Νέα πρόκληση βάζει στην τριτοβάθμια εκπαίδευση η τεχνητή νοημοσύνη. Πρόκειται για την αντιμετώπιση των αντιγραφών μέσω των εργαλείων της AI. Χαρακτηριστικό είναι ότι στα πανεπιστήμια –και στα ελληνικά– κυκλοφορούν ειδικά γυαλιά που επιτρέπουν στον φοιτητή να αντιγράψει με τη βοήθεια της AI (artificial intelligence). «Το πρόβλημα είναι παγκόσμιο και δεν υπάρχουν προφανείς λύσεις. Η εκπαίδευση αλλάζει», παρατηρεί, μιλώντας στην «Κ», ο κ. Ιωάννης Πήτας, καθηγητής του Τμήματος Πληροφορικής στο ΑΠΘ και κύριος ερευνητής στο Εθνικό Κέντρο Ερευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης (ΕΚΕΤΑ).
Πέρυσι η βρετανική εφημερίδα Guardian σε έρευνά της είχε αποτυπώσει ποσοτικά το πρόβλημα στη Βρετανία. Κατέγραψε σχεδόν 7.000 αποδεδειγμένες περιπτώσεις αντιγραφής με χρήση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης κατά το ακαδημαϊκό έτος 2023-2024. Ο αριθμός αυτός είναι σχεδόν τριπλάσιος σε σχέση με το αντίστοιχο ποσοστό του 2022-2023. Στην Ελλάδα δεν υπάρχει αντίστοιχη έρευνα.
Το ελληνικό παράδοξο
Στην Ελλάδα χθες ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Κρήτης Δημήτρης Ξενάκης δημοσιοποίησε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης περίπτωση αντιγραφής στις εξετάσεις μαθήματος με πολύ εκτεταμένη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης. «Δεν έγινε από έναν φοιτητή, αλλά περίπου από 40. Οι φοιτητές είχαν το ίδιο κείμενο με πολύ μικρές διαφορές και όλοι με την ίδια “ξύλινη” γλώσσα της AI, που είναι πια εύκολα αναγνωρίσιμη», ανέφερε. Το ευτράπελο της υπόθεσης είναι ότι μητέρα φοιτητή διαμαρτυρήθηκε στον καθηγητή γιατί μηδένισε το γραπτό του γιου της και του ζήτησε να αναθεωρήσει την απόφασή του.
Η υπόθεση της εκτεταμένης αντιγραφής με τη χρήση της AI οδήγησε τον πρύτανη του Πανεπιστημίου Κρήτης Γεώργιο Κοντάκη να αναζητήσει τη λήψη μέτρων, θέτοντας το θέμα στη Σύγκλητο. Μιλώντας στην «Κ» ο κ. Κωνσταντίνος Μαγκούτης, πρόεδρος του Τμήματος Επιστήμης Υπολογιστών του Παν. Κρήτης, εξήγησε τους τρόπους αντιγραφής με τη χρήση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης.
• Για τις εξετάσεις στο αμφιθέατρο έχουν κυκλοφορήσει στην αγορά ειδικά γυαλιά που φέρουν κάμερα, η οποία «βλέπει» την καταγραφή των θεμάτων και τη δίνει ως prompt (το κείμενο που δίνει ένας χρήστης σε ένα σύστημα τεχνητής νοημοσύνης για να δημιουργήσει περιεχόμενο) σε πλατφόρμα τεχνητής νοημοσύνης. Κατόπιν ο AI Agent δίνει την απάντηση στον εξεταζόμενο. Ουσιαστικά, τα γυαλιά είναι μια συσκευή που συνδέεται με ραδιοκύματα με τον έξω κόσμο. Βεβαίως, υπάρχουν ανιχνευτές που κόβουν τα ραδιοκύματα, ενώ και οι επιτηρητές μπορούν να διαπιστώσουν τη χρήση των ειδικών γυαλιών, τα οποία είναι χοντροκομμένα και φέρουν στο σκελετό τους μικρό φως. Τι γίνεται, όμως, όταν ο φοιτητής ζητάει να πάει στην τουαλέτα κατά τη διάρκεια της εξέτασης; «Σε αυτή την περίπτωση δεν μπορεί να κάνεις σωματικό έλεγχο και δεν ξέρεις τι τεχνολογία κουβαλά επάνω του ο φοιτητής», υπογραμμίζει ο κ. Μαγκούτης.
• Ο φοιτητής μπορεί να φέρει μεγάφωνο με σύνδεση με τηλέφωνο στο αυτί του, ώστε να πει σε κάποιον τρίτο τα θέματα της εξέτασης. «Μπορούμε να αποκλείσουμε τη Wi-Fi σύνδεση και να επέμβουμε στα hotspots στον χώρο του αμφιθεάτρου, αλλά δεν είναι εύκολο να συμβεί το ίδιο με την κινητή τηλεφωνία. Υπάρχουν συσκευές που “κόβουν” την κινητή τηλεφωνία, αλλά είναι ακριβές και δεν είναι ξεκάθαρο πως είναι νομικά ορθό», παρατηρεί ο καθηγητής.
• Οσο για τις εξ αποστάσεως εξετάσεις, το βασικό είναι η ταυτοποίηση των εξεταζομένων και η επιτήρησή τους. Ωστόσο έχουν βρεθεί αντίδοτα στα προβλήματα που προκύπτουν στις ψηφιακές εξετάσεις τους. Χαρακτηριστικά, υπάρχει η τεχνολογία ηλεκτρονικής επιτήρησης Proctorio. Ουσιαστικά καθώς το λογισμικό συνδέεται και με το κομπιούτερ του φοιτητή, μπορεί να επιτηρεί τις κινήσεις που κάνει ο εξεταζόμενος στον υπολογιστή του κατά τη διάρκεια της εξέτασης. Το Proctorio είναι ευρέως διαδεδομένο και χρησιμοποιείται από πολλά γνωστά και κορυφαία πανεπιστήμια, και όσοι το χρησιμοποιούν θεωρούν ότι συμμορφώνεται με τον Γενικό Κανονισμό για την Προστασία των Προσωπικών Δεδομένων (GDPR).
Βέβαια, διαφοροποιούνται οι εξετάσεις από τις εργασίες. Σε αυτή την περίπτωση, ο φοιτητής είτε μπορεί να χρησιμοποιήσει αυτούσια κομμάτια της ΑΙ ή να πάρει τον σκελετό της απάντησης και να την εμπλουτίσει με δικές του γνώσεις.
Οπως τονίζει ο κ. Πήτας: «Υπάρχει μεγάλη αναστάτωση στην τριτοβάθμια εκπαίδευση διεθνώς, ο τρόπος εκπαίδευσης και εξέτασης αλλάζει. Πάμε στο μοντέλο των παραδόσεων σε μικρά ακροατήρια και των διά ζώσης εξετάσεων. Στην Ελλάδα το πρόβλημα είναι δομικό, καθώς οι Ελληνες φοιτητές έρχονται από ένα σύστημα που ευνοείται η αποστήθιση και όχι η κριτική σκέψη, με την οποία μπορεί κάποιος να αξιοποιήσει στη μελέτη του την τεχνητή νοημοσύνη. Η μαζική εκπαίδευση θα υποφέρει από την τεχνητή νοημοσύνη».
