Η 18χρονη Ιωάννα Ζάχου είναι ενθουσιασμένη γιατί το 2026 θα βρεθεί στο φημισμένο Πανεπιστήμιο Πρίνστον των ΗΠΑ. Θέλει να συνδυάσει τα μαθηματικά με την κρυπτογραφία. Μπορεί να ακούγεται παράξενο στην αρχή, όμως η κρυπτογραφία είναι ένας από τους πλέον διαδεδομένους τομείς. Στις ΗΠΑ θα σπουδάσει και η συνομήλικη της Ιωάννας, Εβελυν Μητροπούλου.
Εκείνη δεν έχει αποφασίσει τον κλάδο, ωστόσο το Πανεπιστήμιο της Βοστώνης τής δίνει τη δυνατότητα να κάνει μία διετία σπουδών, μέσα στην οποία θα επιλέξει το επιστημονικό αντικείμενο. Και οι δυο θα βρεθούν στις ΗΠΑ με υποτροφία από τα πανεπιστήμιά τους. Ολο και περισσότερα Ελληνόπουλα «κυνηγούν» τις υποτροφίες που προσφέρουν τα σημαντικά ξένα ΑΕΙ, σε μια προσπάθειά τους να προσελκύσουν ταλέντα.
Η Ιωάννα έχει συλλογή βραβείων σε εθνικούς και διεθνείς διαγωνισμούς στα μαθηματικά, στη φυσική αλλά και στη φιλοσοφία. Είναι μαθήτρια στα Εκπαιδευτήρια Μαντουλίδη με υποτροφία από την Α΄ Γυμνασίου και από νωρίς έψαξε την κλίση της –οι γονείς προφανώς τη βοήθησαν– και κατάλαβε ότι στο εξωτερικό θα μπορέσει να κάνει τις σπουδές που θέλει.
Δύο αντικείμενα σπουδών
«Στις ΗΠΑ μπορώ να πάρω “double major” πτυχίο, δηλαδή ένα
πτυχίο αλλά με ειδίκευση σε δύο διαφορετικά αντικείμενα, συνδυάζοντας τα μαθηματικά με την κρυπτογραφία. Αυτό δεν μπορεί
να συμβεί στην Ελλάδα».
Ιωάννα Ζάχου
Eτσι, παρακολούθησε το πρόγραμμα Studies Abroad, το οποίο προετοιμάζει τους μαθητές του λυκείου για την εισαγωγή τους σε πανεπιστήμια της Αμερικής και της Ευρώπης, χωρίς να είναι κάτοχοι International Baccalaureate (IB). «Από μικρή θυμάμαι να ασχολούμαι με τα μαθηματικά. Ενθουσιάστηκα βέβαια όταν μετείχα σε διεθνείς διαγωνισμούς, όπου γνώρισα άτομα που είναι παθιασμένα με το αντικείμενο», λέει στην «Κ».
Η κλίση της, καθώς είχε αποκρυσταλλωθεί νωρίς, την οδήγησε να αρχίσει να ψάχνει ήδη από το Γυμνάσιο για τις σπουδές της. «Τα πρoγράμματα των ελληνικών πανεπιστημίων είναι περιορισμένα σε ένα αντικείμενο. Στις ΗΠΑ μπορώ να πάρω “double major” πτυχίο, δηλαδή ένα πτυχίο αλλά με ειδίκευση σε δύο διαφορετικά αντικείμενα, συνδυάζοντας τα μαθηματικά με την κρυπτογραφία. Αυτό δεν μπορεί να συμβεί στην Ελλάδα», εξηγεί. Ετσι, έκανε αίτηση στο Πρίνστον, όπου έγινε δεκτή, ενώ είχε προετοιμαστεί να δοκιμάσει στο Χάρβαντ, στο Κέμπριτζ και το MIT. «Δεν ήμουν σίγουρη ότι θα γίνω δεκτή στο Πρίνστον», λέει.
Το περασμένο καλοκαίρι παρακολούθησε ένα θερινό σχολείο πάνω στα μαθηματικά στο Πανεπιστήμιο της Μασαχουσέτης στο Αμχεστ. Κατόπιν στο σχολείο της η Iωάννα είχε την ιδέα και την εποπτεία της διοργάνωσης του εξωσχολικού προγράμματος #MathGirls τον περασμένο Σεπτέμβριο, με στόχο να προσελκύσει το ενδιαφέρον μαθητριών Α΄ Γυμνασίου έως Α΄ Λυκείου στα μαθηματικά, να αναδείξει τους ορίζοντες που ανοίγουν και να επισημάνει την ιστορική συμβολή των γυναικών στην εξέλιξη της μαθηματικής επιστήμης.
