Οταν ο Δημήτρης Κ. μπήκε στη διαδικασία να αποκαταστήσει την άνω γνάθο του σε δημόσιο Κέντρο Υγείας, γρήγορα κατάλαβε πως θα πρέπει να εξοπλιστεί με άπειρη υπομονή και να γίνει ανεκτικός στον πόνο. Οπως εξηγεί στην «Κ», η πρώτη κλινική εξέταση στο Κέντρο Υγείας της γειτονιάς του που διαθέτει οδοντιατρείο έγινε πέρυσι τον Μάρτιο. «Περίμενα μέχρι τον Σεπτέμβριο για να κληθώ ξανά σε αξιολόγηση των αναγκών μου. Στη συνέχεια έγιναν κάποιες βασικές οδοντιατρικές πράξεις, όπως εμφράξεις και εξαγωγές, και μετά μπήκα στη λίστα αναμονής για την αποκατάσταση», σημειώνει.
Εναν χρόνο μετά, ο ίδιος παραμένει στην αναμονή για ένα… καινούργιο χαμόγελο, βιώνοντας, όπως σημειώνει, μια χρονοβόρα και απαιτητική εμπειρία, για μια θεραπεία που αποτελεί βασική ανάγκη για την ποιότητα της ζωής του.
Κατακερματισμένο σύστημα
Σύμφωνα με οδοντίατρο που εργάζεται σε Κέντρο Υγείας σε δυτικό προάστιο της Αθήνας, η λίστα αναμονής αυτή τη στιγμή στην εν λόγω δομή μετρά 400 άτομα. Ομως αυτό δεν είναι το μοναδικό πρόβλημα, καθώς μεγάλος αριθμός πολιτών δυσκολεύεται ακόμη και να βρει δημόσια δομή για να εξυπηρετηθεί. Οπως λένε ειδικοί στην «Κ», οι ελλείψεις τόσο σε προσωπικό όσο και σε υποδομές είναι εμφανείς.
Περιγράφοντας τις ελλείψεις σε οδοντιάτρους στο Εθνικό Σύστημα Υγείας, ο πρόεδρος της Ελληνικής Οδοντιατρικής Ομοσπονδίας (ΕΟΟ), Αθανάσιος Δεβλιώτης, αναφέρει στην «Κ» πως σε σύνολο 649 θέσεων οδοντιάτρων σε δημόσιες δομές καλύπτονται μόνο οι 380. Την ίδια στιγμή, περισσότερες από 200 είναι οι οργανικές κενές θέσεις που αναζητούν οδοντίατρο για να καλυφθούν πάγιες ανάγκες, ενώ απ’ τις 380 καλυμμένες θέσεις που ανέφερε δεν υπάρχει και σωστή αναλογία εξαιτίας των πολλών αποσπάσεων από τις μόνιμες.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα για την υποστελέχωση σε δημόσιες δομές είναι η τελευταία προκήρυξη από το υπουργείο Υγείας για ειδικευόμενους γιατρούς σε Κέντρα Υγείας, όπου από τις συνολικά 95 θέσεις μόνο οι 5 αφορούν οδοντιάτρους. «Ως προς τη γεωγραφική κατανομή, το μεγαλύτερο πρόβλημα συναντάται στις απομακρυσμένες και ορεινές περιοχές καθώς είτε δεν έχει καλυφθεί επαρκής αριθμός τέτοιων ειδικοτήτων είτε δεν υπάρχει δήλωση ενδιαφέροντος για τις εν λόγω θέσεις. Είναι σαφές πως πρέπει να δοθούν περισσότερα κίνητρα στους γιατρούς», σημειώνει ο κ. Δεβλιώτης.
Νοσοκομεία χωρίς οδοντιατρικό τμήμα
Ως προς τα νοσοκομεία, η Μαρία Μενενάκου, μέλος της Εθνικής Επιτροπής Στοματικής Υγείας, αναφέρει στην «Κ» πως περίπου τα 3/4 των νοσοκομείων διαθέτουν οδοντίατρο, ωστόσο, δεν διαθέτουν όλα οργανωμένο οδοντιατρικό τμήμα. «Σε αρκετές περιπτώσεις υπάρχουν απλώς οδοντιατρικά ιατρεία χωρίς υποστηρικτικό προσωπικό ή εξοπλισμό», σημειώνει.
