«Εάν κάποιος που περπατά στην Αθήνα πάθει έμφραγμα, θα μεταφερθεί αμέσως σε νοσοκομείο με αιμοδυναμικό εργαστήριο. Εάν κάποιος πάθει έμφραγμα στην Κρήτη, θα μεταφερθεί γρήγορα σε νοσοκομείο. Εάν όμως κάποιος είναι στη Φολέγανδρο και πάθει έμφραγμα, τι θα γίνει;». Αυτή την ερώτηση έθεσε ο πρόεδρος της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας, καθηγητής Κωνσταντίνος Τούτουζας σε πρόσφατη εκδήλωση στην Αθήνα, κατά τη διάρκεια της οποίας παρουσίασε τις προτάσεις της Εταιρείας για την έγκαιρη και ολοκληρωμένη θεραπευτική αντιμετώπιση των ατόμων με καρδιαγγειακά νοσήματα.
Σύμφωνα με τον κ. Τούτουζα, η λύση για το ερώτημα μπορεί να είναι η εφαρμογή θρομβόλυσης στους ασθενείς με οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου σε νησιωτικές και απομακρυσμένες περιοχές όπου δεν είναι δυνατή η άμεση πρόσβαση σε αιμοδυναμικό εργαστήριο.
Οπως αναφέρεται στη σχετική πρόταση της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας που έχει υποβληθεί ήδη στον υπουργό Υγείας, «κάθε ασθενής που διαγιγνώσκεται με οξύ έμφραγμα μυοκαρδίου και ανάσπαση του ST διαστήματος και προσέρχεται σε υγειονομική μονάδα χωρίς εφημερεύον αιμοδυναμικό τμήμα, θα πρέπει να μεταφέρεται σε νοσοκομείο με διαθέσιμο αιμοδυναμικό τμήμα, εφόσον η μετακίνηση είναι εφικτή σε χρόνο μικρότερο των 120 λεπτών. Εφόσον ο εκτιμώμενος χρόνος μεταφοράς υπερβαίνει τα 120 λεπτά, τότε ο ασθενής πρέπει να υποβάλλεται σε θρομβολυτική θεραπεία, με βάση τις ισχύουσες ενδείξεις και αντενδείξεις. Μετά τη θρομβόλυση ο ασθενής πρέπει να μεταφερθεί εντός 24 ωρών σε νοσοκομείο με αιμοδυναμικό τμήμα και να υποβληθεί σε στεφανιογραφία με την προοπτική της αγγειοπλαστικής».
Εκπαίδευση
Αν και η θρομβόλυση πρέπει να διενεργείται από καρδιολόγους, στις περιπτώσεις που δεν υπάρχει καρδιολόγος πρέπει να διενεργείται από γενικούς γιατρούς ή παθολόγους. Οπως σημειώνει στην «Κ» ο κ. Τούτουζας, «κάθε υγειονομική περιφέρεια θα πρέπει να θέσει ένα νοσοκομείο αναφοράς στην καρδιολογία, στο οποίο θα απευθύνονται μέσω τηλεϊατρικής γιατροί νησιών και απομακρυσμένων περιοχών, ώστε σε περίπτωση που έχουν ασθενή με οξύ έμφραγμα να γίνει εύκολα η διάγνωση. Επιπλέον, θα πρέπει να διασφαλιστεί η εκπαίδευση των γενικών γιατρών και των παθολόγων στις στρατηγικές επαναιμάτωσης και στη διαδικασία της θρομβόλυσης». Στην ερώτηση πόσο συχνά υπάρχουν περιστατικά σε νησιωτικές περιοχές, ο κ. Τούτουζας σημειώνει ότι το πρόβλημα είναι μεγάλο κυρίως το καλοκαίρι, λόγω του τουρισμού. «Δεν μιλάω για νησιά όπως η Ρόδος ή η Χίος ή άλλα νησιά με νοσοκομεία, αλλά για νησιά όπως η Σύμη ή η Φολέγανδρος», επισημαίνει. Τονίζεται ότι αντίστοιχο πρόγραμμα εφαρμόζεται στον Καναδά.
