Η «επενδυτική σύμβουλος» έμοιαζε άνθρωπος εμπιστοσύνης. Ζούσε σε βίλα, ταξίδευε συχνά στο εξωτερικό, είχαν κοινούς γνωστούς. Φαινόταν να γνωρίζει καλά και τον ακατανόητο για πολλούς άυλο κόσμο των κρυπτονομισμάτων. «Της έδωσα 15.000 ευρώ. Σκέφτηκα, μια κυρία με τόσα χρήματα θα εξαπατήσει εμένα;» λέει ένα από τα θύματά της, που μιλάει υπό τον όρο της ανωνυμίας. «Προόριζα αυτό το ποσό για ένα στεγαστικό δάνειο του γιου μου».
Οπως περιγράφει η καταγγέλλουσα στην «Κ», η «σύμβουλος» την προέτρεψε να επενδύσει σε μια ψηφιακή πλατφόρμα κρυπτονομισμάτων τάζοντας υψηλές αποδόσεις, που θα εξασφάλιζαν σταθερά κέρδη 1.000 ευρώ ανά μήνα. Ωστόσο τα χρήματα δεν εμφανίζονταν. Κάθε προσπάθεια ανάληψης παρεμποδιζόταν με διάφορα προσχήματα. Η «σύμβουλος» μετέθετε την αποδέσμευση από μήνα σε μήνα. Οπως αναφέρει η παθούσα, κάποιες φορές γινόταν επίκληση «τεχνικών προβλημάτων» και άλλοτε «χρονοβόρων διαδικασιών επαλήθευσης».
«Είσαι σε καλά χέρια»
Οι επικοινωνίες τους ήταν μέσω Telegram. «Κάθε μέρα δουλεύω για εσένα, είσαι σε καλά χέρια, μην ανησυχείς», έγραψε η «σύμβουλος» σε ένα μήνυμα. Ο τόνος της άλλαξε όταν η παθούσα πίεσε για απαντήσεις. «Λες να έχω πληροφορίες και να σου τις κρύβω; Μήπως νομίζεις ότι η εταιρεία θα σου φάει χρήματα;» τόνισε σε άλλη τους συνομιλία. Επειτα από μήνες η πλατφόρμα κατέρρευσε. Το κεφάλαιο χάθηκε. Από τις 15.000 ευρώ η καταγγέλλουσα λέει ότι έλαβε σε αυτό το διάστημα μόλις 1.150 ευρώ. Τα παιδιά της είχαν επιχειρήσει να την αποτρέψουν· από την πρώτη στιγμή θεωρούσαν ότι υπήρχε κάτι ύποπτο στο αφήγημα της «μοναδικής ευκαιρίας». Εκείνη, όμως, δεν τους άκουσε. «Ρίχνεις μετά το φταίξιμο στον εαυτό σου», λέει. «Γιατί πίστεψες».
Το κύκλωμα προσπαθούσε να στρατολογήσει νέα μέλη για να υπάρχει διαρκής ροή κεφαλαίων – Μετά την κατάρρευση κάποιου πυραμιδικού σχήματος, δημιουργούσαν νέο.
Η συγκεκριμένη υπόθεση περιλαμβάνεται στη δικογραφία που σχημάτισε το Τμήμα Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος Κρήτης μετά την πρόσφατη εξάρθρωση κυκλώματος εξαπάτησης πολιτών με το πρόσχημα της επένδυσης σε κρυπτονομίσματα. Συνελήφθησαν συνολικά 12 άτομα, οι περισσότεροι εκ των οποίων στην Κρήτη. Μετά τις απολογίες τους οι επτά κρίθηκαν προφυλακιστέοι και οι υπόλοιποι αφέθηκαν ελεύθεροι με περιοριστικούς όρους. Μεταξύ άλλων, ισχυρίζονται ότι και οι ίδιοι ήταν επενδυτές.
Από την αστυνομική έρευνα εντοπίστηκαν τουλάχιστον 73 θύματα που υπέστησαν ζημία τουλάχιστον 760.900 ευρώ. Θεωρείται ότι ο αριθμός τους είναι μεγαλύτερος και εκτιμάται από τους αστυνομικούς ότι το συνολικό παράνομο όφελος της εγκληματικής οργάνωσης ξεπέρασε τα 14,5 εκατ. ευρώ.
