Είναι περίπου 7.00 το πρωί όταν ένας οδηγός Ι.Χ. κάνει σινιάλο στον οδηγό λεωφορείου που κινείται στην έξοδο για το Διεθνές Πανεπιστήμιο στη Θεσσαλονίκη. Του δείχνει ότι έχει φωτιά στο πίσω μέρος του λεωφορείου. Οι μόλις τρεις επιβάτες κατεβαίνουν γρήγορα και παρά τις προσπάθειες του οδηγού μέσα σε λίγη ώρα η φωτιά έχει κατακάψει το όχημα, από το οποίο μένει μόνο ο σκελετός.
Δεν είναι η πρώτη φορά που συμβαίνει κάτι αντίστοιχο στους δρόμους της πόλης. Για την ακρίβεια, έχουν καταγραφεί συνολικά τουλάχιστον 15 παρόμοια περιστατικά μέσα σε τέσσερα χρόνια σε λεωφορεία ΚΤΕΛ που παίρνουν φωτιά εκτελώντας δρομολόγια στην πόλη. Το αμέσως προηγούμενο συμβάν είχε σημειωθεί μόλις λίγες ημέρες νωρίτερα, στα τέλη Ιανουαρίου. Το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών αντέδρασε στα δύο αλλεπάλληλα επεισόδια φωτιάς καρατομώντας τον διευθύνοντα σύμβουλο του Οργανισμού Συγκοινωνιακού Εργου Θεσσαλονίκης (ΟΣΕΘ), Γιάννη Τόσκα, και τον πρόεδρο, Γιάννη Καλογερούδη.
Στη Θεσσαλονίκη ωστόσο επικρατεί ανησυχία για την ασφάλεια των μετακινήσεων μέσω ΚΤΕΛ, με τους χρήστες των ΜΜΜ να διερωτώνται αν η αλλαγή ηγεσίας μπορεί να λύσει το πρόβλημα αλλά και τι έχει γίνει τόσο καιρό για την αντιμετώπισή του.
Στα ΚΤΕΛ το 40% του συγκοινωνιακού έργου
Τα λεωφορεία των ΚΤΕΛ εκτελούν την παρούσα στιγμή πάνω από το 40% του συγκοινωνιακού έργου της Περιφερειακής Ενότητας Θεσσαλονίκης, καλύπτοντας τις ανάγκες συνολικά 43 από τις 79 γραμμές με περίπου 200 λεωφορεία.
Σύμφωνα με τον απερχόμενο πρόεδρο του ΟΣΕΘ, Γιάννη Τόσκα, τα περισσότερα λεωφορεία των ΚΤΕΛ είναι περίπου 16-17 ετών, με χρονολογίες αγοράς από 2008 έως 2010. «Νομίζω το παλαιότερο είναι του 2004», επισήμανε. Ο ίδιος ανέφερε πως είχαν καταγραφεί προβλήματα με τη λειτουργία τους ανά διαστήματα και για αυτόν τον λόγο, από τη θέση του προέδρου είχε πολλάκις ζητήσει από τα ΚΤΕΛ να ελέγχουν τα οχήματά τους και να ανανεώσουν τον στόλο τους. Η «Κ» είδε ανακοίνωση που είχε εκδοθεί από τον οργανισμό τον Μάρτιο του 2025, έπειτα από περιστατικό φωτιάς. Ο ΟΣΕΘ ζητούσε εξηγήσεις από την ΚΤΕΛ Α.Ε. και αιτούνταν τα δελτία των τεχνικών ελέγχων των λεωφορείων (ΚΤΕΟ). «Ηταν όλα σύμφωνα με τα προβλεπόμενα», σημείωσε ο κ. Τόσκας, λέγοντας πως δεν μπορούσε να κάνει κάτι άλλο πέραν τούτου.
Πηγές του ΟΣΕΘ ωστόσο ανέφεραν στην «Κ» πως στο περιστατικό φωτιάς του Ιανουαρίου εμπλέκεται όχημα του 2005 που δεν είχε πιστοποιητικό τεχνικού ελέγχου.
