουν. Σε αυτές τις εικόνες παίρνουν υπόσταση οι ιδέες της ελευθερίας και της πατρίδας.

Το συγκλονιστικότερο στη φωτογραφία με την πορεία των μελλοθανάτων στο σημείο της εκτέλεσής τους είναι η απλότητα του ύφους τους. Τίποτε εξαιρετικό, τίποτε τραγικό, τίποτε ηρωικό, ούτε φόβος, ούτε απελπισία. Σαν να βαδίζουν για να πάνε να βγάλουν το μεροκάματο.

Το βλέμμα τους δεν μπορείς να το ξεπεράσεις. Είναι ένα βλέμμα αφύσικο, υπεράνθρωπα ατρόμητο. Δεν αγαπούσαν αυτοί οι άνδρες τις ζωές τους; Δεν αγαπούσαν τους δικούς τους;

Χαμηλής ευκρίνειας, κιτρινισμένες, χωρίς συνοδευτική περιγραφή. Κι όμως, οι μέχρι πρότινος άγνωστες φωτογραφίες από την εκτέλεση των 200 της Καισαριανής «μιλούν» για τους πρωταγωνιστές τους πιο εύγλωττα απ’ ό,τι μιλούν οι περισσότερες σημερινές […]