Η μεθοδολογία
Η πρώτη καταγγελία έφτασε στις αστυνομικές αρχές τον Δεκέμβριο του 2024 και ακολούθησαν τηλεφωνικές παρακολουθήσεις των υπόπτων. Σύμφωνα με τη δικογραφία, οι εμπλεκόμενοι φέρεται να είχαν στήσει «πυραμίδα» εξαπατώντας άτομα με ελλιπή γνώση της αγοράς των κρυπτονομισμάτων. Υπόσχονταν στα θύματα ότι τα κεφάλαιά τους θα επενδυθούν σε ψηφιακά νομίσματα, αλλά κατά τους αστυνομικούς αυτά κατέληγαν σε «ψηφιακές μονάδες» («tokens») που στερούνταν ανταλλακτικής αξίας και δεν είχαν καμία χρησιμότητα εκτός του κλειστού συστήματος των εταιρειών που τα εξέδιδαν.
Προσπαθούσαν να στρατολογήσουν νέα μέλη, για να υπάρχει συνεχής ροή κεφαλαίων. Επειτα από μήνες, μετά την κατάρρευση κάποιου πυραμιδικού σχήματος, δημιουργούσαν νέο, με διαφορετική ονομασία. Προσπαθούσαν να στρατολογήσουν ξανά τα ίδια θύματα με νέες υποσχέσεις για σίγουρα κέρδη.
Ο «σκηνίτης»
Επικεφαλής του κυκλώματος φέρεται να είναι ένας Ιταλός υπήκοος, ο οποίος διαφεύγει τη σύλληψη. Ζει μόνιμα στο Ντουμπάι και το 2019 διαφήμιζε τις πλατφόρμες του σε κατάμεστες αίθουσες ξενοδοχείων στην Αθήνα και στην Κρήτη. Κάτοικος Ρεθύμνου είναι ένας εκ των συλληφθέντων, που φέρεται να είχε ηγετικό ρόλο στο κύκλωμα. Σύμφωνα με την αστυνομική έρευνα, τα έσοδά του για τα έτη 2023-2025 ήταν μηδενικά. Δεν φαίνεται να διαθέτει ενεργή επαγγελματική δραστηριότητα και στις φορολογικές δηλώσεις του εμφανίζεται ως άστεγος το 2021 και «σκηνίτης» τα έτη 2023 και 2024.
Το ίδιο πρόσωπο, όμως, διατηρούσε τουλάχιστον εννέα τραπεζικούς λογαριασμούς στο εξωτερικό, σε χώρες όπως η Αγγλία, η Ιρλανδία και η Λιθουανία, και είχε δύο offshore εταιρείες στη Βουλγαρία. Από την προανάκριση φέρεται να φάνηκαν οικονομικές ροές που προσεγγίζουν το 1,8 εκατ. ευρώ. Ηταν κεντρικός ομιλητής σε ενέργειες προώθησης απατηλών εταιρειών σε εκδηλώσεις στην Αθήνα, στην Κρήτη και στο Σαν Μαρίνο. Σε μία από τις παρουσιάσεις του σε κεντρικό ξενοδοχείο της Θεσσαλονίκης τον Δεκέμβριο του 2022 τον παρακολούθησαν 400 άτομα.
Σύμφωνα με τη δικογραφία, στον λογαριασμό που διέθετε στο Facebook εμφανιζόταν με πολυτελή οχήματα και προέβαλλε την εικόνα επιτυχημένου επιχειρηματία. «Αφησέ με να σου δείξω πώς μπορείς να το κάνεις και εσύ», είχε σημειώσει σε μια ανάρτησή του. «Το BTC είναι το μελλοντικό χρήμα. Θα ήθελες να έχεις και εσύ μερικά BTC; Στείλε μου μήνυμα». Εις βάρος του μέχρι στιγμής έχουν καταθέσει έγκληση παθόντες για απώλειες που ανέρχονται σε 82.000 ευρώ.
Οι αστυνομικοί διαπίστωσαν ακόμη ότι οι εμπλεκόμενοι στην υπόθεση παρείχαν επενδυτικές συμβουλές, διοργάνωναν σεμινάρια και παρουσιάσεις για επενδυτικά προγράμματα χωρίς να διαθέτουν την απαιτούμενη άδεια ή πιστοποίηση από την αρμόδια εποπτική αρχή, την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς, κατά παράβασιν κοινοτικών διατάξεων.
