Oι καθυστερήσεις στις άμεσες πληρωμές των αγροτικών επιδοτήσεων είναι μόνο μια από τις άμεσες συνέπειες στην αγροτική οικονομία και στο εισόδημα των παραγωγών που έφερε το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ (Ελληνικός οργανισμός πληρωμών των κοινοτικών ενισχύσεων). Πολλά συγχρηματοδοτούμενα προγράμματα παραμένουν απλήρωτα ή κινδυνεύουν με ακύρωση λόγω της στάσης πληρωμών που έχει επιβληθεί από την Ευρωπαϊκή Ενωση έως ότου ολοκληρωθούν οι έλεγχοι. Την ίδια στιγμή, αγροτικοί φορείς έχουν καταβάλει χρήματα για να αγοράσουν εξοπλισμό τον οποίο οι εταιρείες απειλούν τώρα να τους κατασχέσουν αν δεν πραγματοποιηθεί άμεσα η αποπληρωμή των οφειλομένων. Καθώς οι ημερομηνίες καταβολής των χρημάτων με βάση τους κοινοτικούς κανονισμούς είναι συγκεκριμένες, είναι πολύ πιθανό το ενδεχόμενο τα κοινοτικά κονδύλια να χαθούν οριστικά.
Εξήντα έξι ελαιουργικές οργανώσεις και συνεταιρισμοί που υλοποιούν επιχειρησιακά προγράμματα (ΟΕΦ) της περιόδου 2024-2027 βρίσκονται σε εξαιρετικά δυσμενή θέση και αντιμετωπίζουν μεγάλα προβλήματα ρευστότητας. Ενώ έχουν υλοποιήσει μεγάλο μέρος των παρεμβάσεων, όπως την αγορά εξοπλισμού και την αντικατάσταση παλαιών υποδομών, δεν έχουν λάβει καθόλου χρήματα έως και σήμερα για τα δύο πρώτα χρόνια του προγράμματος. Η υπουργική απόφαση για την υποβολή και υλοποίηση των προγραμμάτων, συνολικού προϋπολογισμού 42 εκατ. ευρώ για μια τετραετία, εκδόθηκε τον Ιούλιο του 2024. Το 75% του προγράμματος προέρχεται από κοινοτικούς πόρους ενώ το υπόλοιπο 25% ορίζεται ότι θα πρέπει να καταμεριστεί ισομερώς ανάμεσα στο κράτος-μέλος και στον ιδιώτη.
Μέσα στον Αύγουστο οι οργανώσεις υπέβαλαν τα προγράμματά τους και δύο μήνες αργότερα, τον Οκτώβριο του ίδιου έτους, εκδόθηκε η έγκριση των προγραμμάτων ΟΕΦ. Μάλιστα, όπως επισημαίνει ο Χρήστος Μπιτσάνης εκ μέρους της εταιρείας «Αγροστήριξη», που παρέχει συμβουλευτικές υπηρεσίες σε γεωργικές επιχειρήσεις και εκπροσωπεί εννέα συνεταιρισμούς που έχουν συμμετάσχει στο πρόγραμμα, πολλά από τα κριτήρια που όριζε η υπουργική απόφαση δεν τηρήθηκαν από την πλευρά του υπουργείου.
Σε κάθε περίπτωση, η εκκαθάριση της πληρωμής του πρώτου έτους θα έπρεπε να έχει ολοκληρωθεί έως τον Οκτώβριο του 2025 από τον ΟΠΕΚΕΠΕ, αλλά τα χρήματα δεν δόθηκαν και μάλιστα χωρίς να υπάρξει επίσημη ανακοίνωση από την πλευρά του οργανισμού. Τον Φεβρουάριο του 2026 υποβλήθηκε αίτημα προκαταβολής για το τρίτο έτος του προγράμματος – υπογραμμίζεται ότι οι ημερομηνίες υποβολής αιτήματος και εξόφλησης είναι συγκεκριμένες και δεν μπορούν να μετακινηθούν με βάση όσα ορίζει ο σχετικός κανονισμός. Ομως, έως και τώρα δεν έχει πραγματοποιηθεί καμία πληρωμή. Το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης σε συναντήσεις με τους φορείς αναβάλλει διαρκώς τις πληρωμές, επικαλούμενο συνεννοήσεις με την Ε.Ε. στη σκιά του σκανδάλου οι οποίες δεν έχουν τελεσφορήσει. «Μέχρι σήμερα δεν έχει υπάρξει καμία επίσημη ενημέρωση ούτε από το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης ούτε από τον ΟΠΕΚΕΠΕ ή την ΑΑΔΕ», τονίζει ο κ. Μπιτσάνης.
«Δεν έχουμε λάβει ευρώ»
«Μας έχουν πει ότι τα χρήματα θα καταβληθούν από εθνικά κονδύλια, αλλά ακόμη δεν έχουμε λάβει ούτε ευρώ», τονίζει στην «Κ» ο Βασίλης Σπυριδάκος, πρόεδρος του αγροτικού συνεταιρισμού Παπαδιανίκων. Ο συγκεκριμένος συνεταιρισμός με 340 μέλη και παραγωγή 1.000 τόνων ελαιολάδου κατά μέσον όρο τον χρόνο, είναι ένας από τους πλέον επιτυχημένους στην Ελλάδα και εξάγει όλη του την παραγωγή στην Ιταλία. «Εμείς είχαμε τα χρήματα και έτσι χρησιμοποιήσαμε για τον πρώτο χρόνο δικό μας κεφάλαιο, περίπου 400.000, πιστεύοντας ότι θα παίρναμε τα χρήματα τον προηγούμενο Οκτώβριο. Ανανεώσαμε τον εξοπλισμό μας γιατί τα μηχανήματα που είχαμε ήταν 30 ετών και προμηθευτήκαμε κλαρκ. Τώρα χρειαζόμαστε επιπλέον κεφάλαια για να δώσουμε τις δόσεις και η τράπεζα δεν μας δίνει εγγυητική γιατί λέει ότι το πρόγραμμα είναι αβέβαιο. Αυτό σημαίνει ότι εμείς δεν μπορούμε να στηρίξουμε τα μέλη μας, να δώσουμε στον παραγωγό προκαταβολή, να πληρώσουμε τους λογαριασμούς ενέργειας. Από εκεί που δεν είχαμε οικονομικά προβλήματα, ξαφνικά αποκτήσαμε», περιγράφει ο κ. Σπυριδάκος.
Αλλοι συνεταιρισμοί βρίσκονται σε χειρότερη θέση, εφόσον χρειάστηκε να δανειστούν και να συνάψουν συμβάσεις για την αγορά εξοπλισμού –όπως ορίζει το πρόγραμμα– και τώρα κινδυνεύουν με κατάσχεση, αφού δεν μπορούν να ανταποκριθούν στις οικονομικές τους υποχρεώσεις.
