Η αγορά μιλάει για πτυχία και πιστοποιητικά που λαμβάνονται «σε μια νύχτα». Αγοράζονται σε τιμή από 150-300 ευρώ έως και 7.000 ευρώ. Οι τίτλοι «εξαργυρώνονται» με ένα καλύτερο πλασάρισμα στους πίνακες κατάταξης του ΑΣΕΠ για διορισμό στο Δημόσιο. Το Ανώτατο Συμβούλιο Επιλογής Προσωπικού (ΑΣΕΠ) γνωρίζει το θέμα, όμως είναι θεσμικά αναρμόδιο. Με το προεδρικό διάταγμα 85 από το 2022, την αρμοδιότητα για τον έλεγχο των πιστοποιητικών έχει επιτροπή του υπουργείου Παιδείας, η οποία ωστόσο ακόμη δεν έχει συσταθεί.
Μιλώντας στην «Κ» ο πρόεδρος του ΑΣΕΠ Θάνος Παπαϊωάννου δηλώνει ότι το θέμα είναι σημαντικό και πως θα πρέπει να μελετηθεί σε συνεργασία με τα όποια συναρμόδια υπουργεία. Την ίδια στιγμή, η ηγεσία του υπουργείου Παιδείας υποστηρίζει ότι δεν έχει επίσημη καταγγελία για να ελέγξει το εμπόριο τίτλων και πιστοποιήσεων. Παρ’ όλα αυτά, στέλεχος του υπουργείου Παιδείας ανέφερε στην «Κ» ότι κατά καιρούς αποκαλύπτονται περιπτώσεις υποψηφίων για διοικητικές θέσεις σε σχολεία, που είχαν μεν πιστοποιητικό ξένης γλώσσας αλλά δεν ήξεραν τη γλώσσα.
Με ένα γκουγκλάρισμα
«Πληκτρολογήστε στις μηχανές αναζήτησης τις φράσεις “φοιτητικές εργασίες επί πληρωμή” και “εταιρείες για διατριβή”. Θα προκύψουν δεκάδες αποτελέσματα, με εταιρείες που περιγράφουν ευθέως –καθόλου διακριτικά– την υπηρεσία που πωλούν», παρατηρεί μιλώντας στην «Κ» ο Γιώργος Χριστόπουλος, πρόεδρος της Ομοσπονδίας Ιδιωτικών Εκπαιδευτικών Λειτουργών Ελλάδος (ΟΙΕΛΕ).
Τα «εύκολα» μεταπτυχιακά – «Η απάτη είναι ευκολότερη στις εργασίες των μεταπτυχιακών. Oμως, πολύ δύσκολα μια επιτροπή πανεπιστημιακών που επιβλέπει έναν διδακτορικό υποψήφιο πείθεται από εργασία που δεν μπορεί να την υποστηρίξει ο ίδιος», ανέφερε στην «Κ» πανεπιστημιακός.
Συνήθως τις εργασίες γράφουν νέοι πτυχιούχοι ΑΕΙ. Σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς, η ταρίφα ξεκινάει από 150 έως 300 ευρώ για μια απλή εργασία για ένα μάθημα μεταπτυχιακού προγράμματος, φτάνει στα 1.000-1.500 ευρώ για τις τελικές μεταπτυχιακές εργασίες, ενώ για τα διδακτορικά κυμαίνεται από 5.000-7.000 ευρώ. «Η απάτη είναι ευκολότερη στις εργασίες των μεταπτυχιακών, όταν δεν υπάρχει σωστός έλεγχος. Oμως, πολύ δύσκολα μια επιτροπή πανεπιστημιακών που επιβλέπει έναν διδακτορικό υποψήφιο πείθεται από εργασία που δεν μπορεί να την υποστηρίξει ο ίδιος», ανέφερε στην «Κ» πανεπιστημιακός αθηναϊκού ΑΕΙ.
«Η μεγάλη μάστιγα είναι τα εξ αποστάσεως προγράμματα, ιδίως εάν οι εξετάσεις τους γίνονται διαδικτυακά και όχι διά ζώσης, όπως έχει προβλεφθεί από το υπουργείο Παιδείας. Πρόσφατα υπήρξε καταγγελία στην ομοσπονδία ότι ιταλικό πανεπιστήμιο δίνει μεταπτυχιακά εξ αποστάσεως σε εκπαιδευτικούς, οι οποίοι θέλουν να χρησιμοποιήσουν τη μοριοδότηση είτε για διορισμό είτε για διοικητική εξέλιξη. Το συγκεκριμένο πανεπιστήμιο δίνει πιστοποίηση στην ιταλική γλώσσα, η οποία επίσης μοριοδοτείται», παρατηρεί ο κ. Χριστόπουλος.
Επίσης, «ένα πανεπιστήμιο από τη Βουλγαρία θεωρείται υψηλής επικινδυνότητας. Για το πανεπιστήμιο αυτό έχουμε ενδείξεις ότι είναι πολύ εύκολο να πάρεις πτυχίο, και χωρίς να γνωρίζεις βουλγαρικά. Βεβαίως, υπάρχουν δίδακτρα», δήλωσε στην «Κ» στέλεχος του υπουργείου Παιδείας. Υπόνοιες υπάρχουν και για κυπριακά εξ αποστάσεως μεταπτυχιακά προγράμματα. Μάλιστα η τεράστια αύξηση των υποψηφίων εκπαιδευτικών με εξ αποστάσεως μεταπτυχιακούς τίτλους στην ειδική αγωγή από κυπριακά ΑΕΙ προβληματίζει και την ηγεσία του υπουργείου Παιδείας και στελέχη του ΑΣΕΠ.
