Η πρωτοβουλία Future Ithacans της Alpha Bank στοχεύει να επαναπατρίσει τους Έλληνες του εξωτερικού. Χάρη σε αυτήν έχει δημιουργηθεί μέσα στην Τράπεζα μια αναπτυσσόμενη κοινότητα επαγγελματιών, των Alpha Ithacans, που πήραν την απόφαση να αφήσουν την καριέρα στο εξωτερικό και να γυρίσουν πίσω. Πώς όμως και –κυρίως– γιατί επέλεξαν να επιστρέψουν στα πάτρια εδάφη; Με αφορμή τη συμμετοχή της Alpha Bank στo συνέδριο REBRAIN GREECE στη Νέα Υόρκη, μιλήσαμε για το θέμα αυτό με έξι εκπροσώπους των Alpha Ithacans.
Η μετανάστευση νέων Ελλήνων στις χώρες του εξωτερικού αποτελεί μια πληγή για την οικονομία (αλλά και την κοινωνία) της χώρας εδώ και δεκαετίες. Μάλιστα, ύστερα από τις οικονομικές περιπέτειες της ελληνικής κρίσης, οι νέοι και καταρτισμένοι άνθρωποι που έψαξαν τις τύχες τους εκτός των συνόρων ήταν ακόμη περισσότεροι. Τα τελευταία χρόνια, όμως, φαίνεται κάτι να αλλάζει προς το καλύτερο: ένα «ήσυχο» brain regain έχει ξεκινήσει, δίνοντας ελπίδες για ένα καλύτερο μέλλον. Στο πλαίσιο αυτό δημιουργήθηκε τον Ιούλιο του 2021 η ομάδα Alpha Ithacans, μια ομάδα καταρτισμένων επαγγελματιών οι οποίοι επέστρεψαν στην Ελλάδα και αξιοποιούν τις γνώσεις και την εμπειρία τους στη διαμόρφωση της επόμενης ημέρας για την Alpha Bank. Η κοινότητα, που μετράει 102 και πλέον επιτυχημένους επαναπατρισμούς, αναπτύσσεται διαρκώς, καθώς ολοένα και περισσότεροι επαγγελματίες επιστρέφουν στην Ελλάδα και συνδέουν τον επαναπατρισμό τους με την Alpha Bank, προερχόμενοι από 18 χώρες, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, η Ελβετία, το Λουξεμβούργο και οι ΗΠΑ. Πώς όμως και γιατί αυτά τα «ταλέντα» που είχαν χαθεί για την ελληνική οικονομία παίρνουν τη μεγάλη απόφαση να γυρίσουν πίσω; Έξι άνθρωποι της κοινότητας Alpha Ithacans μάς λύνουν τις απορίες.
Ιάσων Κεπαπτσόγλου
Σήμερα: Head of Investor Relations, Alpha Bank
Πριν: Αναλυτής ευρωπαϊκών τραπεζών στην HSBC στον Λονδίνο
1. Γιατί επιστρέψατε στην Ελλάδα;
Ο βασικός λόγος ήταν η πεποίθηση ότι ως οικογένεια μπορούμε να έχουμε καλύτερη ποιότητα ζωής εδώ. Αυτό αφορά τόσο τις οικονομικές δυνατότητες όσο και το δίκτυο υποστήριξης το οποίο μπορούμε να χτίσουμε. Απαραίτητη προϋπόθεση, βέβαια, ήταν η σωστή επαγγελματική ευκαιρία. Αυτή μου την προσέφερε η Alpha Bank: έναν ουσιαστικό ρόλο σε έναν οργανισμό που θέλει πραγματικά να αλλάξει και μου ζήταει να συμβάλω ενεργά – και όχι απλώς να «ενταχθώ». Επιπλέον, ένιωσα ότι «ταιριάζουμε» με τους ανθρώπους στην Alpha Bank. Είναι κόσμος που κοιτάει προς τα έξω, που θέλει να βελτιωθεί, που θέλει να δημιουργήσει.
