Η πρώτη δικογραφία για τον ΟΠΕΚΕΠΕ διαβιβάστηκε από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία στη Βουλή τον Ιούνιο του 2025. Η έρευνα είχε προσκρούσει στα ονόματα των Μάκη Βορίδη και Λευτέρη Αυγενάκη για την περίοδο που είχαν διατελέσει υπουργοί Αγροτικής Ανάπτυξης. Λίγες ημέρες αργότερα ο κ. Βορίδης –τότε υπουργός Μετανάστευσης– υπέβαλε την παραίτησή του, το ίδιο έκαναν τρεις υφυπουργοί κι ένας γενικός γραμματέας, τα ονόματα των οποίων αναφέρονταν στις τηλεφωνικές συνομιλίες που περιελήφθησαν στη δικογραφία.
Ολοι δήλωσαν ότι δεν υπήρχαν στοιχεία για τους ίδιους που να μαρτυρούσαν την τέλεση αξιόποινων πράξεων. Το ίδιο καλοκαίρι τον δημόσιο λόγο μονοπώλησαν τα στοιχεία του φακέλου, μεταξύ αυτών οι γλαφυρές τηλεφωνικές συνομιλίες αξιωματούχων, στελεχών του ΟΠΕΚΕΠΕ, συνδικαλιστών και τοπικών παραγόντων. Κοινή συνισταμένη η παράκαμψη των διαδικασιών ελέγχου για την καταβολή των κοινοτικών αγροτικών επιδοτήσεων.
Η έρευνα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας είχε ξεκινήσει αρκετούς μήνες νωρίτερα. Θρυαλλίδα ήταν οι καταγγελίες, σύμφωνα με τις οποίες την περίοδο 2019-2022 εκτινάχθηκε ο αριθμός των προσώπων που δήλωσαν ψευδώς ιδιοκτήτες και ενοικιαστές βοσκοτόπων και επίσης νέοι αγρότες, με σκοπό την παράνομη είσπραξη επιδοτήσεων. Οι αιτήσεις υποβάλλονταν μέσω κέντρων υποδοχής δηλώσεων ανά την Ελλάδα, πολλά από τα οποία ελέγχονταν από τοπικούς κομματάρχες. Τα ίδια πρόσωπα φέρονται να υπέβαλαν ψευδείς δηλώσεις ζωικού κεφαλαίου, ζητώντας εκτάσεις για την ενεργοποίηση των δικαιωμάτων τους.
Τις περισσότερες φορές τα βοσκοτόπια βρίσκονταν μακριά από τον τόπο κατοικίας τους. Στην πραγματικότητα ήταν δημόσια γη και προοριζόταν για κτηνοτρόφους χωρίς ιδιόκτητες εκτάσεις. Στο διαβιβαστικό της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας περιγράφεται ότι η ιστορία πηγαίνει πίσω στο 2014. Επειτα από πολύχρονη διαφωνία και πρόστιμα, η Ελλάδα και η Ε.Ε. είχαν συμφωνήσει τότε για τον ορισμό της έννοιας του επιλέξιμου βοσκοτόπου. Η διαμάχη αφορούσε το είδος της βλάστησης και το ανάγλυφο, όμως η συμφωνία στην οποία κατέληξαν οι δύο πλευρές είχε αποτέλεσμα τη μείωση των βοσκοτόπων στο μισό, από 3 σε 1,5 εκατ. εκτάρια.
Οι ελληνικές Αρχές έπρεπε να βρουν λύση για τον μεγάλο αριθμό των πραγματικών κτηνοτρόφων –κυρίως σε ορεινές περιοχές– που δεν μπορούσαν να ενεργοποιήσουν τα δικαιώματα πληρωμής τους. Ετσι επιλέχθηκε η λεγόμενη «τεχνική λύση», μια έννοια που ταλαιπωρεί έως σήμερα τη διοίκηση. Ιδιωτική εταιρεία είχε αναλάβει τότε τη χαρτογράφηση των ελληνικών βοσκοτόπων. Στη μελέτη που παρέδωσε, όπως σημειώνεται, υπήρχαν σημαντικά περιθώρια αύξησης των επιλέξιμων εκτάσεων βάσει των λεγόμενων τοπικών πρακτικών κτηνοτροφίας. Αυτό σήμαινε ότι ένας κτηνοτρόφος θα μπορούσε να δηλώσει βοσκοτόπια στην άλλη άκρη της Ελλάδας. Κατά την ενσωμάτωση των νέων βοσκοτόπων, όμως, όπως λέει η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, δημιουργήθηκαν γκρίζες ζώνες για την παράνομη είσπραξη επιδοτήσεων πολλών εκατ. ευρώ. Σε αγρότες της Κρήτης έγιναν οι πρώτες κατανομές εκτός νησιού για τις χρήσεις 2016-2018, όμως η πρακτική της γειτονικής γης εφαρμόστηκε μετά το 2019.
Ελεγκτές του ΟΠΕΚΕΠΕ είχαν διαπιστώσει παρατυπίες ήδη από το 2020, με αποτέλεσμα να μπλοκαριστούν χιλιάδες ύποπτοι ΑΦΜ θεωρούμενων αγροτών. Στελέχη του Οργανισμού –που άλλαξε πολλούς διοικητές σε σύντομο διάστημα– κατήγγειλαν ότι δέχτηκαν πιέσεις, ώστε να τεθούν συγκεκριμένα πρόσωπα εκτός της μαύρης λίστας κι επίσης να παρακαμφθούν διαδικασίες ελέγχου.
Τον Μάιο του 2025 η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία πραγματοποίησε εφόδους στα κεντρικά γραφεία του ΟΠΕΚΕΠΕ στην Αθήνα και επίσης στην Κρήτη. Αργότερα τον ίδιο μήνα η κυβέρνηση ανακοίνωσε την κατάργηση του Οργανισμού και τη μεταφορά των αρμοδιοτήτων του στην ΑΑΔΕ. Σήμερα εκκρεμούν σε διαφορετικές πόλεις της Ελλάδας τουλάχιστον επτά δίκες με κατηγορουμένους ιδιώτες.
