Ενα από τα σοβαρότερα περιστατικά δηλητηρίασης απειλούμενων ειδών που έχουν συμβεί ποτέ στη χώρα μας βρίσκεται σε εξέλιξη στον Εβρο. Από την προηγούμενη Πέμπτη, οκτώ μαυρόγυπες έχουν βρεθεί νεκροί στο δάσος της Δαδιάς –οι τέσσερις χθες– ενώ την περιοχή «χτενίζουν» ομάδες με ειδικά εκπαιδευμένους σκύλους συλλέγοντας μεγάλο αριθμό δηλητηριασμένων δολωμάτων μέσα από το Εθνικό Πάρκο.
Λόγω της σοβαρότητας της υπόθεσης παρενέβη το υπουργείο Περιβάλλοντος και έχουν κινητοποιηθεί όλες οι υπηρεσίες στην περιοχή – ωστόσο είναι αμφίβολο αν τελικά θα βρεθεί ο ένοχος. Οι δύο πρώτοι νεκροί μαυρόγυπες εντοπίστηκαν την προηγούμενη Πέμπτη. «Μας ενημέρωσε η αστυνομία ότι σε μια περιπολία βρέθηκε ένα νεκρό πουλί», λέει η Σύλβια Ζακκάκ, βιολόγος στη Μονάδα Διαχείρισης του ΟΦΥΠΕΚΑ στο Εθνικό Πάρκο Δαδιάς. «Λίγο μετά βρέθηκε ακόμη ένα δηλητηριασμένο αλλά ζωντανό, το οποίο μεταφέρθηκε σε κτηνίατρο και ευτυχώς σώθηκε. Αμέσως ειδοποιήσαμε τη δασική υπηρεσία και την Εταιρεία Προστασίας Βιοποικιλότητας Θράκης (σ.σ. διάδοχη οργάνωση του WWF στην περιοχή) που μαζί μας ξεκίνησαν ελέγχους».
Ο ΟΦΥΠΕΚΑ βρίσκεται στο πλαίσιο κοινοτικού προγράμματος σε συνεργασία και με τον 2ο Κυνηγετικό Σύλλογο Ορεστιάδας, που διαθέτει εκπαιδευμένο σκύλο για τον εντοπισμό δηλητηριασμένων δολωμάτων, όπως και η Εταιρεία Προστασίας Βιοποικιλότητας. Στην περιοχή έσπευσε και προσωπικό από τις μονάδες του ΟΦΥΠΕΚΑ στη Ροδόπη και στη Θεσσαλονίκη με εκπαιδευμένους σκύλους. Η έρευνα οδήγησε στην αποκάλυψη της καταστροφής: χθες το πρωί βρέθηκαν ακόμη τέσσερις νεκροί μαυρόγυπες και άλλος ένας δηλητηριασμένος όμως ζωντανός. Τα δε δολώματα εντοπίζονται σε τεράστια έκταση, από τον πυρήνα του εθνικού πάρκου έως το δυτικό του όριο.
Για το περιστατικό ενημερώθηκε το υπουργείο Περιβάλλοντος, το οποίο κινητοποίησε όλες τις υπηρεσίες στην περιοχή. «Ενεργοποιήσαμε γρήγορα την ομάδα άμεσης επέμβασης, ένα σώμα με ανακριτικά καθήκοντα (στο οποίο συμμετέχουν εκπρόσωποι της δασικής υπηρεσίας, του ΟΦΥΠΕΚΑ και της Περιφέρειας). Κινητοποιήσαμε τις δασικές υπηρεσίες και γειτονικών περιοχών. Πρέπει να υπάρξει παρέμβαση του εισαγγελέα καθώς πρόκειται για κακούργημα», τονίζει στην «Κ» ο γενικός γραμματέας Δασών, Στάθης Σταθόπουλος. «Είμαστε εξοργισμένοι. Τέτοιες συμπεριφορές δεν θα γίνουν ανεκτές».
«Πριν από λίγες ημέρες μιλούσαμε για το πώς με τόσο κόπο καταφέρνουμε να διατηρήσουμε τις φωλιές και τώρα χάσαμε οκτώ πουλιά σε αναπαραγωγική ηλικία», λέει η Σύλβια Ζακκάκ, βιολόγος στον ΟΦΥΠΕΚΑ.
«Πριν από λίγες ημέρες μιλούσαμε για το πώς με τόσο κόπο καταφέρνουμε να διατηρήσουμε τις φωλιές του μαυρόγυπα στην περιοχή μας και τώρα μέσα σε λίγες ημέρες χάσαμε οκτώ πουλιά σε αναπαραγωγική ηλικία. Για τον πληθυσμό του μαυρόγυπα στη Θράκη, αυτό αντιστοιχεί στο 7%-10% του πληθυσμού», σημειώνει η κ. Ζακκάκ. «Αυτοί που ρίχνουν δηλητηριασμένα δολώματα δεν έχουν στόχο τον μαυρόγυπα, αλλά να σκοτώσουν λύκους και αλεπούδες. Από προηγούμενα προγράμματα του ΟΦΥΠΕΚΑ έχει προκύψει ότι οι συχνότεροι υπαίτιοι είναι είτε κυνηγοί είτε κτηνοτρόφοι. Οι κτηνοτρόφοι, επειδή υφίστανται ζημιές από τους λύκους, και οι κυνηγοί διότι επικρατεί μια εντύπωση πως τα σκυλιά κυνηγούν τις αλεπούδες αντί για τους λαγούς, ή ότι οι αλεπούδες σκοτώνουν τους λαγούς και δεν αφήνουν αρκετά θηράματα. Ισως να μην είναι τυχαίο ότι τα δολώματα μπήκαν στο τέλος της κυνηγετικής περιόδου».
«Δεν τους ενδιαφέρει»
Η κυρία Ζακκάκ είναι πεπεισμένη πως όποιος στην περιοχή του Εβρου ρίχνει δηλητηριασμένα δολώματα, έχει πλήρη συνείδηση του πώς αυτό θα λειτουργήσει, προκαλώντας «αλυσιδωτά» θανάτους άγριων ζώων. «Στη Δαδιά δεν μπορείς να μιλήσεις για έλλειψη ενημέρωσης. Εχουμε κάνει πλήθος ενημερωτικών εκδηλώσεων. Προφανώς κάποιους απλά δεν τους ενδιαφέρει τι θα σκοτώσουν».
Σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία του ΟΦΥΠΕΚΑ, το 2025 οι επτά μονάδες του οργανισμού που διαθέτουν εκπαιδευμένους σκύλους πραγματοποίησαν 300 περιπολίες, εντόπισαν 45 περιστατικά χρήσης δηλητηριασμένων δολωμάτων από τα οποία έχασαν τη ζωή τους 52 άγρια ζώα και 40 οικόσιτα ζώα (π.χ. ποιμενικά σκυλιά). Να σημειωθεί ότι η χρήση δηλητηριασμένων δολωμάτων έχει απαγορευθεί από το 1993, αλλά δυστυχώς παραμένει διαδεδομένη πρακτική στην ελληνική ύπαιθρο. Με τον τρόπο αυτό, έχουν οδηγηθεί στο χείλος της εξαφάνισης πτωματοφάγα αρπακτικά πουλιά της χώρας, όπως είναι ο γυπαετός, ο μαυρόγυπας, το όρνιο και ο ασπροπάρης.