2. Ποια εμπειρία δεν θα ξεχάσετε ποτέ από τα χρόνια σας στο εξωτερικό;
Το Λονδίνο, τουλάχιστον για τα δέκα και πλέον χρόνια που ήμουν εκεί, ήταν ένα πελώριο «καζάνι» ζυμώσεων μεταξύ πολιτισμών. Αυτή η άκρατη πολυπολιτισμικότητα, με όποιες παρενέργειες μπορεί να έχει, δημιουργεί έναν υπέροχο πίνακα, που «κάθεται» μέσα στην κορνίζα της αγγλικής κουλτούρας. Ως κάτοικος, το ζεις στο φαγητό, στις συζητήσεις, στις εξορμήσεις σε πάρκα και συναυλίες. Είσαι το ίδιο «ξένος» με όλους τους άλλους, και αυτό προκαλεί ένα αίσθημα απελευθέρωσης, όπου όλα είναι εν δυνάμει αποδεκτά και φυσιολογικά μέχρις αποδείξεως του εναντίου. Έτσι, μεγιστοποιείς τις προσλαμβάνουσες που έχεις και ανοίγεις τους ορίζοντές σου.
3. Πρέπει να επενδύσει η Ελλάδα στο brain regain;
Σίγουρα. Υπάρχει στο εξωτερικό ένα εργατικό δυναμικό που σκέφτεται την επιστροφή του στην Ελλάδα και το οποίο μπορεί να παρέχει προστιθέμενη αξία. Μάλιστα, θα έχει και χαμηλό κόστος ένταξης, καθώς ως επί το πλείστον ήταν μέχρι πρότινος μέρος του κοινωνικού ιστού της χώρας. Άρα πρόκειται για μια σίγουρα ανταποδοτική επένδυση. Τι έχει να προσφέρει αυτός ο κόσμος στην Ελλάδα; Σε μερικούς κλάδους, φέρνει τεχνογνωσία. Είτε λόγω εξειδίκευσης στο εξωτερικό είτε επειδή η χώρα δεν επένδυσε αρκετά στο ανθρώπινο δυναμικό της τα τελευταία χρόνια. Συνολικά, όμως, φέρνει και νέα δυναμική στην κουλτούρα, κουβαλώντας διαφορετικές παραστάσεις και εμπειρίες.
Καραουλάνη Γεωργία
Σήμερα: Financial Planning and Modelling Specialist / Financial Planning and Control, Alpha Bank
Πριν: Μεταπτυχιακή φοιτήτρια στο EDHEC Business School στη Νίκαια της Γαλλίας
1. Γιατί επιστρέψατε στην Ελλάδα;
Αρχικά, δεν ήταν στα άμεσα σχέδιά μου, αλλά ήθελα να διερευνήσω τις ευκαιρίες στην ελληνική αγορά εργασίας. Δεν κρύβω ότι στις πρώτες συνεντεύξεις οι συνθήκες και οι όροι που άκουγα δεν μπορούσαν να ανταγωνιστούν τις αντίστοιχες θέσεις στο εξωτερικό. Όταν ήρθε η ώρα για την πρώτη συνέντευξη με την Alpha Bank, δεν είχα πολλές προσδοκίες. Ωστόσο, οι εντυπώσεις ήταν πολύ θετικές και οι άνθρωποι που σήμερα είναι πλέον συνάδελφοί μου, μου προσέλκυσαν το ενδιαφέρον. Το offer letter δεν άργησε να έρθει και μαζί του ένα μεγάλο δίλημμα, αφού η πρόταση ήταν ιδιαίτερα δελεαστική και ανταγωνιστική για τα ελληνικά δεδομένα. Ζυγίζοντας λοιπόν τις επιλογές μου, και μια και η οικογένεια και οι άνθρωποί μου αποτελούν προτεραιότητα, αποφάσισα να επιστρέψω. Σήμερα, νιώθω ότι η επιλογή μου με δικαίωσε.
