Τις 400.000 αναμένεται να προσεγγίσει ο αριθμός των φοιτητών που θα διαγραφούν τελικά από τα μητρώα όλων των ελληνικών πανεπιστημίων, καθώς θεωρούνται «αιώνιοι» και εδώ και χρόνια δεν έχουν δώσει κανένα σημείο ζωής στα πανεπιστήμιά τους. Ηδη, στις 31 Δεκεμβρίου ολοκληρώθηκε η πρώτη φάση της διαδικασίας εκκαθάρισης των φοιτητικών καταλόγων, με τη διαγραφή των μη ενεργών φοιτητών που είχαν εισαχθεί σε τετραετή προγράμματα σπουδών πριν από το 2017 και δεν πληρούσαν τα προβλεπόμενα κριτήρια για παράταση της διάρκειας φοίτησης.
Οπως ανακοίνωσε χθες το υπουργείο Παιδείας, σύμφωνα με τα στοιχεία των ΑΕΙ ο συνολικός αριθμός των μη ενεργών φοιτητών που διεγράφησαν ανήλθε σε 308.605. Στον αριθμό αυτό δεν συμπεριλαμβάνονται τα ΑΕΙ και τα προγράμματα σπουδών πενταετούς και εξαετούς διάρκειας. Πρωταθλητής των διαγραφών, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζει η «Κ», είναι το Πανεπιστήμιο Αθηνών λόγω μεγέθους και ηλικίας. Μάλιστα, παρά τις διαφωνίες –πολιτικές αλλά και επί των διαδικασιών– που υπήρξαν από πρυτάνεις, πανεπιστημιακούς και φοιτητικές παρατάξεις για την απόφαση των διαγραφών, έως τώρα δεν κατεγράφησαν δυναμικές αντιδράσεις.
Ειδικότερα, από τους 308.605 φοιτητές που διαγράφονται, οι 267.846 περιλαμβάνονται στο ηλεκτρονικό μητρώο του πανεπιστημίου τους, ενώ οι 40.759 όχι, καθώς η εγγραφή τους έγινε σε χρόνο προγενέστερο της μηχανογράφησης του φοιτητολογίου. Είναι χαρακτηριστικό ότι οι 40.759 ανήκουν σε δύο μόνο ιστορικά ιδρύματα· στο ΕΚΠΑ οι 23.552 και στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών (πρώην ΑΣΟΕΕ) οι 17.207. Μάλιστα, οι παλαιότεροι φοιτητές από όσους διαγράφηκαν ανήκαν στο ΟΠΑ και στο ΕΚΠΑ, καθώς είχαν εγγραφεί το 1933 και το 1938 αντιστοίχως.
Τις περισσότερες διαγραφές έχει το ΕΚΠΑ με 86.477 φοιτητές και την πρώτη πεντάδα συμπληρώνουν το ΑΠΘ με 30.595 φοιτητές, το ΟΠΑ με 25.312, το Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής με 20.545 (το ΠΑΔΑ ιδρύθηκε μεν το 2018, αλλά προέκυψε από τη συγχώνευση των προγενέστερών του ΤΕΙ Αθήνας και Πειραιώς και άρα κληρονόμησε τα μητρώα τους) και το Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας με 16.494 διαγραφές (οι περισσότεροι διαγραφέντες ήταν φοιτητές του πρώην ΤΕΙ Δυτικής Μακεδονίας που απορροφήθηκε από το ομώνυμο πανεπιστήμιο).
Ο τελικός αριθμός των πρώτων διαγραφών θα προκύψει στα τέλη του 2026, με τις εκκαθαρίσεις στις σχολές με πενταετή και εξαετή προγράμματα σπουδών.
Βεβαίως, ο τελικός αριθμός των πρώτων διαγραφών θα προκύψει στα τέλη του 2026, όταν έχουν γίνει οι διαγραφές στα ιδρύματα και τις σχολές με πενταετή και εξαετή προγράμματα σπουδών (ΕΜΠ, Πολυτεχνείο Κρήτης, Γεωπονικό και οι πολυτεχνικές, γεωπονικές και ιατρικές σχολές των πανεπιστημίων). Ο αριθμός των σχολών αυτών είναι 140, ενώ ο αριθμός των λιμναζόντων φοιτητών τους εκτιμάται από το υπουργείο Παιδείας μεταξύ 80.000 και 85.000.