Βήμα ανεξαρτησίας
Η Εβελυν Μητροπούλου τελειώνει φέτος το Λύκειο του Pierce του Αμερικανικού Κολλεγίου Ελλάδος (ACG). Επέλεξε και εκείνη να σπουδάσει στις ΗΠΑ, κυρίως «επειδή τα ελληνικά πανεπιστήμια δεν έχουν στην οργάνωσή τους τη στήριξη των φοιτητών που θέλουν να συνεχίσουν την πορεία τους στον αθλητισμό», όπως λέει στην «Κ». Είναι αθλήτρια του μήκους με πολλές διακρίσεις. Μεταξύ αυτών έχει νικήσει στους πανελλήνιους αγώνες για αθλητές κάτω των 20 ετών. «Στην Ελλάδα θα γινόμουν χίλια κομμάτια εάν ήθελα να συνδυάσω σπουδές και αθλητισμό, χωρίς να χρειαστεί να αμελήσω κάποιο από τα δύο», παρατηρεί η Εβελυν. Ετσι, ο επόμενος Σεπτέμβριος θα τη βρει φοιτήτρια στο Πανεπιστήμιο της Βοστώνης στις ΗΠΑ, και μάλιστα με πλήρη υποτροφία, η οποία περιλαμβάνει, μεταξύ των βασικών, στέγαση και σίτιση.
Συνδυασμός με τον αθλητισμό
«Επέλεξα τις ΗΠΑ κυρίως επειδή τα ελληνικά ΑΕΙ δεν έχουν στην οργάνωσή τους τη στήριξη των φοιτητών που θέλουν να συνεχίσουν την πορεία τους στον αθλητισμό. Στην Ελλάδα θα γινόμουν χίλια κομμάτια εάν ήθελα να συνδυάσω σπουδές και αθλητισμό».
Εβελυν Μητροπούλου
«Θα ξεκινήσω με μαθήματα από διαφορετικούς επιστημονικούς κλάδους, για να δω τι με ενδιαφέρει. Φυσικά και έχω μια ιδέα. Σκέφτομαι τη Διοίκηση Επιχειρήσεων, την οποία μπορώ να συνδυάσω με Ιστορία της Τέχνης» αναφέρει. Είναι ένας συνδυασμός επιστημονικών πεδίων που μοιάζει ετερόκλητος, αλλά στα πανεπιστήμια του εξωτερικού μπορούν οι φοιτητές να τον σπουδάσουν, σε αντίθεση με το ελληνικό πανεπιστημιακό σύστημα όπου οι προπτυχιακές σπουδές είναι εστιασμένες σε έναν μόνο τομέα.
Η Εβελυν έχει έναν ακόμη λόγο που προτίμησε να σπουδάσει στο εξωτερικό. «Βλέπω πολλούς νέους στην Ελλάδα να συνεχίζουν να εξαρτώνται από την οικογένειά τους για πολλά χρόνια μετά την ενηλικίωσή τους. Σπουδάζοντας στο εξωτερικό μαθαίνεις να είσαι ανεξάρτητος· είναι πολύτιμη εμπειρία», εξηγεί.
«Εργαλείο ισότητας»
Οι υποτροφίες είναι ένας θεσμός στα πανεπιστήμια του εξωτερικού που έχουν στόχο να προσελκύσουν ταλέντα, όχι μόνο από τη χώρα τους αλλά και από τρίτες χώρες. Στην Ελλάδα είναι ανεπτυγμένος στους ιδιωτικούς εκπαιδευτικούς φορείς, ενώ τα δημόσια πανεπιστήμια για υποτροφίες βασίζονται σε δωρεές και κληροδοτήματα.
«Οι υποτροφίες αποτελούν διαχρονικά κεντρικό στοιχείο της φιλοσοφίας και της αποστολής του Αμερικανικού Κολλεγίου Ελλάδος. Δεν τις αντιμετωπίζουμε απλώς ως οικονομική διευκόλυνση. Για εμάς η υποτροφία δεν είναι εξαίρεση, αλλά εργαλείο ισότητας και επένδυση στο ανθρώπινο δυναμικό της χώρας. Στηρίζουμε μαθητές και φοιτητές σε όλα τα σχολεία του Κολλεγίου – από το Pierce έως το Deree και το Alba», παρατηρεί, μιλώντας στην «Κ» για το θέμα, η Βάλια Κριτικού, στέλεχος του ACG.
Οπως τονίζει, «προσφέρουμε υποτροφίες αριστείας, κοινωνικοοικονομικές υποτροφίες, καθώς και συνδυαστικά σχήματα οικονομικής ενίσχυσης, τα οποία προσαρμόζονται στις ανάγκες των φοιτητών μας. Το αποτέλεσμα είναι ότι ένα πολύ μεγάλο ποσοστό των μαθητών και φοιτητών μας λαμβάνει κάποια μορφή οικονομικής υποστήριξης. Μας ενδιαφέρει ο φοιτητής ως ολοκληρωμένη προσωπικότητα, όχι μόνο ως ακαδημαϊκός δείκτης. Στόχος μας είναι να δημιουργούμε ένα εκπαιδευτικό περιβάλλον όπου το ταλέντο, η προσπάθεια και οι αξίες βρίσκουν στήριξη, ανεξαρτήτως κοινωνικού ή οικονομικού υπόβαθρου».