2. Τι θα συμβουλεύατε έναν φοιτητή που μόλις έχει πάρει το πτυχίο του από ελληνικό πανεπιστήμιο;
Να δοκιμάσει τις δυνατότητές του και τις αντοχές του, και να μη φοβάται να διεκδικεί· η αγορά εργασίας είναι δύσκολη και ειδικά στο ξεκίνημα. Οι σπουδές δεν είναι το παν, είναι όμως μια πολύ καλή αρχή. Είναι σημαντικές οι τεχνικές γνώσεις, αλλά πρέπει να επενδύουμε και στα soft skills, στην ομαδικότητα, στην επικοινωνία, στην καλή συνεργασία, να μπορούμε να ακούμε αλλά και να έχουμε το θάρρος της γνώμης μας. Η εργασία είναι ένα ταξίδι διαρκούς μάθησης, ακόμη και αν κάποιες φορές δεν έχουμε κάνει τη σωστή επιλογή. Από κάθε εμπειρία κάτι κερδίζουμε, αρκεί να έχουμε την ωριμότητα να το αναγνωρίσουμε και να εξελισσόμαστε μέσα από αυτό. Με τον καιρό, θα έρθει και η σωστή επιλογή.
3. Ποια είναι η πιο σημαντική αλλαγή στην οποία πρέπει να προχωρήσουν οι ελληνικές εταιρείες και οργανισμοί;
Πιστεύω ότι υπάρχει περιθώριο η κουλτούρα των οργανισμών να αποκτήσει πιο ανθρωποκεντρικό χαρακτήρα. Οι άνθρωποι είμαστε από τα σημαντικότερα assets, αφιερώνουμε τον χρόνο και την ενέργειά μας, φέρνουμε ιδέες, τις υλοποιούμε, αναλαμβάνουμε την ευθύνη και εξελισσόμαστε μαζί με τον οργανισμό. Θα έπρεπε οι οργανισμοί να αναγνωρίζουν τις ανάγκες των ανθρώπων και πώς να τις ικανοποιήσουν. Το να είναι κάποιος ικανοποιημένος στη δουλειά του και να νιώθει ότι λαμβάνει την αναγνώριση που του αξίζει, αποτελεί κινητήρια δύναμη για μεγαλύτερη προσπάθεια, περισσότερη ενέργεια και μεγαλύτερη πρόοδο.
Σύνθια Σπανού
Σήμερα: Principal Business Development – Wealth Management, Alpha Bank
Πριν: Διεύθυνση Wealth Management στην Credit Suisse στη Ζυρίχη
1. Γιατί επιστρέψατε στην Ελλάδα;
Η απόφαση να επιστρέψω στην Ελλάδα ωρίμασε σταδιακά, καθώς μέσα από τα χρόνια που εργάστηκα στο Wealth Management της Credit Suisse στη Ζυρίχη απέκτησα πολύτιμη εμπειρία και ευρύτερη αντίληψη του διεθνούς περιβάλλοντος. Όταν οι συνθήκες στην Ελλάδα άρχισαν να βελτιώνονται και να δημιουργούνται νέες ευκαιρίες, ένιωσα ότι ήταν η κατάλληλη στιγμή να επιστρέψω και να αξιοποιήσω όσα είχα μάθει.
Η Alpha Bank εξελίσσεται δυναμικά, με ένα ξεκάθαρο όραμα ανάπτυξης και εξωστρέφειας. Το να συμβάλω σε αυτή την πορεία αποτέλεσε για μένα μια ευκαιρία να συνδυάσω την επαγγελματική πρόκληση με την επιστροφή στα πάτρια εδάφη. Η εμπειρία μου ως υπότροφος Fulbright μού δίδαξε τη σημασία της ανταλλαγής γνώσης και του «giving back», μια αξία που παραμένει οδηγός για μένα μέχρι σήμερα. Θεωρώ ότι η επιστροφή στην Ελλάδα είναι ακριβώς αυτό: ένας τρόπος να επιστρέψεις την εμπειρία που απέκτησες, αλλά και να συνεχίσεις να μαθαίνεις, να εξελίσσεσαι και να έχεις ουσιαστικό ρόλο σε ένα περιβάλλον που αλλάζει.
