Την αδυναμία της πολιτείας να προωθήσει έργα ανάσχεσης των ρεμάτων στις πλαγιές του Υμηττού, αλλά και την επαναλαμβανόμενη διαμάχη για την κατανομή αρμοδιοτήτων και πόρων στην τοπική αυτοδιοίκηση αναδεικνύει η πλημμύρα της προηγούμενης Τετάρτης. Μελέτες για την περιοχή Γλυφάδας και Βούλας – Βουλιαγμένης υποδεικνύουν ότι στην αστική περιοχή διακόπτεται η ροή τριών μεγάλων ρεμάτων και αρκετών μικρότερων. Μάλιστα, περιοχή από την οποία διέρχονται ρέματα εντάχθηκε πρόσφατα στο σχέδιο. Οι περιοχές αυτές θα «ξαναπνιγούν» αν δεν γίνουν σημαντικές παρεμβάσεις.
Τα στοιχεία προέρχονται από τη μελέτη για την επικαιροποίηση του master plan των αντιπλημμυρικών έργων της Αττικής, που εκπονήθηκε το 2023 (ανάδοχος εταιρεία etme) για λογαριασμό του υπουργείου Υποδομών. Ειδικά για τις περιοχές Γλυφάδας και Βούλας – Βουλιαγμένης, η μελέτη αναφέρει ότι δέχεται τα ύδατα της δυτικής πλευράς του Υμηττού με μικρές εποχικές ροές, αλλά και τα ρέματα Κατσίκα, Βαρελά, Πιρνάρη και μέρος των υδάτων του ρέματος Ντούνα ύστερα από εκτροπή. Σημειώνει δε ότι δεν έχει απομείνει ούτε μία κοίτη ανοιχτή. «Η περιοχή της Τερψιθέας έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς εκεί απορρέουν τα ρέματα Ντούνα, Βαρελά, Κατσίκα και το ρέμα της οδού Αναλήψεως. Η φυσική τους ροή διακόπτεται από τον αστικό ιστό», αναφέρει η μελέτη. «Οι οικισμοί Ανω Γλυφάδα, Αιξωνή και Πυρνάρι επίσης δέχονται τα όμβρια ύδατα από το υπόλοιπο προαναφερόμενο υδρογραφικό δίκτυο. Στην αστική περιοχή δεν έχουν διατηρηθεί ανοιχτές κοίτες ρεμάτων».
Τα νερά των ρεμάτων Κατσίκα και Βαρελά καταλήγουν σε περιοχή… που εντάχθηκε πρόσφατα στο σχέδιο πόλης, την περιοχή «Καφεπωλών» (κάτι ανάλογο είχε συμβεί και στη Μάνδρα).
Οσον αφορά τη Βούλα, περιλαμβάνει τα ρέματα Λυκόρεμα και Αιξωνή, που ξεκινούν από τις νότιες κορυφές του Υμηττού και καταλήγουν στο Πανόραμα και την Ανω Βούλα. «Στο βόρειο τμήμα της απαντάται το Λυκόρεμα το οποίο ξεκινάει από τις δυτικές πλαγιές του Υμηττού, εισέρχεται εντός του αστικού ιστού αλλά διακόπτεται η φυσική του ροή καθώς διευθετείται. Το υδρογραφικό δίκτυο του ρέματος Αιξωνής ξεκινάει νοτιότερα από το Λυκόρεμα, στις παρυφές του Υμηττού, αλλά διακόπτεται και αυτό λόγω του αστικού ιστού», αναφέρει η μελέτη.
Εκδήλωση
Οι συνέπειες της μετατροπής των ρεμάτων σε κλειστούς αγωγούς ομβρίων, που φάνηκαν ξανά την προηγούμενη εβδομάδα, κυριάρχησαν στη χθεσινή εκδήλωση που διοργάνωσε ο Σύνδεσμος Προστασίας και Ανάπτυξης Υμηττού (ΣΠΑΥ). Τα «αίματα άναψαν» με την παρέμβαση του γενικού γραμματέα Δασών, Στάθη Σταθόπουλου, που σχολίασε (ήπια αλλά… καυστικά) τις αντιδράσεις των πληγέντων δήμων. «Ο πρώτος μύθος, που δεν υιοθετήθηκε επισήμως από κανέναν, ήταν ότι η Γλυφάδα πλημμύρισε λόγω των έργων του Antinero (αντιπυρικό πρόγραμμα), κάτι που δεν ισχύει. Ο δεύτερος μύθος προέρχεται από τον Δήμο Καισαριανής, που υποστήριξε ότι το πρόγραμμα απομάκρυνσης ξεραμένων δέντρων επηρέασε την πλημμύρα. Πρόκειται για ένα έργο που ζήτησε ο δήμος και προφανώς τα ξερά δέντρα, όχι μόνο δεν συγκρατούν πια νερό αλλά είναι επικίνδυνα σε περίπτωση πλημμύρας», ανέφερε ο κ. Σταθόπουλος. Οπως σημείωσε, πρόσφατα εγκρίθηκε από τις δασικές υπηρεσίες η πρώτη διαχειριστική μελέτη για τον Υμηττό, ενώ υποστήριξε ότι ήταν μύθος το γεγονός ότι η πλημμύρα ενισχύθηκε από πυρκαγιές των τελευταίων ετών. «Η τελευταία μεγάλη φωτιά στον Υμηττό έγινε το 1998, η προηγούμενη το 1973», ανέφερε.
