Πράσινο φως άναψε το Συμβούλιο της Επικρατείας στη μονομερή αύξηση των ασφαλίστρων στα συμβόλαια υγείας, θέτοντας όμως δύο προϋποθέσεις.
Το ΣτΕ, με την απόφαση 2196/2025, άνοιξε τον δρόμο για τις μονομερείς αυξήσεις, θέτοντας όμως κανόνες ώστε να διασφαλίονται η διαφάνεια και η δυνατότητα ελέγχου από τον ασφαλισμένο.
Οπως επισημαίνει το ΣτΕ, δεν αρκεί η ρήτρα να αναφέρει απλώς ότι μπορεί να υπάρξουν αυξήσεις. Πρέπει να υπάρχουν σαφή και κατανοητά κριτήρια που να δείχνουν πώς υπολογίζονται οι αυξήσεις και ποιες είναι οι πιθανές οικονομικές συνέπειες για τον ασφαλισμένο. «Ακόμα κι αν τα κριτήρια βασίζονται σε εσωτερικά τεχνικο-οικονομικά δεδομένα της ασφαλιστικής εταιρείας που δεν είναι δημόσια προσβάσιμα ή σε δεδομένα σχετικά με το κόστος των υπηρεσιών υγείας που δεν προκύπτουν από δημόσιους δείκτες, η ρήτρα μπορεί να θεωρηθεί νόμιμη εφόσον η εταιρεία δεσμεύεται να παρέχει στον ασφαλισμένο τις απαραίτητες πληροφορίες, ώστε να μπορεί να κατανοήσει και να ελέγξει την αναπροσαρμογή», αναφέρεται στη σχετική ανακοίνωση του Δικαστηρίου.
Η δεύτερη προϋπόθεση που πρέπει να υπάρχει είναι επαρκής ενημέρωση, καθώς ο ασφαλισμένος πρέπει να έχει πρόσβαση στις πληροφορίες πριν υπογράψει τη σύμβαση αλλά και καθ’ όλη τη διάρκειά της, ώστε να μπορεί να ελέγχει ότι οι αυξήσεις γίνονται σύμφωνα με τα προβλεπόμενα κριτήρια και να ασκεί τα δικαιώματά του.
Οι δικαστές εξηγούν πως «μια ρήτρα δεν είναι αυτόματα αδιαφανής ή καταχρηστική μόνο επειδή δεν καθορίζει το ακριβές ποσό μελλοντικών αυξήσεων, δεν θέτει ανώτατο όριο ή δεν επιτρέπει στον ασφαλισμένο να υπολογίσει ακριβώς τις αυξήσεις εκ των προτέρων». Ομως, για να είναι έγκυρη, πρέπει να περιγράφει σαφώς τον τρόπο λειτουργίας της αναπροσαρμογής, με δυνατότητα ανάλυσης και επεξήγησης κατά τις διαπραγματεύσεις, ώστε ο ασφαλισμένος να μπορεί να ελέγχει κατά τη διάρκεια της σύμβασης ότι οι αυξήσεις γίνονται σύμφωνα με τα προβλεπόμενα κριτήρια. Παράλληλα, η εταιρεία πρέπει να δεσμεύεται και να παρέχει την αναγκαία πληροφόρηση πριν ενεργοποιηθεί η ρήτρα.
Η απόφαση έρχεται μετά από προσφυγές ασφαλισμένων που θεωρούσαν καταχρηστικές τις ρήτρες αυτές.
Στην υπόθεση που εξετάστηκε, οι ρήτρες κρίθηκε πως δεν πληρούσαν τις προϋποθέσεις διαφάνειας και το ΣτΕ επικύρωσε την απόφαση του Διοικητικού Εφετείου που τις είχε χαρακτηρίσει καταχρηστικές.
