Εως και τριπλάσια σε σχέση με το 2023 είναι η κατανάλωση κοκαΐνης στην Αττική σύμφωνα με τη νέα αναφορά του Εθνικού Κέντρου Τεκμηρίωσης και Πληροφόρησης σε συνεργασία με το Εργαστήριο Αναλυτικής Χημείας του ΕΚΠΑ.
Παρακολουθώντας τα ναρκωτικά μέσω ανάλυσης αστικών λυμάτων, τα δεδομένα που παρήγαγε το Εργαστήριο για το 2025, δίνουν μία λεπτομερή εικόνα για τη χρήση κοκαΐνης, κάνναβης, αμφεταμίνης, μεθαμφεταμίνης και MDMA, ενώ υπάρχουν για πρώτη φορά στην Ελλάδα στοιχεία και για την κεταμίνη.
Μεγαλύτερη χρήση κοκαΐνης το Σαββατοκύριακο
Τη σημαντικότερη επιβάρυνση τα τελευταία έτη παρουσιάζει η κοκαΐνη, με τον κύριο μεταβολίτη αυτής, τη βενζοϋλεκγονίνη, να παραμένει σε υψηλά επίπεδα. Οπως φαίνεται μάλιστα στο γράφημα, η παρουσία της στα λύματα είναι η μεγαλύτερη της δωδεκαετίας.
Σύμφωνα με τα ευρήματα του ΕΚΤΕΠΝ, η μεγαλύτερη συγκέντρωση της βενζοϋλεκγονίνης στα λύματα εντοπίζεται κατά το Σαββατοκύριακο, αποδεικνύοντας πως το ναρκωτικό παραμένει περισσότερο συνδεδεμένο με περιστάσεις ψυχαγωγίας, μοτίβο που έχει διαπιστωθεί και ευρωπαϊκά.
Στην Αθήνα η μέση τιμή της βενζοϋλεκγονίνης αυξήθηκε από 133,39 mg την ημέρα ανά 1.000 κατοίκους το 2023 σε 181,21 mg την ημέρα ανά 1.000 κατοίκους το 2024, καταγράφοντας αύξηση 35,85%. Για το 2025, οι τιμές της βενζοϋλεκγονίνης κυμάνθηκαν από 239 έως 370 mg την ημέρα ανά 1.000 κατοίκους, δείχνοντας πως μέσα σε δύο χρόνια, η κοκαΐνη εμφανίζεται διπλάσια έως και τριπλάσια σε ορισμένες μετρήσεις σε σχέση με το 2023.
Ανίχνευση κεταμίνης για πρώτη φορά
Αυξημένη παρουσία στα λύματα κατά την περίοδο 2024-2025 έχει και το MDMA (κοινώς γνωστό ως έκσταση) με κορυφώσεις να λαμβάνουν χώρα το Σαββατοκύριακο. Από την άλλη η κάνναβη εμφανίζει πιο σύνθετη και λιγότερο σταθερή εβδομαδιαία παρουσία σε σχέση με άλλες ουσίες. Οσον αφορά την αμφεταμίνη και μεθαμφεταμίνη, οι ισχυρές διεγερτικές ουσίες παραμένουν παρούσες στην Αττική, αλλά σε γενικά χαμηλότερα επίπεδα από άλλες ουσίες.
Στα ευρήματα του εργαστηρίου Χημείας του ΕΚΠΑ για το 2025 ανιχνεύθηκε για πρώτη φορά η κεταμίνη (ένα φάρμακο με παραισθησιογόνες ιδιότητές που πρωτοχρησιμοποιήθηκε από γιατρούς ως αναισθητικό για να προκαλέσουν απώλεια συνείδησης). Η παρουσία της ωστόσο φαίνεται να είναι ακόμη χαμηλή στον υπό μελέτη πληθυσμό.
Καθρέφτης συνηθειών
Μιλώντας στην «Κ» η επιστημονική υπεύθυνη του ΕΚΤΕΠΝ, Ιουλία Μπάφη, σημειώνει πως τα λύματα λειτουργούν σαν «καθρέφτης» των συνηθειών των κατοίκων μιας περιοχής, και συγκεκριμένα των τάσεων στη χρήση ουσιών. «Στην Αττική βλέπουμε ισχυρή παρουσία κοκαΐνης και αυξημένο MDMA τα τελευταία δύο χρόνια. Το 2025 έχουμε για πρώτη φορά στοιχεία για κεταμίνη, που δείχνουν χαμηλή προς το παρόν παρουσία», εξηγεί προσθέτοντας πως χάρη στη σημαντική δουλειά που γίνεται από το Εργαστήριο Αναλυτικής Χημείας του ΕΚΠΑ, υπό την επιστημονική ευθύνη του καθηγητή Νικόλαου Θωμαΐδη, παρακολουθούμε τις τάσεις στη χρήση ουσιών μέσα από την ανάλυση των λυμάτων από το 2010.
Η αναφορά του Εθνικού Κέντρου σημειώνει πως η Αττική δεν συγκαταλέγεται ούτε στις πόλεις με τα υψηλότερα ούτε με τα χαμηλότερα φορτία κοκαΐνης, καταλαμβάνοντας μάλλον μια ενδιάμεση θέση, ενώ για τα διεγερτικά τύπου αμφεταμίνης και την κεταμίνη τα καταγεγραμμένα φορτία παραμένουν σε πολύ χαμηλά επίπεδα συγκριτικά με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές πόλεις.
Η ευρωπαϊκή εικόνα
Η ανάλυση του ΕΚΤΕΠΝ για την Αττική αποτελεί μέρος ενός μεγαλύτερου ευρωπαϊκού προγράμματος του Οργανισμού της Ευρωπαϊκής Ενωσης για τα Ναρκωτικά (EUDA) που παρακολουθεί τη χρήση ναρκωτικών μέσω ανάλυσης λυμάτων σε 115 ευρωπαϊκές πόλεις από 25 χώρες (23 χώρες της Ε.Ε., Νορβηγία και Τουρκία). Η εικόνα για την κατανάλωση ναρκωτικών στην Ευρώπη δείχνει μία σημαντική μείωση ιχνών MDMA στα λύματα στις συμμετέχουσες πόλεις, παράλληλα με έντονη αύξηση κεταμίνης και κοκαΐνης.
Εντυπωσιακό είναι το γεγονός πως πάνω από το 75% των 115 πόλεων παρουσίασαν υψηλότερα ίχνη κοκαΐνης και MDMA το Σαββατοκύριακο, ενώ σχεδόν οι μισές από αυτές κατέγραψαν υψηλότερα φορτία κεταμίνης.
Ειδικότερα τα συνολικά φορτία κεταμίνης στα λύματα αυξήθηκαν κατά σχεδόν 41% μεταξύ 2024 και 2025 σε 40 ευρωπαϊκές πόλεις. Η ανίχνευση κοκαΐνης στα λύματα αυξήθηκε κατά σχεδόν 22% μεταξύ 2024 και 2025 σε 48 πόλεις. Εντυπωσιακό είναι το γεγονός πως πάνω από το 75% των 115 πόλεων παρουσίασαν υψηλότερα ίχνη κοκαΐνης και MDMA το Σαββατοκύριακο, ενώ σχεδόν οι μισές από αυτές κατέγραψαν υψηλότερα φορτία κεταμίνης. Αντίθετα, τα κατάλοιπα αμφεταμίνης, μεθαμφεταμίνης και κάνναβης (THC-COOH) κατανεμήθηκαν πιο ομοιόμορφα καθ’ όλη τη διάρκεια της εβδομάδας.