Καταγγελίες για προβλήματα στο 1/3 του στόλου
Τόσο ο ΟΣΕΘ όσο και το αρμόδιο υπουργείο έχουν λάβει επιστολές από το Σωματείο Εργαζομένων στην Επιχείρηση ΚΤΕΛ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Α.Ε., το οποίο προειδοποιεί εδώ και καιρό για σοβαρά προβλήματα στον στόλο των λεωφορείων. Συγκεκριμένα, σε υπόμνημα που απέστειλαν τον περσινό Μάιο οι εργαζόμενοι κατήγγειλαν πως στο 30% του στόλου δεν λειτουργούν τα φρένα στάσης, ο μηχανισμός δηλαδή που φρενάρει αυτόματα το λεωφορείο όταν ανοίγουν οι πόρτες, τα επικουρικά φρένα και τα συστήματα σταθεροποίησης του οχήματος σε περίπτωση έντονου φρεναρίσματος. Ακόμα, σημείωσαν πως εντόπισαν προβλήματα με διαρροές από λάδια ή πετρέλαια που δεν επισκευάζονται και επιβαρύνουν τον κινητήρα αυξάνοντας τον κίνδυνο ανάφλεξης.
Σύμφωνα με τον πρόεδρο του Σωματείου, Παύλο Κοκοζή, τα προβλήματα οφείλονται όχι στην ηλικία των οχημάτων αλλά στην κακή συντήρηση. Οπως υποστήριξε, σημειώνονται καθυστερήσεις στην επισκευές ή αυτές δεν γίνονται όπως πρέπει είτε λόγω έλλειψης προσωπικού, καθώς εργάζονται μόνο 20 άτομα στο συνεργείο, είτε λόγω αυξημένου κόστους της επισκευής. Ο ίδιος, οδηγός στο επάγγελμα, περιγράφει περιστατικό κατά το οποίο προσεγγίζοντας τον τερματικό σταθμό άρχισε να μυρίζει καμένο πλαστικό. «Μόλις έφτασα στο τέρμα, είδα καπνό. Ανοιξα το καπό και μόλις είχαν αρχίσει να καίγονται τα καλώδια. Πήρα τον πυροσβεστήρα και έσβησα τη φωτιά. Αν υπήρχε σωστή συντήρηση, αυτά δεν θα γινόντουσαν».
Υπενθυμίζεται πως η ΚΤΕΛ Α.Ε. δεν είχε ανανεώσει τις συμβάσεις του προέδρου και μελών του Δ.Σ. του Σωματείου στα τέλη του 2024, οι οποίοι ωστόσο προσέφυγαν στη Δικαιοσύνη και δικαιώθηκαν με αποτέλεσμα να απασχολούνται ως μόνιμο προσωπικό. Παράλληλα, δημιουργήθηκε και άλλο σωματείο εργαζομένων της εταιρείας, ο πρόεδρος του οποίου, Κυριάκος Ξενίδης, ανέφερε στην «Κ» πως για να αποφεύγονται τα περιστατικά φωτιάς ή μεγάλων βλαβών και καθυστερήσεων θα έπρεπε οι οδηγοί να είναι πιο προσεκτικοί σε τυχόν ενδείξεις δυσλειτουργίας των λεωφορείων, καθώς και πως οι συντηρήσεις πραγματοποιούνται κανονικά.
«Αυτά (σ.σ.: οι φωτιές) υπήρχαν και θα υπάρχουν. Οι συντηρήσεις γίνονται κανονικότατα», σημείωσε από πλευράς του ο πρόεδρος της ΚΤΕΛ Α.Ε., Στέφανος Τσόλης.
Απουσία ελέγχου
Προκειμένου να αποδειχθούν όλα αυτά, ο κ. Κοκόζης και το Σωματείο Εργαζομένων έχουν επανειλημμένα ζητήσει να γίνονται έλεγχοι στα λεωφορεία των ΚΤΕΛ που εκτελούν συγκοινωνιακό έργο στη Θεσσαλονίκη. Αυτό ωστόσο δεν έχει γίνει μέχρι τώρα.