Από την άλλη, περίπου 35.000 φοιτητές –τα ακριβή στοιχεία θα δοθούν εντός των επόμενων ημερών– δεν διαγράφηκαν τώρα, καθώς αξιοποίησαν τη «δεύτερη ευκαιρία» που δόθηκε από τον νόμο 5224/2025 με βάση συγκεκριμένα κριτήρια (έπρεπε να έχουν συμμετάσχει σε τουλάχιστον δύο εξετάσεις, εκ των οποίων στη μία επιτυχώς, σε ένα από τα τέσσερα προηγούμενα ακαδημαϊκά εξάμηνα πριν από την υποβολή της σχετικής αίτησής τους).
Επίσης, από τη διαγραφή εξαιρούνται τα άτομα με αναπηρία άνω του 50%, ενώ στον νόμο προβλέπονται περιπτώσεις που ένας φοιτητής μπορεί να πάρει κατ’ εξαίρεση πίστωση χρόνου (για σοβαρούς λόγους υγείας που ανάγονται στο πρόσωπο του ιδίου ή σε πρόσωπο συγγενούς πρώτου βαθμού εξ αίματος ή συζύγου ή προσώπου με το οποίο ο φοιτητής έχει συνάψει σύμφωνο συμβίωσης).
Η υπουργός Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη δήλωσε χθες για το θέμα ότι «για δεκαετίες το καθεστώς των ανενεργών φοιτητών αδικούσε τους πάντες: τα ιδρύματα, που δεν μπορούσαν να προγραμματίσουν, τους ενεργούς φοιτητές που κοπίαζαν και κυρίως τους ίδιους τους νέους μας, που έμεναν εγκλωβισμένοι χωρίς ουσιαστική σύνδεση με τις σπουδές τους. Το νέο πλαίσιο δεν είναι άκαμπτο.
Περίπου 35.000 φοιτητές παραμένουν στους καταλόγους των πανεπιστημίων, καθώς αξιοποίησαν τη δεύτερη ευκαιρία που τους δόθηκε με τον νόμο 5224/2025.
Προβλέπει ρητά εξαιρέσεις και ευελιξία για όσους εργάζονται, για όσους έχουν προβλήματα υγείας ή σοβαρές οικογενειακές και κοινωνικές υποχρεώσεις. Δεν αντιμετωπίζουμε όλους το ίδιο, αλλά τον καθένα δίκαια. Χιλιάδες φοιτητές μας αξιοποίησαν τη “δεύτερη ευκαιρία” που θεσπίσαμε, κι αυτό λέει πολλά για το πόσο αναγκαία ήταν αυτή η παρέμβαση. Η φοιτητική ιδιότητα δεν ισχύει εφ’ όρου ζωής σε κανένα σύγχρονο ευρωπαϊκό πανεπιστήμιο».
«Βήμα εξορθολογισμού»
Από την πλευρά του ο αρμόδιος για την ανώτατη εκπαίδευση υφυπουργός Παιδείας Νίκος Παπαϊωάννου, τόνισε: «Η εκκαθάριση των φοιτητικών καταλόγων στα ελληνικά ΑΕΙ αποτελεί ένα αναγκαίο και ουσιαστικό βήμα εξορθολογισμού του ακαδημαϊκού μας συστήματος. Με επικαιροποιημένους φοιτητικούς καταλόγους, τα πανεπιστήμια αποκτούν τη δυνατότητα να προγραμματίζουν με μεγαλύτερη ακρίβεια τις ανάγκες τους σε ανθρώπινο δυναμικό, υποδομές και πόρους.
Αυτός ο σχεδιασμός είναι προϋπόθεση για την αναβάθμιση της ποιότητας των σπουδών και της καθημερινής ακαδημαϊκής λειτουργίας, καθώς και για τη βελτίωση των ποιοτικών κριτηρίων που συνεκτιμώνται στην αξιολόγηση των ελληνικών πανεπιστημίων στις διεθνείς κατατάξεις. Με σχέδιο, οργάνωση και συντονισμένη δράση υλοποιούμε τον στόχο της κυβέρνησης της Ν.Δ. και του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, ώστε το ελληνικό δημόσιο πανεπιστήμιο να είναι ακόμη πιο σύγχρονο, λειτουργικό και ποιοτικό. Στηριζόμενοι σε αξιόπιστα δεδομένα δημιουργούμε την ανώτατη εκπαίδευση που υπηρετεί ουσιαστικά τους ενεργούς φοιτητές και την εύρυθμη ακαδημαϊκή λειτουργία στα ΑΕΙ».