Αντιθέτως, ο δήμαρχος Βάρης – Βούλας – Βουλιαγμένης και πρώτος αντιπρόεδρος της Κεντρικής Ενωσης Δήμων (ΚΕΔΕ), Γρηγόρης Κωνσταντέλλος, κατηγόρησε το υπουργείο Περιβάλλοντος ότι κωφεύει στις εκκλήσεις των δήμων. «Προφανώς και έχουν γίνει βήματα. Το 1993, με βροχή 68 χιλιοστών σε 7-8 ώρες είχαμε 2.000 πλημμυροπαθείς, 450 οχήματα στη θάλασσα ή ανεβασμένα στον πρώτο όροφο πολυκατοικιών! Προχθές με 132 χιλιοστά βροχής μέσα σε μία ώρα, πλημμύρισαν 190 υπόγεια και έπαθαν ζημιές 24 αυτοκίνητα. Ωστόσο, υπάρχουν πολλά στα οποία δεν πήραμε μαθήματα. Η πρόγνωση της ΕΜΥ έπεσε έξω στην εκτίμηση του ύψους της βροχής, όχι επειδή φταίνε οι μετεωρολόγοι, αλλά επειδή δεν έχουν τις κατάλληλες υποδομές στη διάθεσή τους. Μετεωρολογικά ραντάρ έχει η Βουλγαρία, η Ιταλία, η Τουρκία, αλλά αυτά που αγοράσαμε εμείς το 2004 έμειναν στα κουτιά».
Ο κ. Κωνσταντέλλος περιέγραψε γλαφυρά πώς αντιμετωπίστηκε μετά την πυρκαγιά του 2022: «Αρχές Ιουνίου κάηκαν 3.000 στρέμματα σε Γλυφάδα και Βούλα, 28 Αυγούστου έπεσε μια μπόρα και γέμισαν φερτά υλικά οι γειτονιές. Πάμε στο ΥΠΕΝ, συναντιόμαστε με τον υφυπουργό και τις δασικές υπηρεσίες, ζητάμε βοήθεια. Μας απαντούν ότι δεν κινδυνεύουμε γιατί τα εδάφη του Υμηττού πάνω από εμάς είναι γρανίτης. Καλούμε τον καθηγητή του Πανεπιστημίου Αθηνών Ευθύμιο Λέκκα, κάνει αυτοψία και καταλήγει να μας προτείνει επτά μικρά φράγματα στα ανάντι των ρεμάτων. Ξαναπάμε στο ΥΠΕΝ και η απάντηση που παίρνουμε είναι ότι “αυτά δεν ισχύουν”. Μας είπαν να εκπονήσουμε μια δασοτεχνική μελέτη και τα έργα να τα πληρώσουμε με δικούς μας πόρους ή να ζητήσουμε δωρεές από τους εφοπλιστές που μένουν στη Βουλιαγμένη. Εξασφαλίσαμε 850.000 ευρώ και εκτελέσαμε τα έργα και νομίζω ότι αν δεν υπήρχαν και αυτά, τα πράγματα θα ήταν πολύ χειρότερα. Τις προάλλες μαζέψαμε 425 τριαξονικά από φερτά υλικά, από αυτά που μας έλεγαν ότι δεν υπάρχουν». Ο κ. Κωνσταντέλλος στράφηκε και κατά του ΣΠΑΥ, που διέθεσε 10 εκατ. ευρώ για πάρκα στις εισόδους των πόλεων αντί για έργα ορεινής υδρονομίας – ο πρόεδρος του ΣΠΑΥ, δήμαρχος Παιανίας Ισίδωρος Μάδης, απάντησε ότι η απόφαση ήταν ομόφωνη και τα έργα αυτά έχουν εκπαιδευτικό χαρακτήρα.