Πολύγλωσσοι
Για την πρόσληψη στο Δημόσιο, κάθε υποψήφιος μπορεί να δηλώσει ότι γνωρίζει πιστοποιημένα έως και τρεις ξένες γλώσσες, με διαβάθμιση ως προς το επίπεδο γνώσης: άριστη, πολύ καλή και καλή. Προφανώς οι πολύγλωσσοι είναι χρήσιμοι στον δημόσιο τομέα, αλλά φτάνει να… γνωρίζουν τις γλώσσες αληθινά. «Χαρακτηριστική είναι η καταγγελία που έφτασε στην ομοσπονδία μας για αλυσίδα κέντρων ξένων γλωσσών, που διαφημίζει τη μετάβαση από το επίπεδο B2 (Lower) σε C2 (Proficiency) σε μόλις 4-6 μήνες. Oπως μας είπαν εκπαιδευτικοί ξένων γλωσσών και ιδιοκτήτες φροντιστηρίων, για τον ευφυέστερο και πιο ταλαντούχο μαθητή το διάστημα που απαιτείται ανάμεσα στα δύο πιστοποιητικά είναι τουλάχιστον ενάμισι έτος, ενώ συνήθως απαιτούνται δύο ή και παραπάνω χρόνια», υπογραμμίζει ο κ. Χριστόπουλος.
Για την πιστοποίηση ξένων γλωσσών στην Ελλάδα των 10 εκατ. κατοίκων υπάρχουν 47 φορείς πιστοποίησης αγγλικής γλώσσας, ενώ για παράδειγμα στη Γερμανία των 80 εκατ. μόλις τρεις. «Δεν γνωρίζω να υπάρχει κάποιος ελεγκτής που μπαίνει σε εξετάσεις για να εξακριβώνει την αξιοπιστία τους. Αφήστε δε που οι εξετάσεις είναι πολλές φορές εξ αποστάσεως», παρατηρεί ο κ. Παπαϊωάννου.
Η δυσκολία των ελέγχων – Στελέχη του υπουργείου Παιδείας τονίζουν ότι δεν μπορεί να υπάρξει εξατομικευμένος έλεγχος των πιστοποιητικών. «Αναλογισθείτε, μόνο στον πίνακα κατάταξης του ΑΣΕΠ για διορισμό στα δημόσια σχολεία ο αριθμός των εκπαιδευτικών ξεπερνάει τις 120.000».
Πληροφορική
Πέπλο αδιαφάνειας καλύπτει και τις εξετάσεις πιστοποίησης της γνώσης πληροφορικής. Για τον δημόσιο τομέα είναι απαραίτητη η κατοχή του διπλώματος ECDL, χωρίς να υπάρχει διαβάθμιση της γνώσης, όπως συμβαίνει στις ξένες γλώσσες. «Στην ΟΙΕΛΕ έχουμε καταγγελίες ότι κάποιοι έλαβαν πιστοποίηση πληροφορικής σε ένα Σαββατοκύριακο», λέει ο κ. Χριστόπουλος. Αρμόδιος να αξιολογήσει τις καταγγελίες είναι ο ΕΟΠΠΕΠ (Εθνικός Οργανισμός Πιστοποίησης Προσόντων και Επαγγελματικού Προσανατολισμού), που πρόσφατα ενέκρινε τις εξ αποστάσεως εξετάσεις για γνώση Η/Υ. Ωστόσο, στελέχη του υπουργείου Παιδείας παραδέχθηκαν στην «Κ» ότι οι εξ αποστάσεως εξετάσεις δύσκολα μπορούν να ελεγχθούν. Υψηλόβαθμα στελέχη του υπουργείου Παιδείας επισημαίνουν στην «Κ» ότι δεν μπορεί να υπάρξει εξατομικευμένος έλεγχος των πιστοποιητικών. «Αναλογισθείτε, μόνο στον πίνακα κατάταξης του ΑΣΕΠ για διορισμό στα δημόσια σχολεία ο αριθμός των εκπαιδευτικών ξεπερνάει τις 120.000».
«Δεν μπορεί να είναι αβάσιμες όλες οι καταγγελίες. Αλλά δεν αφορούν την πλειονότητα των υποψηφίων», παρατηρεί ο κ. Παπαϊωάννου. Και προσθέτει: «Το ΑΣΕΠ μπορεί να διαπιστώσει εάν ο φορέας πιστοποίησης διαθέτει τα τυπικά προσόντα. Φορέας ουσιαστικού ελέγχου δεν υπάρχει. Και δεν είναι και εύκολος ο ουσιαστικός έλεγχος. Iσως πρέπει να δούμε το θέμα εξαρχής. Eνα σημαντικό βήμα, φυσικά, ήταν η καθιέρωση του γραπτού διαγωνισμού ως το βασικό κριτήριο πρόσληψης των πτυχιούχων. Από κει και πέρα πρέπει να αναρωτηθούμε εάν χρειάζεται, για παράδειγμα, οι υποψήφιοι πανεπιστημιακής και τεχνολογικής εκπαίδευσης (Π.Ε. και Τ.Ε.) να διαθέτουν πιστοποιητικό γνώσης Η/Υ. Υπάρχει σήμερα στην Ελλάδα απόφοιτος πανεπιστημίου ή τεχνολογικού ιδρύματος που να μην έχει τις στοιχειώδεις γνώσεις χρήσης Η/Υ; Και για τις ξένες γλώσσες: να δούμε εάν μπορούμε να εξετάζουμε τη γνώση αγγλικών σε διαγωνισμούς του ΑΣΕΠ. Αυτά θέλουν διάλογο και συστηματική μελέτη. Δεν πρέπει όμως να κυριαρχήσουν η υπερβολή και ο γενικά καταγγελτικός λόγος γιατί ή δεν θα δώσουν λύσεις ή θα δώσουν πρόχειρες λύσεις».