Με βάση τα παραπάνω στοιχεία είναι σαφές πως ο νόμος 4486/2017 (και Αρθρο 10 Οργάνωση υπηρεσιών οδοντιατρικής φροντίδας) που προβλέπει τη συγκρότηση «Οδοντιατρικής Ομάδας» σε κάθε οδοντιατρείο Κέντρου Υγείας δεν εφαρμόζεται, τη στιγμή μάλιστα που η Αττική διαθέτει μόνο ένα αμιγώς οδοντιατρικό κέντρο, στην οδό Λένορμαν.
Σύμφωνα με τη νομοθεσία, κάθε «Οδοντιατρική Ομάδα» πρέπει να περιλαμβάνει τουλάχιστον έναν οδοντίατρο και έναν βοηθό ή νοσηλευτή. Στην πράξη, ωστόσο, σύμφωνα με την κυρία Μενενάκου, οι περισσότεροι οδοντίατροι εργάζονται μόνοι τους.
«Αν και ο νόμος είναι σαφής, ότι δηλαδή κάθε “Οδοντιατρική Ομάδα” πρέπει να περιλαμβάνει τουλάχιστον έναν οδοντίατρο και έναν βοηθό ή νοσηλευτή, στην πράξη οι περισσότεροι συνάδελφοι εργάζονται μόνοι τους», σημειώνει η κ. Μενενάκου εξηγώντας πως επόμενο είναι η έλλειψη βοηθών και νοσηλευτών να κάνει τη δουλειά των οδοντιάτρων πολύ πιο δύσκολη και να περιορίζει την ποιότητα και την ποσότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών.
Με το σύστημα να λειτουργεί, όπως αναφέρουν στην «Κ» οδοντίατροι σε δημόσιες δομές, χάρη στην προσωπική τους υπερπροσπάθεια, παραμένει επιτακτική η ανάγκη στελέχωσης των οδοντιατρείων με πλήρεις ομάδες, όπως προβλέπει ο νόμος.
Παλιές εγκαταστάσεις, ανύπαρκτος εξοπλισμός
Δεν είναι ωστόσο η υποστελέχωση η μόνη αιτία που οδηγεί σε πολύμηνες αναμονές, ακόμα και για κρίσιμες διαδικασίες. Η κυρία Μενενάκου κάνει επίσης λόγο για παλιές εγκαταστάσεις και ανύπαρκτο εξοπλισμό σε πολλές δημόσιες δομές. «Συχνά δεν υπάρχουν συμβάσεις με οδοντοτεχνικά εργαστήρια, ενώ η έλλειψη αυτόνομων οδοντιατρικών τμημάτων, δηλαδή τμημάτων με οργανική υπόσταση και υποδομή, επιβαρύνει ακόμη περισσότερο τη λειτουργία», εξηγεί.
Αποκλεισμένα τα άτομα με αναπηρία
Ιδιαίτερα περιορισμένη πρόσβαση στο δημόσιο σύστημα ως προς τη στοματική τους υγιεινή έχουν και τα άτομα με αναπηρία, καθώς σύμφωνα με τη γιατρό υπάρχουν ελάχιστες μονάδες στα νοσοκομεία που μπορούν να αντιμετωπίσουν ΑμεΑ υπό γενική αναισθησία, και αυτές είναι συγκεντρωμένες κυρίως στα μεγάλα αστικά κέντρα.
«Στην περιφέρεια, πολλές οικογένειες αναγκάζονται να ταξιδεύουν εκατοντάδες χιλιόμετρα για μια απλή επέμβαση. Προσθετική φροντίδα, όπως οδοντοστοιχίες για άτομα με αναπηρία, δεν καλύπτεται επαρκώς και για αυτό θέλουμε να θεσπιστεί προτεραιότητα πρόσβασης των ΑμεΑ στις δημόσιες δομές και να ενταχθεί πλήρως η προσθετική αποκατάσταση στις παρεχόμενες υπηρεσίες», καταλήγει.
