ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

Διασχίζω πεζή τους κεντρικούς δρόμους της πρωτεύουσας, την καρδιά της πόλης – ήσυχη αυτή τη στιγμή, σχεδόν απόκοσμη. Θα μπορούσαν να μετρηθούν στα δάχτυλα οι δρόμοι που στεγάζουν παλάτια, το περιβάλλον στο οποίο κινούνται αποκλεισμένοι στην πραγματικότητά τους όσοι διοικούν μια τεράστια χώρα.

Ο σκηνοθέτης μιλάει για τη φιλόδοξη παραγωγή «What We Owe Democracy / Τι οφείλουμε στη Δημοκρατία».

Είναι κουραστικό πολίτευμα η δημοκρατία. Σου ζητάει να σκεφτείς για να επιλέξεις και μάλιστα, στη χειρότερη περίπτωση, απαιτεί από σένα να δικαιολογήσεις, ει δυνατόν με επιχειρήματα, την ψήφο σου. Στη γενέτειρά της την Αθήνα μπορεί να άντεξε μερικούς αιώνες, ακόμη και μετά την ήττα της από τη Σπάρτη, όμως η μεγάλη Ιστορία την μετέτρεψε σε μουσειακό είδος, μαζί με τα έργα τέχνης και τις ένδοξες αναμνήσεις.

Στο μακρινό 1993, εν μέσω έντονης εκλογολογίας, το ιστορικό περιοδικό «Αντί» (τεύχος 518) έκανε αφιέρωμα στο «απορριπτικό κόμμα», στο γεγονός δηλαδή ότι τα τότε αυξημένα ποσοστά των αναποφάσιστων, όσων επέλεγαν στις δημοσκοπήσεις το λευκό και όσων δήλωναν την πρόθεση να μην ψηφίσουν ήταν ενδείξεις δυσαρέσκειας, απάθειας και κυνικής αντιμετώπισης του πολιτικού φαινομένου.

Σε αυτή την κοινή εμπειρία εκδημοκρατισμού θα εστιάσει η νέα μεγάλη έκθεση της Εθνικής Πινακοθήκης με τον εύγλωττο τίτλο «Δημοκρατία», που θα εγκαινιαστεί στις 11 Ιουλίου, λίγες ημέρες πριν από την επέτειο των 50 χρόνων της Μεταπολίτευσης.

Η πρώτη μεγάλη, διεθνής έκθεση που πραγματεύεται τη σχέση της τέχνης με τη δημοκρατία κατά τη διάρκεια μιας από τις πιο καθοριστικές περιόδους για την ιστορία της Νότιας Ευρώπης.

Κατά τα κοινώς λεγόμενα, ο Ανδρέας Παπανδρέου εκστόμισε το «κανένας θεσμός, μόνο ο λαός». Δεν το είπε ακριβώς έτσι (όπως αναφέρει στο βιβλίο του «Λαϊκισμός και κρίση» ο σφοδρός επικριτής της πολιτικής του, καθηγητής κ. Τάκης Παππάς) αλλά το πρόβλημα δεν είναι η εκτός πλαισίου και η εντέλει διαστρεβλωτική αναφορά που έκανε στην Κοζάνη το 1989.

Εχετε πολλές δικαιολογίες για να μην πάτε να ψηφίσετε σήμερα. Τα θερμόμετρα θα ξεπεράσουν τους 35 βαθμούς, στο κέντρο της Αθήνας τουλάχιστον. Τα «μεγάλα» κόμματα δεν μας έχουν δώσει και τις καλύτερες επιλογές υποψηφίων ώστε να πάμε να ψηφίσουμε με κέφι.

Ημέρα ευρωεκλογών η σημερινή και ποια καλύτερη συνθήκη για να σκεφτούμε αν υπάρχει στ’ αλήθεια ελεύθερη βούληση. Αν δηλαδή εμείς οι ψηφοφόροι φτάνουμε μπροστά στην κάλπη και διαλέγουμε κάποιο κόμμα ή στρεφόμαστε στο λευκό ή στο άκυρο με τη θέλησή μας ανεπηρέαστη, αφενάκιστη και ακηδεμόνευτη. «Μεγάλη κουβέντα φάε, μεγάλη μπουκιά μη λες»; Κάπως έτσι.

Την αχίλλειο πτέρνα της εκπαίδευσης δεν χρειάζονταν οι απογοητευτικές επιδόσεις των Ελλήνων μαθητών στον διαγωνισμό της PISA για να την αντιληφθούμε. Αυτό που ονομάζουμε παιδεία είναι στην πραγματικότητα ένας μηχανισμός αποθήκευσης πληροφοριών ο οποίος ισοπεδώνει κάθε δημιουργική ικμάδα του εφήβου. Δεν τον εκπαιδεύει ούτε να τις αξιολογεί ούτε να τις ιεραρχεί.

Δικαστήριο του Χονγκ Κονγκ καταδίκασε ακτιβιστές του δημοκρατικού κινήματος και της αντιπολίτευσης για «απόπειρα κατάλυσης του πολιτεύματος». Ολο το χρονικό από το ξέσπασμα των διαμαρτυριών του 2019 μέχρι τη δικαστική ετυμηγορία.

Το ορθόδοξο Πάσχα έγινε ανάμεσα σε δύο πολέμους. Παρακολουθώ κι εγώ, όπως όλοι, μα δεν καταλαβαίνω. Δεν μπορώ να κοιτάζω τσουβαλιασμένα πτώματα σε σακούλες, ούτε το κέλυφος κτιρίων που κάποτε ήταν σχολεία, νοσοκομεία, δικαστήρια.