Σε ετοιμότητα για πιθανότητα νέων μεταναστευτικών πιέσεων προς τη Δύση εξαιτίας του πολέμου που μαίνεται στη Μέση Ανατολή βρίσκονται τα κράτη της Ευρωπαϊκής Eνωσης καθώς και οι διεθνείς οργανισμοί.
Σύμφωνα με την τελευταία ενημέρωση της Yπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες, η κλιμάκωση των εχθροπραξιών έχει οδηγήσει σε επιδείνωση της ανθρωπιστικής κατάστασης καθώς οι εσωτερικά εκτοπισμένοι πολίτες αυξάνονται και τα κράτη που καλούνται να εξυπηρετήσουν τις ανάγκες τους έχουν περιορισμένους πόρους.
Κινητικότητα στα σύνορα
Σε επιστολή της προς τα κράτη-μέλη, η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, επισήμανε ότι κατά την εκτίμησή της ο Λίβανος, το Πακιστάν και η Τουρκία αποτελούν κρίσιμες χώρες ως προς τη διαχείριση πιθανών προσφύγων. Παρότι αναγνωρίζει ότι «προς το παρόν η σύγκρουση δεν έχει μεταφραστεί σε άμεσες μεταναστευτικές ροές προς την Ε.Ε.», υπογράμμισε ότι «το μέλλον παραμένει αβέβαιο».
Σύμφωνα με τα δεδομένα των αντίστοιχων κυβερνήσεων, από την έναρξη του πολέμου και μέχρι τις 15 Μαρτίου ο αριθμός των εσωτερικά εκτοπισμένων στον Λίβανο έφτασε τις 831.000 και στο Ιράν τα 3,2 εκατ. περίπου (από 600.000 έως 1 εκατ. νοικοκυριά). Πρόκειται για ανθρώπους που έφυγαν από τις πόλεις και τις περιοχές που πλήττονται αναζητώντας ασφάλεια. Στην περίπτωση του Λιβάνου, η UNICEF εκτιμά πως ο αριθμός είναι μεγαλύτερος, καταγράφοντας περισσότερους από 1 εκατ. εσωτερικά εκτοπισμένους, εκ των οποίων οι περίπου 130.000 φιλοξενούνται σε 622 ξενώνες. Αντίστοιχα, στο Αφγανιστάν έχουν καταμετρηθεί 115.000 εσωτερικά εκτοπισμένοι και άλλοι 3.500 βρίσκονται στο Πακιστάν.
Την ίδια στιγμή, ένα μικρότερο ποσοστό κατοίκων επέλεξε να φύγει από τη χώρα. Συγκεκριμένα, από την έναρξη των εχθροπραξιών, 17.400 Ιρανοί διέσχισαν τα σύνορα και πέρασαν στην Τουρκία. Σύμφωνα με τα πρώτα στοιχεία της Υπατης Αρμοστείας, το 56% ήταν ενήλικοι άνδρες, το 30% γυναίκες, και το 13% παιδιά. Σημειώνεται πως οι αριθμοί αυτοί δεν διαφέρουν σημαντικά με τις μετακινήσεις που καταγράφονταν και πριν από τον πόλεμο. Εν αντιθέσει, οι μετακινήσεις στα σύνορα μεταξύ Συρίας και Λιβάνου αυξήθηκαν, με 13.700 Λιβανέζους να διαφεύγουν στη γειτονική χώρα από την έναρξη του πολέμου.
Θολό τοπίο
«Στις περισσότερες περιπτώσεις, μια εμπόλεμη κατάσταση, ακόμα και όταν πρόκειται για εμφύλια σύγκρουση, προκαλεί ροές που σε μεγάλο ποσοστό παραμένουν είτε στο εσωτερικό της χώρας είτε κατευθύνονται στις γειτονικές χώρες», σημείωσε μιλώντας στην «Κ» ο Αγγελος Τραμουντάνης, ερευνητής του Εθνικού Κέντρου Κοινωνικών Ερευνών, με εξειδίκευση στη μεταναστευτική πολιτική. Οπως είπε, είναι ακόμα πολύ νωρίς να κάνουμε προβλέψεις για πιθανές ροές που θα φτάσουν στην Ευρώπη. «Η κατάσταση είναι ακόμα σε εξέλιξη. Δεν γνωρίζουμε αν θα υπάρξει κλιμάκωση. Το τοπίο είναι θολό και η κατάσταση είναι ρευστή ως προς τις προτεραιότητες του προέδρου Τραμπ. Δεν ξέρουμε επίσης πώς θα εξελιχθούν τα πράγματα στις χώρες του Κόλπου, οι οποίες δεν φαίνεται να ακολουθούν μια συμπαγή πολιτική. Είναι επίφοβο να γίνονται προβλέψεις σε αυτό το στάδιο», σημείωσε, προσθέτοντας μάλιστα πως ακόμα και μεγάλοι οργανισμοί δεν διαθέτουν ασφαλή μοντέλα πρόβλεψης μετακίνησης πληθυσμών.
Σημειώνεται πως σύμφωνα με τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Ενωσης, ο αριθμός των μεταναστευτικών ροών μέσω παράτυπων εισόδων στην Ε.Ε. παραμένει περίπου στα ίδια επίπεδα με τα προηγούμενα έτη και κινείται καθοδικά. Συγκεκριμένα, οι αφίξεις έφτασαν πέρσι τις 154.000 ενώ το 2024 δεν ξεπέρασαν τις 208.000, με τη Λιβύη να αποτελεί την κύρια χώρα αναχώρησης για σχεδόν το μισό των αφίξεων στην Ε.Ε.