Οι αποζημιώσεις
Ενδιαφέρον είχε και η παρέμβαση της γενικής γραμματέως του Δήμου Μαρκοπούλου – Μεσογαίας, Μαρίας Αραχωβίτη. Οπως υποστήριξε, μετά τον «Daniel» υπήρξαν 200 αιτήσεις από πλημμυροπαθείς, αλλά μέχρι τώρα δεν έχει αποζημιωθεί ούτε ένας. «Μη σας φανεί παράξενο άμα δεν γίνουν αιτήσεις τώρα», υποστήριξε, εννοώντας εμμέσως πλην σαφώς ότι οι πολίτες δεν εμπιστεύονται τη διαδικασία αποζημιώσεων.
Κόντρα δήμου με τον ΔΕΔΔΗΕ για έργο υπογειοποίησης καλωδίων
Κατά του ΔΕΔΔΗΕ αποφάσισε να στραφεί νομικά ο Δήμος Γλυφάδας. Οπως υποστηρίζει, συνεργεία του ΔΕΔΔΗΕ που εκτελούσαν έργο υπογειοποίησης καλωδίων στις πλαγιές του Υμηττού προχώρησαν στο μπάζωμα ρέματος. Από την πλευρά της, η εταιρεία υποστηρίζει ότι όλες οι παρεμβάσεις έγιναν με βάση εγκεκριμένες μελέτες.
«Για να κάνει το έργο υπογειοποίησης του δικτύου του ο ΔΕΔΔΗΕ τον περασμένο Μάιο στον Υμηττό πάνω από την οδό Μετσόβου στην πόλη μας, μπάζωσε και έκλεισε τη ρεματιά, περίπου 850 μέτρα πάνω από την οδό Μετσόβου. Πρόκειται για μπάζωμα μεγέθους 15 μέτρων μήκους, 10 μέτρων πλάτους και 8 μέτρων ύψους (δηλαδή χρειάστηκαν τουλάχιστον 1.200 κυβικά χώματος και φερτών υλικών)», ανέφερε σε χθεσινή του δήλωση ο δήμαρχος Γλυφάδας Γιώργος Παπανικολάου.
«Το έργο του ΔΕΔΔΗΕ στην κυριολεξία προκάλεσε έμφραξη του ρέματος και δημιούργησε έναν ταμιευτήρα νερού και φερτών υλικών. Λειτούργησε ως φράγμα το οποίο στη συνέχεια κατέρρευσε απελευθερώνοντας βίαια και με απίστευτη και πολλαπλάσια ορμή την εγκλωβισμένη ποσότητα νερού, παρασέρνοντας ακόμη και μεγάλα βράχια και πλημμυρίζοντας όπως το ζήσαμε όλοι τις κατάντι περιοχές (Μετσόβου, Ανθέων κ.λπ.). Γι’ αυτό στη Μετσόβου είδαμε αυτήν την απίστευτη συγκέντρωση φερτών υλικών και μπαζών», ανέφερε.
Οπως καταλήγει η ανακοίνωση, ο δήμος θα τεκμηριώσει τους ισχυρισμούς του με τη βοήθεια εμπειρογνωμόνων και θα προσφύγει δικαστικά κατά του ΔΕΔΔΗΕ. Λίγο αργότερα ήρθε η απάντηση του ΔΕΔΔΗΕ: «Το έργο υπογειοποίησης της γραμμής στον Υμηττό είναι απολύτως νόμιμο, βασίζεται σε εγκεκριμένες τεχνικές και περιβαλλοντικές μελέτες και υλοποιείται στο πλαίσιο του Ταμείου Ανάκαμψης, εντασσόμενο στον εθνικό σχεδιασμό για τον εκσυγχρονισμό και τη θωράκιση των ενεργειακών υποδομών της χώρας. Καλοδεχούμενη η νομική οδός που επιλέγει ο Δήμος Γλυφάδας, ώστε να λάμψει η αλήθεια μακριά από μάχες εντυπώσεων και άγονες ρήξεις».
Τη θέση του ΔΕΔΔΗΕ υποστήριξε χθες από το βήμα του ΣΠΑΥ και ο γενικός γραμματέας Δασών Στάθης Σταθόπουλος. «Ο Δήμος Γλυφάδας ζήτησε να γίνει το έργο και καλά έκανε», ανέφερε. «Η υπογειοποίηση των καλωδίων είναι αίτημα των τοπικών κοινωνιών και ιδιαίτερα χρήσιμη».