Σημειωτέον ότι τα καρδιαγγειακά νοσήματα αποτελούν το αίτιο για σοβαρού βαθμού νοσηρότητα στον δυτικό κόσμο, ενώ ευθύνονται για το 50% των θανάτων συνολικά. Τα άτομα τα οποία υφίστανται ένα μη θανατηφόρο καρδιαγγειακό συμβάν αποσύρονται από την αγορά εργασίας για μακρό́ χρονικό διάστημα, ενώ απαιτείται σημαντική στήριξη τόσο από τα συστήματα υγείας όσο και από το οικογενειακό περιβάλλον για να επανέλθουν στην πρότερη του συμβάντος ζωή τους, εφόσον είναι εφικτό.
Κέντρα αποκατάστασης
Με αυτό το δεδομένο, η Ελληνική Καρδιολογική Εταιρεία προτείνει τη δημιουργία κέντρων αποκατάστασης καρδιοπαθών. Οπως υπογραμμίζεται στο κείμενο της πρότασης, «η αποκατάσταση καρδιοπαθών είναι μια πολυπαραγοντική και ολοκληρωμένη παρέμβαση, η οποία σκοπεύει αφενός στην αποθεραπεία των ασθενών μετά από κάποιο οξύ καρδιακό επεισόδιο και αφετέρου στη δευτερογενή πρόληψη των ασθενών με χρόνια καρδιαγγειακά νοσήματα. Η καρδιακή αποκατάσταση πραγματοποιείται σε ειδικά κέντρα, τα οποία επανδρώνονται από εξειδικευμένους καρδιολόγους στο αντικείμενο της αποκατάστασης καθώς και άλλους επαρκώς εκπαιδευμένους επαγγελματίες υγείας. Οι βασικοί στόχοι συνοψίζονται στην κλινική σταθεροποίηση, στη ρύθμιση των παραγόντων καρδιαγγειακού κινδύνου, στη σταδιακή αποκατάσταση και βελτίωση της φυσικής δραστηριότητας, στον περιορισμό των φυσιολογικών και ψυχολογικών επιπτώσεων της καρδιαγγειακής νόσου καθώς και στη μείωση του κινδύνου προσβολής των ασθενών από μελλοντικά συμβάντα». Σύμφωνα με μελέτες, η εφαρμογή της καρδιακής αποκατάστασης οδηγεί στη μείωση της θνητότητας, βελτιώνει την ικανότητα για άσκηση και την ποιότητα ζωής των ασθενών. Παρά τις σχετικές διεθνείς συστάσεις, στην Ελλάδα η παραπομπή των καρδιαγγειακών ασθενών σε καρδιακή αποκατάσταση είναι σχεδόν ανύπαρκτη.
«Στη χώρα μας γίνονται περίπου 20.000 επεμβάσεις για καρδιαγγειακά νοσήματα ετησίως. Εκτιμάται ότι τουλάχιστον 500 έως 800 άτομα θα χρειάζονταν σε πρώτη φάση να κάνουν αποκατάσταση σε ένα κέντρο καρδιακής αποκατάστασης για την ομαλή επανένταξή τους στη ζωή», τονίζει ο κ. Τούτουζας.
Οι αριθμοί
20.000 εμφράγματα σημειώνονται κάθε χρόνο στην Ελλάδα.
4,3 δισ. ευρώ το ετήσιο κόστος των καρδιαγγειακών νοσημάτων στη χώρα μας.
1,7 εκατ. θάνατοι ετησίως στην Ε.Ε. οφείλονται σε καρδιαγγειακά νοσήματα.
70% αυτών των θανάτων θα μπορούσαν να προληφθούν.
