Επτά νέα δημοτικά σχολεία προστίθενται στον «χάρτη» των εκπαιδευτικών δομών σε σωφρονιστικά καταστήματα της χώρας. Η απόφαση του υπουργείου Παιδείας διευρύνει τον αριθμό των σχολείων σε φυλακές ύστερα από τις νέες ιδρύσεις δομών το 2018 και το 2024. «Τα σχολεία αυτά απευθύνονται σε ενηλίκους κρατουμένους που δεν έχουν ολοκληρώσει την υποχρεωτική εκπαίδευση και καλύπτουν βασικές δεξιότητες γραμματισμού, δίνοντάς τους τη δυνατότητα να συνεχίσουν τη μαθησιακή τους πορεία σε επόμενες βαθμίδες. Η πρωτοβουλία αυτή έρχεται σε συνέχεια των πέντε εκπαιδευτικών δομών δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης που ιδρύθηκαν το φετινό καλοκαίρι», τόνισε μιλώντας στην «Κ» η αρμόδια υπουργός Σοφία Ζαχαράκη. Οι νέες ιδρύσεις έρχονται να καλύψουν τις ανάγκες, με δεδομένη την αύξηση της νεανικής παραβατικότητας τα τελευταία χρόνια, αν και οι εκπαιδευτικές δομές δεν απευθύνονται μόνο σε ανηλίκους.
Ειδικότερα, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζει η «Κ», από το τρέχον σχολικό έτος ιδρύονται επτά νέα δημοτικά σχολεία στα σωφρονιστικά καταστήματα Τρικάλων, Ναυπλίου, Τίρυνθας, Τρίπολης, Χανίων, Δράμας και Κέρκυρας. Το 2024 ιδρύθηκαν δημοτικά σχολεία σε Κομοτηνή, Χαλκίδα, Ελαιώνα Θηβών, Μαλανδρίνο, Δομοκό, Κορυδαλλό (δύο), Διαβατά, ενώ πριν από το 2019 συνολικά 18 δημοτικά σχολεία σε σωφρονιστικά καταστήματα σε όλη τη χώρα. Παράλληλα, λειτουργούν σχολεία δεύτερης ευκαιρίας (απευθύνονται σε κρατουμένους που δεν έχουν ολοκληρώσει την υποχρεωτική εκπαίδευση), γενικά λύκεια, ενώ επί υπουργίας Ζαχαράκη ιδρύθηκε για πρώτη φορά επαγγελματικό λύκειο στο σωφρονιστικό κατάστημα Λάρισας.
«Η Παιδεία είναι το πιο ουσιαστικό εργαλείο κοινωνικής επανεκκίνησης και οφείλει να απευθύνεται σε όλους, χωρίς εξαιρέσεις. Με αυτή τη σταθερή πεποίθηση προχωρούμε στην ίδρυση επτά νέων δημοτικών σχολείων. Η εκπαίδευση στον σωφρονιστικό χώρο δεν είναι μια τυπική υποχρέωση της πολιτείας. Είναι μια συνειδητή επιλογή με κοινωνικό αποτύπωμα. Παρέχοντας στους κρατουμένους πρόσβαση σε οργανωμένη, ποιοτική και πιστοποιημένη γενική και επαγγελματική εκπαίδευση, ενισχύουμε την προσωπική τους ανάπτυξη και δημιουργούμε πραγματικές δυνατότητες κοινωνικής επανένταξης. Η Παιδεία δίνει τη δυνατότητα σε κάθε άνθρωπο να σταθεί ξανά στα πόδια του, να σχεδιάσει ένα διαφορετικό μέλλον και να επιστρέψει στην κοινωνία με γνώσεις, αυτοπεποίθηση και προοπτική. Δεν είναι προνόμιο. Είναι δικαίωμα. Και ως πολιτεία έχουμε την ευθύνη να το διασφαλίζουμε έμπρακτα», δήλωσε η κ. Ζαχαράκη.
Αγνωστος αριθμός
Ο αριθμός των κρατουμένων που παρακολουθούν κάποια εκπαιδευτική δομή σε σωφρονιστικό κατάστημα δεν μπορεί να προσδιοριστεί διότι, σύμφωνα με στέλεχος του υπουργείου Παιδείας, δεν είναι υποχρεωτική η φοίτηση, ενώ ο αριθμός των εκπαιδευομένων σε κάθε μονάδα μεταβάλλεται λόγω των συνεχών μεταγωγών κρατουμένων. Από την άλλη, ο αριθμός εξαρτάται και από το πόσες αιτήσεις μπορούν να ικανοποιηθούν με βάση τις κτιριακές υποδομές.
Ενδεικτικά, στο Σχολείο των Φυλακών Ανηλίκων Αυλώνα παρακολουθούν το 80% με 90% των κρατουμένων, σύμφωνα με τον Πέτρο Δαμιανό, ο οποίος άφησε σημαντικό έργο ως διευθυντής του (έχει αφυπηρετήσει προ έτους). Αντιθέτως, ο πανελλαδικός μέσος όρος είναι 10% με 12%. «Η ίδρυση νέων δομών είναι θετικό βήμα. Ωστόσο πιστεύω ότι σε όλες τις φυλακές πρέπει να έχουμε όλες τις εκπαιδευτικές βαθμίδες, οι οποίες θα μπορούν να ικανοποιήσουν όλες τις αιτήσεις. Διότι πώς θα γίνει η επιλογή των εκπαιδευομένων, όταν οι αιτήσεις είναι περισσότερες των θέσεων;», παρατηρεί στην «Κ» ο κ. Δαμιανός, εστιάζοντας στο μείζον θέμα των υποδομών. «Ο υπερπληθυσμός είναι το μεγάλο πρόβλημα των φυλακών, το οποίο αποτυπώνεται και στα σχολεία. Ενδεικτικό είναι ότι σε σωφρονιστικό κατάστημα κελιά έχουν μετατραπεί σε αίθουσες διδασκαλίας».
Ενα ακόμη ζήτημα είναι η επιμόρφωση των εκπαιδευτικών που θα απασχοληθούν σ’ αυτά τα σχολεία. Προς το παρόν, τα σχολεία στελεχώνουν κυρίως αναπληρωτές από τους πίνακες του ΑΣΕΠ. Οπως παρατηρεί ο κ. Δαμιανός, «απαιτείται εξειδικευμένο εκπαιδευτικό προσωπικό, που να μην αλλάζει. Δεν μπορείς να “πετάξεις” τους συναδέλφους στην αρένα».