Σύμφωνα με τη νομοθεσία, ο ΟΣΕΘ είναι υπεύθυνος για το στρατηγικό και επιχειρησιακό σχεδιασμό, καθώς και τον συντονισμό και τον έλεγχο του συγκοινωνιακού έργου στην Π.Ε. Θεσσαλονίκης. Ο πρόεδρος του Οργανισμού ωστόσο μιλώντας στην «Κ» αρνείται πως ο τεχνικός έλεγχος των οχημάτων εντάσσεται στις αρμοδιότητές του, υπογραμμίζοντας ότι ουδέποτε το υπουργείο τού έχει ζητήσει κάτι τέτοιο ή του έχει παράσχει τα κατάλληλα εργαλεία, όπως δηλαδή μια ομάδα εξειδικευμένου επαγγελματιών, για να προβεί σε ελέγχους για την κατάσταση των λεωφορείων.
Πηγές του υπουργείου Μεταφορών και Υποδομών ανέφεραν πως ο ΟΣΕΘ είναι ο καθ’ ύλην αρμόδιος φορέας για τα ζητήματα ελέγχων και ότι το υπουργείο είχε «επανειλημμένα καλέσει τη διοίκηση να προβεί στις αναγκαίες ενέργειες και να λάβει τα απαιτούμενα μέτρα». Παράλληλα, συμπλήρωσε, ενθαρρύνει τους εργαζομένους να αναδεικνύουν προβλήματα, όπως πράττει και σε άλλους εποπτευόμενους φορείς, με στόχο την άμεση και ουσιαστική διευθέτησή τους.
Εν αναμονή των ηλεκτρικών λεωφορείων
Σε ερώτηση προς το υπουργείο για το αν ελήφθησαν υπόψη οι παρατηρήσεις των εργαζομένων, οι πηγές επισήμαναν πως από τις πρώτες πρωτοβουλίες του αναπληρωτή υπουργού, αμέσως μετά την ανάληψη των καθηκόντων του, ήταν η επιβολή στους παρόχους του συγκοινωνιακού έργου της άμεσης ανανέωσης του στόλου. «Ηδη βρίσκονται στη Θεσσαλονίκη 100 υπερσύγχρονα ηλεκτρικά λεωφορεία, τα οποία τίθενται σε κυκλοφορία εντός Φεβρουαρίου, ενώ έως τον Σεπτέμβριο αναμένονται επιπλέον 120 σύγχρονα θερμικά λεωφορεία».
Τα ΚΤΕΛ ήταν η μοναδική εταιρεία που συμμετείχε στον τελευταίο διαγωνισμό για το συγκοινωνιακό έργο της Θεσσαλονίκης για το 2026. Συντασσόμενος με την ευρωπαϊκή οδηγία, ο διεθνής διαγωνισμός έθετε ως όρο τουλάχιστον το 40% του στόλου να αποτελείται από ηλεκτρικά οχήματα. Αρα, η ΚΤΕΛ έπρεπε να τα προμηθευτεί ώστε να μπορέσει να συμμετάσχει στον διαγωνισμό.
Ο Παύλος Κοκόζης αναφέρει πως η έλευση των ηλεκτρικών λεωφορείων κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση, ωστόσο εγείρει ερωτήματα για τον όγκο των τελικών δρομολογίων που θα εκτελούν και το πότε θα κυκλοφορήσουν. «Τα ηλεκτρικά λεωφορεία πρέπει πρώτα να εκτελωνιστούν και να γίνει προετοιμασία», σημείωσε ο κ. Τσόλης, επισημαίνοντας πως δεν έχει σαφή εκτίμηση για το πότε θα βγουν στον δρόμο.
Αγκάθι παραμένει για την αστική συγκοινωνία της πόλης η σοβαρή καθυστέρηση εξαιτίας προσφυγών της ολοκλήρωσης του διεθνούς διαγωνισμού αξίας 600 εκατ. ευρώ για το συγκοινωνιακό έργο της Θεσσαλονίκης για 15 χρόνια. Στον διαγωνισμό συμμετέχει επίσης η ΚΤΕΛ Α.Ε.