2. Υπάρχει κάποιο γενικό χαρακτηριστικό που κρατάει «πίσω» τους Έλληνες εργαζόμενους;
Ίσως η αμφιβολία για το αν υπάρχουν πραγματικές ευκαιρίες εξέλιξης στην Ελλάδα και η εντύπωση ότι το εξωτερικό προσφέρει πιο σταθερό ή προβλέψιμο περιβάλλον. Το είχα αισθανθεί και εγώ, μέχρι που είδα από κοντά το πόσο διαφορετική έχει γίνει η εικόνα: σήμερα υπάρχουν οργανισμοί που επενδύουν ουσιαστικά στους ανθρώπους, στην τεχνολογία και στην εξωστρέφεια. Από τη δική μου εμπειρία, όταν υπάρχει ξεκάθαρο όραμα και κοινή προσπάθεια, η Ελλάδα μπορεί να προσφέρει εξίσου δημιουργικές προοπτικές με το εξωτερικό, με το πρόσθετο κίνητρο ότι το αποτέλεσμα έχει άμεσο και ορατό αντίκτυπο. Η επιστροφή δεν είναι βήμα πίσω· είναι τρόπος να δημιουργήσεις αξία και να φέρεις νέα οπτική, χτίζοντας πάνω σε όσα έμαθες στο εξωτερικό.
3. Ποια ουσιαστική αλλαγή θα μπορούσε να αποτελέσει στρατηγικό πλεονέκτημα για την ελληνική αγορά εργασίας;
Πιστεύω ότι καθοριστικό ρόλο παίζει η ενίσχυση της κουλτούρας απόδοσης και ανάπτυξης: η δημιουργία ενός εργασιακού περιβάλλοντος που ενθαρρύνει την εξέλιξη, τη λήψη πρωτοβουλιών και την αίσθηση συνεισφοράς σε κάτι μεγαλύτερο. Από τη δική μου εμπειρία, η αλλαγή ξεκινά όταν οι άνθρωποι αισθάνονται ότι η δουλειά τους έχει νόημα και ότι η επιτυχία είναι κοινή.
Αλέξανδρος Ζερβάκης
Σήμερα: Infrastructure Manager, Corporate & Investment Banking, Alpha Bank
Πριν: Διεύθυνση Σύνθετων Χρηματοδοτήσεων στη Citibank στη Νέα Υόρκη
Γιατί επιστρέψατε στην Ελλάδα;
Ήταν κυρίως για προσωπικούς αλλά και για επαγγελματικούς λόγους. Έζησα συνολικά 19 χρόνια στις ΗΠΑ, και από ένα σημείο και ύστερα η καθημερινότητα στη Νέα Υόρκη με κούρασε. Οι ρυθμοί ήταν αρκετά έντονοι, ο κοινωνικός κύκλος περιοριζόταν με το πέρασμα του χρόνου και ένιωθα να μου λείπουν οι δικοί μου άνθρωποι. Κατά τη διάρκεια της πανδημίας γνώρισα τη σύζυγό μου, που έμενε στην Ελλάδα, και μαζί αποκτήσαμε έναν γιο· έτσι, άρχισα να κοιτάζω πιο εντατικά την επιστροφή. Στις αρχές του 2024, γνώρισα σε μια ημερίδα στη Νέα Υόρκη τον Γενικό Διευθυντή μου και μετά από κάποιες συζητήσεις, έλαβα προσφορά από την Alpha Bank. Ήξερα πως είχε έρθει η ώρα να επιστρέψω – ιδιαίτερα, μάλιστα, από τη στιγμή που θα συνέχιζα στις χρηματοδοτήσεις υποδομών (όπως και πριν).
Θα συμβουλεύατε έναν νέο Έλληνα να φύγει για κάποια χρόνια στο εξωτερικό ή όχι;
Ναι, σε κάθε περίπτωση. Οι Έλληνες ήμασταν πάντα ταξιδιώτες. Ο Σωκράτης κατέκρινε τον «ανεξέταστο βίο». Είναι μια εμπειρία που βοηθάει να καταλάβεις ποιο μπορεί να είναι το «ταβάνι» σου σε προσωπικό και επαγγελματικό επίπεδο. Θεωρώ πως υπάρχει μια γοητεία στο να ζει ένας νέος μόνος του στο εξωτερικό. Ζεις μια καθημερινή περιπέτεια, ανοίγεις τους ορίζοντές σου, κοινωνικοποιείσαι με εντελώς διαφορετικούς ανθρώπους και αναγκάζεσαι να προσαρμοστείς και να αντιμετωπίσεις μια σειρά από δυσκολίες. Αυτή η εμπειρία δίνει αυτοπεποίθηση και έναν τρόπο σκέψης που ένας νέος θα τα μεταφέρει στη μετέπειτα καριέρα του.
