Ηρθε στην Ελλάδα τον Οκτώβριο του 2023. Πρώτα ήταν στη Ρόδο, ύστερα στην Κω, τέλος σε έναν ξενώνα για ανήλικα ασυνόδευτα στην Αθήνα. Θα έπρεπε να ήταν χαρούμενος – είχε φύγει από τη Σιέρα Λεόνε, όπου κινδύνευε η ζωή του. Πλέον ήταν ασφαλής. Αλλά όσο πλησίαζαν τα 18α γενέθλιά του τόσο εντεινόταν ο πανικός του για το τι θα ακολουθούσε.
«Με το που γινόμουν 18, θα έπρεπε να φύγω από τον ξενώνα και να βρω σπίτι», λέει ο 19χρονος Δ. στην «Κ». «Κάθε μέρα σκεφτόμουν τι να κάνω», συμπληρώνει, «προσπαθούσα να βρω μια λύση». Τότε, μια κοινωνική λειτουργός τού μίλησε για το Mazi Housing.
Κάθε χρόνο η πλειονότητα των προσφύγων που βρίσκονται στην Ελλάδα είναι άνδρες. Τους πρώτους εννέα μήνες του 2025, στα κέντρα υποδοχής και ταυτοποίησης της ενδοχώρας, 90,6% των καταγεγραμμένων πολιτών ήταν άνδρες, με το αντίστοιχο ποσοστό στα νησιά να είναι 69,2%, σύμφωνα με στοιχεία του υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου. Αποτελούν μια κοινωνική ομάδα που πολύ συχνά αντιμετωπίζεται με καχυποψία και επιφύλαξη, ακόμα και με φόβο. Κι ενώ υπάρχουν διάφορες οργανώσεις που καταπιάνονται με πιο ευάλωτες ομάδες, όπως παιδιά ή γυναίκες, οι ενήλικοι άνδρες πρόσφυγες βυθίζονται ακόμα πιο βαθιά στο περιθώριο. Για αυτόν τον λόγο δημιουργήθηκε το Mazi Housing, μια μη κυβερνητική οργάνωση που τους παρέχει δωρεάν στέγαση.
«Αντιληφθήκαμε ότι υπάρχουν πολύ περιορισμένες υπηρεσίες που είναι διαθέσιμες σε εκείνους κι ήταν ο πρωταρχικός λόγος για τον οποίο αποφασίσαμε να παρέμβουμε», δηλώνει στην «Κ» ο Μάιλο Τζόνσον-Γουίλερ, ένας από τους δύο διευθυντές της οργάνωσης, η οποία ως ιδέα ξεκίνησε το 2018, αλλά ιδρύθηκε το 2020.
Δουλεύουν με νέους άνδρες, ανθρώπους όπως τον 19χρονο Δ., που όταν στα χαρτιά σταματούν να είναι παιδιά, «συχνά καταλήγουν στον δρόμο», εξηγεί ο κ. Τζόνσον-Γουίλερ, «γιατί πρέπει να φύγουν από τους ξενώνες φιλοξενίας ανήλικων προσφύγων όταν κλείσουν τα 18».
Σύμφωνα με τον ίδιο, όταν οι άνθρωποι δεν έχουν πολλές επιλογές, αναγκάζονται να ακολουθήσουν δρόμους ανεπιθύμητους ακόμα και στους ίδιους. «Η βία είναι ένα τέτοιο παράδειγμα», δηλώνει. «Αν πάρεις από τον κόσμο την πρόσβαση στη στέγαση, στις υπηρεσίες, στην υποστήριξη, αν τους αφήσεις στον δρόμο, τι τους έχει μείνει για να προστατεύσουν τους εαυτούς τους;», αναφέρει.
Ακόμα κι όταν προσπαθούν να νοικιάσουν μόνοι τους ένα διαμέρισμα, τονίζει, πολλοί βιώνουν τον ρατσισμό, με τους σπιτονοικοκύρηδες να μην τους προτιμούν ως ενοικιαστές. Αυτή τη στιγμή το Mazi –οι πόροι του οποίου προέρχονται από fundraising αλλά και από οργανώσεις όπως το Oxfam και το Choose Love, και στο παρελθόν από το Ιδρυμα Σταύρος Νιάρχος– διαθέτει τρία σπίτια στο κέντρο της Αθήνας, σε καθένα εκ των οποίων διαμένουν οκτώ άτομα. Και η λίστα αναμονής, σημειώνει ο κ. Τζόνσον-Γουίλερ, είναι μεγάλη.
Καθώς υπάρχει σημαντική ζήτηση, η λύση που προσφέρει το Mazi είναι προσωρινή – για μερικούς μήνες ή ένα χρόνο, μέχρι να μπορέσουν να ανεξαρτητοποιηθούν. Πέραν της δωρεάν στέγασης, η οργάνωση στηρίζει τους διαμένοντες και με άλλους τρόπους. Τους φέρνουν σε επαφή με θεραπευτές, για να μιλήσουν για την ψυχική τους υγεία. Με καθηγητές ελληνικών και αγγλικών. Τους βοηθούν με τις αιτήσεις ασύλου τους, παρέχοντας νομική υποστήριξη, αλλά και να βρουν δουλειά.
Ο Δ. εργάζεται σε μια αλυσίδα σούπερ μάρκετ. Οταν τον Απρίλιο ξεκίνησε να μένει στο σπίτι που διαχειρίζεται το Mazi, πήγαινε ακόμα σχολείο. «Χωρίς το Mazi θα μου ήταν πολύ δύσκολο να κάνω μόνος μου μια αρχή», αναφέρει στην «Κ».
Η συγκατοίκηση δεν είναι πάντα εύκολη. Ανθρωποι από διαφορετικές χώρες και κουλτούρες, με δύσκολες πορείες στην πλάτη τους, βρίσκονται όλοι μαζί κάτω από την ίδια στέγη κι αυτό έχει προκλήσεις. «Συμπεριφερόμαστε με διαφορετικούς τρόπους», σημειώνει. Παρ’ όλα αυτά, έχουν πλέον συνηθίσει ο ένας τον άλλον. «Είμαστε σαν αδέλφια τώρα – μαγειρεύουμε όλοι μαζί, βοηθάμε ο ένας τον άλλον με τα προβλήματά του», λέει. Σύντομα λήγει το συμβόλαιό του κι αναρωτιέται αν θα του το ανανεώσουν ή αν ήρθε η ώρα να είναι μόνος του.
Οσον αφορά τον κ. Τζόνσον-Γουίλερ, δηλώνει πως η οργάνωση θα ήθελε να αναλάβει κι άλλα σπίτια – κτίρια που είναι τώρα κλειστά για να τα μετατρέψει σε κοινωνική στέγαση. «Χρησιμοποιούμε τη στέγαση ως παρέμβαση που μπορεί να παρέχει λίγη σταθερότητα – μια πλατφόρμα που θα τους δώσει ό,τι χρειάζονται για να κάνουν το επόμενο βήμα και να ζήσουν ανεξάρτητα», τονίζει. Αξίζουν, δηλώνει, και οι νέοι άνδρες βοήθεια για να ενταχθούν στην κοινωνία. «Δεν είναι κάτι με το οποίο γεννιέσαι η ευαλωτότητα», λέει στην «Κ».
