«Υπάρχει φως στο δημόσιο πανεπιστήμιο; Το ερώτημα δεν είναι ρητορικό, αλλά αντανακλά την αμφιθυμία της κοινωνίας», ανέφερε ο πρύτανης του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου, Κυριάκος Αναστασιάδης, κατά την κεντρική ομιλία του στην τελετή έναρξης του 10ου Συνεδρίου Εκπαίδευσης και Ερευνας, που πραγματοποιήθηκε το Σάββατο 28 Μαρτίου, στην Αλεξανδρούπολη. Με αφετηρία το «σχεδόν υπαρξιακό αυτό ερώτημα» όπως το χαρακτήρισε, επιχείρησε να αναδείξει όχι μόνο τις προκλήσεις, αλλά κυρίως τη δυναμική και τον ρόλο του ελληνικού δημόσιου πανεπιστημίου.
«Αν ακούσει κανείς μόνο τον δημόσιο θόρυβο, θα πιστέψει ότι το ελληνικό πανεπιστήμιο βρίσκεται σε διαρκή κρίση. Οτι είναι εγκλωβισμένο στη γραφειοκρατία, στην υποχρηματοδότηση, στην υποστελέχωση, στις αντιφάσεις του συστήματος και του θεσμικού πλαισίου», είπε. Ωστόσο, αντέτεινε πως η πραγματικότητα εντός των πανεπιστημίων είναι διαφορετική και πολύ πιο δυναμική.
«Μέσα σε εργαστήρια, βιβλιοθήκες και αμφιθέατρα δρα μια “τεράστια, συχνά αθέατη δύναμη” ανθρώπων που διδάσκουν, ερευνούν και καινοτομούν. Το πανεπιστήμιο δεν παράγει μόνο επιστήμη, αλλά διαμορφώνει τους πολίτες και τους επιστήμονες του αύριο, καλλιεργώντας την κριτική σκέψη, την τεκμηρίωση και την ελευθερία της γνώμης», τόνισε, προσθέτοντας ότι «στην Ελλάδα περίπου το μισό ανθρώπινο δυναμικό της έρευνας βρίσκεται και παράγεται στα πανεπιστήμια».
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στον ρόλο του δημόσιου πανεπιστημίου ως παράγοντα εθνικής ισχύος. «Στη σύγχρονη εποχή η ισχύς δεν μετριέται μόνο με οικονομικούς ή στρατιωτικούς όρους, αλλά κυρίως με τη γνώση, την έρευνα και την καινοτομία. Το πρόβλημά μας δεν είναι η ποιότητα της ελληνικής έρευνας, αλλά η οργάνωση του οικοσυστήματος γνώσης, η έλλειψη ενιαίας στρατηγικής», επισήμανε.
Ο κ. Αναστασιάδης στάθηκε ιδιαίτερα στη διεθνοποίηση της ανώτατης εκπαίδευσης και υπογράμμισε την ανάγκη να ενισχυθεί η κινητικότητα επιστημόνων και φοιτητών, όχι ως απώλεια αλλά ως ευκαιρία. Οπως υπογράμμισε «η χώρα πρέπει να επιδιώκει την κυκλοφορία της γνώσης: οι επιστήμονες να αποκτούν εμπειρίες στο εξωτερικό αλλά και να επιστρέφουν. Να μπορούν οι νέοι επιστήμονες να φεύγουν για σωστούς λόγους, να αποκτούν εμπειρία, αλλά και να επιστρέφουν. Και να μπορούν, επίσης, φοιτητές και ερευνητές από όλο τον κόσμο να επιλέγουν την Ελλάδα. Ενα ελεγχόμενο brain drain και ένα στοχευμένο brain circulation –όπου η γνώση κυκλοφορεί, επιστρέφει και πολλαπλασιάζεται– είναι αυτό που χρειάζεται το πανεπιστήμιο, η κοινωνία, η Ελλάδα».