Ποια είναι η πιο σημαντική υποδομή για το μέλλον της χώρας μας;
Τα τελευταία 10-15 έτη έχει γίνει πρόοδος σε πολλούς τομείς υποδομών, κυρίως στις μεταφορές, όπως αυτοκινητόδρομοι, αεροδρόμια, κ.τ.λ. Εκεί που πιστεύω ότι υστερούμε σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο είναι στις ψηφιακές υποδομές. Είμαστε «πίσω», δηλαδή, στην κάλυψη αλλά και στη διείσδυση των δικτύων οπτικών ινών – ίσως και λόγω των ιδιαίτερων γεωγραφικών χαρακτηριστικών της χώρας. Ταυτόχρονα, και στα Data Centers υπάρχουν καθυστερήσεις. Επειδή όμως οι ελληνικές τράπεζες έχουν τη ρευστότητα να χρηματοδοτήσουν τέτοια έργα, πιστεύω πως σύντομα θα βελτιωθεί η κατάσταση και σε αυτόν τον τομέα.
Ευδοκία Κουφοπούλου
Σήμερα: Property Management Associate/Leasing, Property Management Division, Alpha Real Estate Services
Πριν: Management Assistant στη Footlocker Europe BV στην Ουτρέχτη
1. Γιατί επιστρέψατε στην Ελλάδα;
Η εμπειρία μου στο εξωτερικό ήταν εξαιρετικά χρήσιμη, καθώς απέκτησα πολύτιμες δεξιότητες αλλά και διαφορετική επαγγελματική νοοτροπία. Θεώρησα, ωστόσο, ότι είναι η κατάλληλη στιγμή να επιστρέψω στην Ελλάδα, γιατί η ελληνική αγορά ωριμάζει τα τελευταία έτη και επιθυμώ να συνεισφέρω με την τεχνογνωσία αλλά και τις εμπειρίες που έχω αποκομίσει.
2. Τι «προτερήματα» κομίζουν οι Έλληνες εργαζόμενοι στο διεθνές εταιρικό περιβάλλον;
Προσωπικά θεωρώ ότι οι Έλληνες εργαζόμενοι είναι ιδιαίτερα ευέλικτοι και καταφέρνουν να προσαρμόζονται άμεσα και αποτελεσματικά σε διαφορετικά περιβάλλοντα και συνθήκες. Έτσι αναπτύσσουν ανθεκτικότητα μέσα από ποικίλες προκλήσεις και ταυτόχρονα δίνουν μεγάλη έμφαση στις ανθρώπινες σχέσεις και στη συνεργασία.
3. Ποια θεωρείται την πιο κρίσιμη εργασιακή δεξιότητα για το κοντινό μέλλον;
Αναμφίβολα, μία από τις πιο κρίσιμες δεξιότητες για το άμεσο μέλλον είναι η προσαρμοστικότητα, αλλά και η λεγόμενη «ψηφιακή ευφυΐα», η ικανότητα, δηλαδή, να αξιοποιούμε την τεχνολογία για να ενισχύουμε τη στρατηγική και την αποτελεσματικότητα στις επιχειρήσεις. Παράλληλα, όμως, πιστεύω ότι όσο η τεχνολογία εξελίσσεται ραγδαία, τόσο πιο σημαντικές γίνονται οι ανθρώπινες δεξιότητες, όπως η συναισθηματική νοημοσύνη και η επικοινωνία. Οι εταιρείες χρειάζονται ανθρώπους που μπορούν να εμπνέουν, να συνδέουν ομάδες και να διαχειρίζονται αλλαγές μέσα σε ένα κλίμα εμπιστοσύνης και συνεργασίας. Ο συνδυασμός αυτός (τεχνολογικής εξοικείωσης-ανθρώπινης προσέγγισης) είναι, πιστεύω, αυτός που θα ξεχωρίσει τους επιτυχημένους επαγγελματίες του μέλλοντος.
