Την πιλοτική λειτουργία της «τράπεζας γης» ανακοίνωσαν χθες τα υπουργεία Περιβάλλοντος και Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Πρόκειται για μια ψηφιακή πλατφόρμα που θα λειτουργεί σαν «ενδιάμεσος», ανάμεσα στους ιδιοκτήτες τίτλων μεταφοράς συντελεστή και στους αγοραστές τους.
Προς το παρόν θα γίνονται μόνο καταχωρίσεις των τίτλων μεταφοράς συντελεστή.
Προς το παρόν η πλατφόρμα απλώς θα δέχεται καταχωρίσεις δικαιωμάτων μεταφοράς συντελεστή, καθώς για τη «νεκρανάσταση» της μεταφοράς συντελεστή πρέπει πρώτα να καθοριστούν ζώνες υποδοχής του συντελεστή δόμησης, θέμα που στην πράξη δεν θα αποδειχθεί ιδιαίτερα εύκολο, καθώς συνεπάγεται πολεοδομική επιβάρυνση.
Οπως ορίζει η απόφαση (ΦΕΚ Β 1451), η καταχώριση των τίτλων μεταφοράς συντελεστή θα πρέπει υποχρεωτικά να γίνεται από μηχανικό (προσθέτοντας ακόμη μια οικονομική δραστηριότητα στο επάγγελμα του μηχανικού). Πέραν τούτου δεν θα συμβαίνει ουδέν, καθώς η ενεργοποίηση του θεσμού της μεταφοράς συντελεστή είναι ιδιαίτερα πολύπλοκη.
Οι τίτλοι μεταφοράς συντελεστή είναι ένα παλιό πολεοδομικό εργαλείο που παραμένει εδώ και τρεις δεκαετίες σε αχρηστία, λόγω ακυρωτικών αποφάσεων του ΣτΕ. Λειτούργησε ωστόσο για ένα διάστημα, χαρίζοντας στον δημόσιο χώρο ορισμένα αξιομνημόνευτα κτίρια (όπως τα κτίρια Βωβού στη λεωφόρο Κηφισίας).
Ιστορικό
Να σημειωθεί ότι ο «θεσμός» της τράπεζας γης περιφέρεται σε ανακοινώσεις και εξαγγελίες περισσότερο από 20 χρόνια, χωρίς να έχει τεθεί σε λειτουργία. Η πρώτη ρύθμιση έγινε με τον ν. 4178/13 (τον δεύτερο νόμο για τη νομιμοποίηση αυθαιρέτων) όπου προβλεπόταν η δημιουργία της «τράπεζας γης» ως μηχανισμού διαχείρισης των δικαιωμάτων μεταφοράς συντελεστή.
Μετά ήρθε ο ν. 4280/14 (που έμεινε γνωστός ως «δασοκτόνος») και προσέθεσε στις αρμοδιότητες της «τράπεζας γης» την ανταλλαγή εκτάσεων από οικοδομικούς συνεταιρισμούς. Κατόπιν το 2017 η τότε κυβέρνηση… ένιωσε την ανάγκη επαναβάπτισης του θεσμού σε «Τράπεζα Δικαιωμάτων Δόμησης και Κοινόχρηστων Χώρων», επεκτείνοντας παράλληλα το πεδίο της στους χώρους πρασίνου.
Τέλος, με τον ν. 4759/20 η νέα κυβέρνηση αποφάσισε να διαχωρίσει τη θέση της από την προηγούμενη, μετονομάζοντας με τη σειρά της τον θεσμό σε «Ψηφιακή Τράπεζα Γης», «βάζοντας χέρι» στο Πράσινο Ταμείο για τη χρηματοδότησή του. Ωστόσο, σε καμία από τις τρεις περιπτώσεις δεν ολοκληρώθηκε το απαραίτητο πλαίσιο και έτσι, παρά τις μεγάλες πολιτικές εξαγγελίες, οι τράπεζες παρέμειναν «στα χαρτιά». Να σημειωθεί ότι το έργο χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης με 18,2 εκατ. ευρώ.
