«Η Ελλάδα είναι κορυφαίος προορισμός για να ταξιδέψεις. Εχουμε μεσογειακή κουζίνα, το καλύτερο φαγητό. Το θέμα όμως είναι ότι βρισκόμαστε ανάμεσα σε δύο πολέμους και η ανοδική τάση που υπήρχε πριν από τον πόλεμο, τώρα δεν υπάρχει», εξηγεί ο Παντελής Βασιλάκος, 48 ετών, που μετρά 30 χρόνια στον χώρο της εστίασης, πολλά από αυτά στην Πλάκα.
Μεγάλη Πέμπτη, πρωί. Περπατάμε στη θρυλική γειτονιά της Αθήνας, στην Τριπόδων, στη Λυσίου, στη Μνησικλέους, στην Αδριανού, στην Κυδαθηναίων. Συζητάμε με ξένους και Ελληνες επισκέπτες, με καταστηματάρχες και υπαλλήλους. Θέλουμε να αφουγκραστούμε το «κλίμα». Στην αρχή της τουριστικής σεζόν υπάρχει ανησυχία για το πώς θα εξελιχθεί το φετινό καλοκαίρι; Τι φοβούνται οι επιχειρηματίες της Πλάκας, τι λένε οι ξένοι ταξιδιώτες, προβληματίζονται για τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή;
Εμμεσες συνέπειες
«Οταν η χώρα σου έχει πόλεμο, με τι μυαλό να πας διακοπές», τονίζει ο κ. Βασιλάκος. Ο ίδιος θεωρεί πως αν δεν σταματήσουν άμεσα οι εχθροπραξίες, θα βάλουν λουκέτο πολλές επιχειρήσεις, δεν θα αντέξουν. Οι έμμεσες συνέπειες του πολέμου είναι πολλές. Ενεργειακό κόστος, ακρίβεια, ψυχολογικοί παράγοντες, όλα αυτά επηρεάζουν τον κόσμο. Οπως λέει, οι τουρίστες που καταφθάνουν είναι σφιγμένοι. «Το κάθε σεντ είναι μετρημένο. Η Πλάκα δεν είναι για όλους, ειδικά για τους Ελληνες, έχει γίνει πολύ ακριβή περιοχή».
Λίγα στενά πιο κάτω, η 26χρονη Ιωάννα Βελέντζα, ιδιοκτήτρια καταστήματος με μπιζού, καταθέτει τους δικούς της προβληματισμούς. Παρότι η κίνηση τα τελευταία δύο χρόνια ήταν καλή, φέτος η αβεβαιότητα κυριαρχεί. Φαίνεται πιο έντονα στον κλάδο του κοσμήματος. «Το κόστος στα μέταλλα έχει εκτοξευθεί, είναι σαν χρηματιστήριο. Αναγκαζόμαστε κι εμείς να ακριβύνουμε. Ενα υλικό που πέρυσι το αγοράζαμε 6 ευρώ, φέτος κοστίζει 12. Ολο τον χειμώνα περιμένουμε να ανοίξει η σεζόν γιατί τα έξοδα τρέχουν κανονικά. Είναι ακόμα πολύ νωρίς για να καταλάβουμε πώς θα πάει η σεζόν, αλλά μετά το Πάσχα θα φανεί. Θεωρώ ότι θα υπάρξει μείωση, ακόμα κι από τους προορισμούς από τους οποίους σταθερά έρχονται τουρίστες. Δεν ξέρω λ.χ. τι θα γίνει με τους Ισραηλινούς και τους Αμερικανούς. Πάντως, οι τουρίστες που έρχονται δεν μου μεταφέρουν κάποια ανησυχία. Ερχονται με χαλαρή διάθεση, για διακοπές». Η Ιωάννα είναι τυχερή γιατί συγκριτικά με άλλους πληρώνει χαμηλό ενοίκιο για τα δεδομένα της περιοχής. Οπως επισημαίνει, στον διπλανό δρόμο τα ενοίκια φτάνουν τις 10.000 ευρώ. Παρά τις δυσκολίες, παραμένει αισιόδοξη και ελπίζει πως τελικά όλα θα πάνε καλά.
Παρόμοιες ανησυχίες έχει και ο 50χρονος Μηνάς. Μαζί με την οικογένειά του κατέβηκαν στην Αθήνα από τις Σέρρες για ένα τριήμερο. «Είμαστε τυχεροί γιατί μας έχει κάνει πολύ ωραίο καιρό. Απολαμβάνουμε τώρα τις διακοπές μας, γιατί το καλοκαίρι θα είναι πρόκληση για εμάς. Πιστεύω ότι οι τιμές στα εισιτήρια των αεροπλάνων, των πλοίων, αλλά και οι τιμές των ξενοδοχείων, θα ανέβουν ακόμα περισσότερο. Ο πόλεμος δεν βλέπω να τελειώνει, παρά την προσωρινή παύση. Οπότε ίσως περιορίσουμε τις μακρινές μετακινήσεις. Αντί να πάμε κάπου για μία εβδομάδα, ίσως πάμε για τέσσερις μέρες ή για κάποιο long weekend», σημειώνει ο ίδιος.
«Ολοι χρεωμένοι»
«Δεν έχει δουλειά. Πόλεμος, ανασφάλεια, ο κόσμος δεν είναι άνετος οικονομικά. Το μαγαζί έχει 200 ευρώ έξοδα την ημέρα. Η ώρα είναι μία το μεσημέρι και δεν έχω κάνει ούτε σεφτέ. Ενα χρόνο το πολύ να δουλέψω ακόμα», λέει απογοητευμένη η Ανδρομάχη Διπλαρίδη, που βρίσκεται στην Πλάκα 48 ολόκληρα χρόνια. Στον δικό της δρόμο, όπως λέει, επικρατεί μεγάλη ανησυχία. «Είναι όλοι οι καταστηματάρχες χρεωμένοι», αναφέρει. Ενώ μας μιλάει, τρεις τουρίστες μπαίνουν στο κατάστημα. «Ηρθαμε στην Ελλάδα για ένα εκπαιδευτικό ταξίδι με 22 μαθητές μου, ηλικίας 14 έως 18 ετών. Πήγαμε στο Τολό, στην Ολυμπία, στην Επίδαυρο, στις Μυκήνες και στους Δελφούς», εξηγεί ο 26χρονος Τσέις Κόστον, καθηγητής Θεάτρου στη Νότια Καρολίνα, καθώς περιηγείται στο κατάστημα της κ. Διπλαρίδη, και στέκεται στη βιτρίνα με τις κεραμικές μάσκες αρχαίας τραγωδίας. Οι μαθητές του ανέβασαν στο σχολείο μια διασκευή της «Μήδειας» του Ευριπίδη, η οποία εκτυλίσσεται στην Κόρινθο. «Οταν πήγαμε στην Αρχαία Κόρινθο και περπατούσαμε ανάμεσα στα αρχαία, αισθανθήκαμε πως οι χαρακτήρες που υποδυόμασταν ζωντανεύουν έπειτα από χιλιάδες χρόνια. Ηταν απίστευτο», σημειώνει.
Στα γραφικά στενά της Πλάκας μυρίζουν οι ανθισμένες νεραντζιές. Οι ημέρες είναι ηλιόλουστες, ο αττικός ουρανός μεγαλειώδης και η ουρά για να ανέβει κάποιος στον ιερό βράχο της Ακρόπολης, μεγάλη. Στη συνοικία των θεών ο χρόνος για λίγο σταματάει.