Κωνσταντίνος Γ. Σαραφόπουλος
Σήμερα: Chief Investment Officer του Ομίλου Alpha Bank
Πριν: Head of EMEA Rates & FX // Chief Investment Office – JP Morgan London
Γιατί επέστρεψα στην Ελλάδα;
Έφυγα από την Ελλάδα αμέσως μετά το σχολείο, για να ακολουθήσω τις σπουδές μου στο εξωτερικό. Παρ’ όλα αυτά, στο πίσω μέρος του μυαλού μου πάντα υπήρχε η σκέψη και η επιθυμία να επιστρέψω, όταν θα ερχόταν η κατάλληλη στιγμή. Μετά από 23 χρόνια συνεχούς πορείας –ακαδημαϊκής και επαγγελματικής– στο εξωτερικό, ένιωσα ότι κάποιοι σημαντικοί προσωπικοί και επαγγελματικοί κύκλοι είχαν κλείσει. Ο χρόνος είχε ωριμάσει για να κάνω το επόμενο βήμα: να βρεθώ ξανά κοντά στην οικογένειά μου και να χτίσω τη ζωή μου εδώ. Η επιστροφή αυτή συνδυάστηκε με μια μοναδική ευκαιρία, να γίνω μέλος της ομάδας της Alpha Bank και να συμβάλω σε ένα όραμα που με εμπνέει: μια τράπεζα ευρωπαϊκή, εξωστρεφή και πάνω απ’ όλα ανθρωποκεντρική.
Μπορούν οι σπουδές μαθηματικών να αποτελέσουν τη βάση για μια επιτυχημένη πορεία στον κόσμο των εταιρειών;
Πιστεύω πως ναι. Τα μαθηματικά δεν είναι απλώς αριθμοί και τύποι· είναι ένας τρόπος σκέψης που σε ακολουθεί παντού. Σου μαθαίνουν μεθοδικότητα, πειθαρχία και, το πιο σημαντικό, φαντασία για να προσεγγίζεις και να λύνεις σύνθετα προβλήματα. Μέσα από τα μαθηματικά μαθαίνεις να παραμετροποιείς συνθήκες, να δέχεσαι ότι υπάρχουν διαφορετικές προσεγγίσεις για το ίδιο ερώτημα και να βλέπεις τη μεγάλη εικόνα. Αυτές οι δεξιότητες είναι ανεκτίμητες στον εταιρικό κόσμο και μπορούν να αποτελέσουν γερή βάση για μια επιτυχημένη επαγγελματική πορεία.
Σε ποιους τομείς αξίζει πραγματικά να επενδύσει η Ελλάδα τα επόμενα χρόνια;
Βρισκόμαστε σε μια εποχή όπου η τεχνολογία καταργεί τα σύνορα και η τεχνητή νοημοσύνη μεταμορφώνει τον τρόπο που ζούμε και εργαζόμαστε. Αυτή η συγκυρία είναι μια μοναδική ευκαιρία για τη χώρα μας να κάνει το άλμα προς το μέλλον: να αξιοποιήσει αυτά τα εργαλεία και να επενδύσει στρατηγικά στη βιομηχανία, στον πρωτογενή τομέα και στην καινοτομία. Έτσι, μπορούμε να πετύχουμε μια βιώσιμη αποκέντρωση που θα αναζωογονήσει την Περιφέρεια και θα αντιμετωπίσει το δημογραφικό πρόβλημα.
Στην καρδιά αυτής της προσπάθειας βρίσκεται η εκπαίδευση. Ο εκσυγχρονισμός και η αναβάθμιση της παιδείας δεν είναι απλώς προτεραιότητα· είναι προϋπόθεση για το μέλλον. Πρωτοβουλίες όπως το πρόγραμμα «Μαριέττα Γιαννάκου», όπου οι συστημικές τράπεζες συνεργάστηκαν με την πολιτεία για να ενισχύσουν τις εκπαιδευτικές δομές, δείχνουν τον δρόμο. Όμως χρειάζεται συνέπεια και συνέχεια. Οι τράπεζες θα συνεχίσουν να βρίσκονται στην πρώτη γραμμή, συμβάλλοντας στην εξέλιξη του παραγωγικού μοντέλου της χώρας και ενισχύοντας τον ρόλο της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης.
