Περισσότερα από 1.100 κτίρια που ανεγέρθηκαν από το 1895 έως το 1975 κατέγραψε στην Κηφισιά η Monumenta. Η οργάνωση ξεκίνησε την τεκμηρίωση του οικιστικού πλούτου του προαστίου, με στόχο τη διαφύλαξη της ιστορικής μνήμης, καθώς τα τελευταία χρόνια η Κηφισιά βρίσκεται στις πρώτες θέσεις στην Αττική σε αριθμό κατεδαφίσεων κτιρίων. Το αίτημα, ωστόσο, για προστασία του οικιστικού περιβάλλοντος από την οικοδομική πλεονεξία παραμένει ισχυρό στην περιοχή, ενώ η μία μετά την άλλη οι προσφυγές που κατατίθενται στα δικαστήρια δικαιώνονται.
Το φυσικό περιβάλλον
Η Κηφισιά εθεωρείτο ήδη από την αρχαιότητα και τα ρωμαϊκά χρόνια ένας ειδυλλιακός τόπος εξαιτίας των νερών της και του πλούσιου φυσικού περιβάλλοντος. Ετσι στα νεότερα χρόνια αναπτύχθηκε ως χώρος παραθεριστικής διαμομής, αποκτώντας από τον 19ο αιώνα έναν πυρήνα επαύλεων μεγαλοαστικής αρχιτεκτονικής. Από αυτές, 187 έχουν κηρυχθεί διατηρητέες.
Ομως οι επαύλεις δεν είναι τα μόνα κτίσματα αξιόλογης αρχιτεκτονικής στην περιοχή. Μιλώντας σε εκδήλωση που διοργάνωσαν χθες δύο ιστορικοί σύλλογοι της περιοχής (ο Φιλοπρόοδος Σύλλογος Πολιτείας και ο Εξωραϊστικός Πολιτιστικός Σύλλογος Κεφαλαρίου) για το παρελθόν και το μέλλον της Κηφισιάς, η συντονίστρια της Monumenta Ειρήνη Γρατσία ανέφερε ότι η περιοχή διαθέτει πολύ ενδιαφέρουσα αρχιτεκτονική πέραν των επαύλεων, κτίρια για τα οποία δεν υπάρχουν επαρκείς πληροφορίες και συχνά το ίχνος τους χάνεται καθώς δίνουν τη θέση τους σε νέα κτίρια (σ.σ. σύμφωνα με ρεπορτάζ της «Κ» η Κηφισιά βρίσκεται στην έκτη θέση στην Αττική με 264 κατεδαφίσεις μονοκατοικιών το 2019-2024).
Η Monumenta κατέγραψε περισσότερα από 1.100 κτίρια που ανεγέρθηκαν από το 1895 έως το 1975, με σκοπό την τεκμηρίωση του οικιστικού πλούτου του προαστίου.
Η προσπάθεια καταγραφής του κτιριακού πλούτου από τη Monumenta, ανάλογη με αυτήν που έχει γίνει και σε άλλες περιοχές, όπως για παράδειγμα στον Δήμο Φιλοθέης – Ψυχικού, ξεκίνησε περίπου πριν από ένα έτος και βρίσκεται σε εξέλιξη.
Ο Δήμος Κηφισιάς πάντως δείχνει μεγάλο ενδιαφέρον – όπως τόνισε στην εκδήλωση ο δήμαρχος Βασίλης Ξυπολυτάς, απώτερος στόχος είναι η προστασία των σημαντικών από αρχιτεκτονικής και ιστορικής άποψης κτιρίων της Κηφισιάς.
Οσον αφορά το μέλλον, τα πράγματα δεν είναι τόσο ελπιδοφόρα. «Αν δεν την προστατέψουμε, η Κηφισιά από κηπούπολη θα γίνει τσιμεντούπολη», δήλωσε η Τέντυ Γερουλάνου, μία εκ των ιδρυτών της «Κίνησης Πολιτών Κηφισιάς, Ερυθραίας και Εκάλης για τον ΝΟΚ». «Μια απλή ματιά στις αεροφωτογραφίες από το 2017 αρκεί για να διαπιστώσει κανείς τη βίαιη τροποποίηση της Κηφισιάς. Η συνδυαστική χρήση των bonus δημιούργησε τις ιδανικές συνθήκες για την υπερδόμηση, την κερδοσκοπία. Ολοι μας θέλουμε να αξιοποιήσουμε την περιουσία μας, αυτό όμως πρέπει να μη γίνεται εις βάρος της περιουσίας του διπλανού μας, ούτε εις βάρος της φυσιογνωμίας της περιοχής μας. Πολλοί λένε ότι είναι αναπόφευκτο, ότι έτσι κατάντησαν το Χαλάνδρι, η Αγία Παρασκευή, η Αθήνα. Δεν είναι έτσι, τη μοίρα μας την κρατάμε στα χέρια μας», υπογράμμισε.
Οι δραστήριοι τοπικοί σύλλογοι πάντως και η Κίνηση Πολιτών, καθώς και ο Δήμος Κηφισιάς, είχαν αρκετές «νίκες» στην προσπάθεια προστασίας της περιοχής. Η τελευταία, όπως σημείωσε η δικηγόρος Κατερίνα Καφτάνη, είναι η απόφαση 95/2026 του διοικητικού εφετείου, που έκρινε ότι δεν μπορούν στο παραδοσιακό τμήμα της Κηφισιάς τα κτίρια να είναι ψηλότερα από τα υπόλοιπα μέσω της κατασκευής σοφιτών και τα υπόγεια να καλύπτουν σχεδόν όλο το οικόπεδο. Επιπλέον έκρινε ότι οι πισίνες δεν μπορούν να προσμετρώνται στις υποχρεωτικά φυτεμένες επιφάνειες ενός οικοπέδου, όπως επιτρέπει η νομοθεσία.
«Ο ΝΟΚ αντιστρατεύεται την κοινή λογική», επισήμανε. «Λέει ότι η πισίνα είναι… φυτό, ότι ένα κτίριο με πέντε ορόφους είναι τριώροφο με πατάρι και σοφίτα. Ολες αυτές οι ρυθμίσεις εφαρμόζονται άναρχα, αλλοιώνοντας τον χαρακτήρα της Κηφισιάς, καταστρέφοντας το πράσινο, αυξάνοντας την κυκλοφορία. Να δούμε πώς θα απορροφείται το νερό από το χώμα, με τα υπόγεια που καλύπτουν το 80% του οικοπέδου», ανέφερε.
«Εχουμε επικρατήσει δικαστικώς σε όλες τις ενέργειές μας», είπε ο κ. Ξυπολυτάς. «Πρέπει και η πολιτεία να συνειδητοποιήσει ότι δεν είναι όλες οι περιοχές ίδιες. Την περίοδο αυτή βρίσκεται σε εξέλιξη το τοπικό πολεοδομικό σχέδιο – οι πολίτες πρέπει να συμμετέχουν και να προσφέρουν στήριξη στον δήμο, ο ρόλος του οποίου είναι μόνο γνωμοδοτικός».