Το OneCoin
Στα αρχεία ενός εκ των εμπλεκομένων οι αστυνομικοί εντόπισαν ένα ενδιαφέρον εύρημα. Ο συλληφθείς είχε αγοράσει το 2017 πακέτο 84.249 ψηφιακών νομισμάτων της OneCoin έναντι 2.500 ευρώ με σκοπό μελλοντική εκμετάλλευση. Ωστόσο επρόκειτο για άλλη μία περίπτωση απάτης, την οποία έχει ερευνήσει εκτενώς η «Κ». Δημιουργός του OneCoin ήταν η Βουλγάρα υπήκοος Ρούγια Ιγκνάτοβα, γνωστή και ως «βασίλισσα των κρυπτονομισμάτων». Πλάσαρε το υποτιθέμενο ψηφιακό νόμισμά της σε κάθε γωνιά της Γης διατρανώνοντας ότι θα κατατρόπωνε το bitcoin. Κατόρθωσε να κερδίσει την εμπιστοσύνη χιλιάδων επενδυτών μέσω της πρακτικής του πολυεπίπεδου μάρκετινγκ συστάσεων, γνωστού και ως δικτυακού μάρκετινγκ. Σύμφωνα με αμερικανικά δικαστικά έγγραφα, όμως, το OneCoin δεν διέθετε τεχνολογία blockchain, δηλαδή δεν μπορούσε να εξορυχθεί αξιοποιώντας υπολογιστική ισχύ και η ισοτιμία του διαμορφωνόταν εσωτερικά, καθιστώντας το χειραγωγήσιμο από τους δημιουργούς του.
Το 2017 η Ιγκνάτοβα επιβιβάστηκε σε πτήση της Ryanair στη Σόφια με προορισμό την Αθήνα και έκτοτε χάθηκαν τα ίχνη της. Πέντε χρόνια αργότερα το όνομά της μπήκε στη λίστα των πιο καταζητούμενων της Europol και εκδόθηκε ερυθρά αγγελία εις βάρος της από την Interpol. Σύμφωνα με στοιχεία που είναι στη διάθεση της «Κ», στην Ελλάδα το πρώτο εξάμηνο του 2016 είχαν επενδυθεί στο OneCoin 211.970 ευρώ.
Στην πρόσφατη υπόθεση που εξιχνίασε η ΕΛ.ΑΣ., μέλη του κυκλώματος φέρεται να προωθούσαν ανά περιόδους ένα άλλο υποτιθέμενο κρυπτονόμισμα, το οποίο δεν διαθέτει δημόσιο μητρώο καταγραφής συναλλαγών (blockchain), διεύθυνση πορτοφολιού, ή ισοτιμία με νόμισμα κρατικής υπόστασης. Ακόμη, κατά τους αστυνομικούς, το γεγονός ότι η εκδότρια εταιρεία του εδρεύει στις Βρετανικές Παρθένους Νήσους δυσχεραίνει τον έλεγχο και ενισχύει την αδιαφάνεια.
Οι φιέστες και η ποικιλία των θυμάτων
Το φάσμα των θυμάτων είναι ιδιαίτερα ευρύ. Περιλαμβάνει αγρότες, ιδιοκτήτες θερμοκηπίων, δικηγόρο, ακόμη και τεχνικό υπολογιστών. «Εκαναν φιέστες, θυμάμαι ότι είχαν συγκεντρώσει 200 άτομα κοινό σε ξενοδοχείο του Ρεθύμνου για να προωθήσουν την πλατφόρμα τους. Ελεγαν ότι δίνει απόδοση 10%», τονίζει στην «Κ» ένας από τους καταγγέλλοντες, που μίλησε και αυτός υπό τον όρο της ανωνυμίας. «Στο ακροατήριο βρίσκονταν ξενοδόχοι και επιφανείς επιχειρηματίες της περιοχής. Δεν πήγαινε το μυαλό σου στο κακό».
Ο ίδιος έχασε περίπου 20.000 ευρώ. «Σου έλεγαν ότι έπρεπε να είσαι μέσα για ένα χρόνο, να κάθονται τα χρήματά σου για να δουλεύει η εξόρυξη και μετά θα μπορέσεις να εισπράξεις. Στον ένα χρόνο έκλεινε η πλατφόρμα και για τέσσερις μήνες δεν λειτουργούσε. Τότε έλεγαν ότι είναι για το καλό μας, ότι θα αλλάξουν οι όροι, θα εκσυγχρονιστεί η εταιρεία. Μετά έδιναν νέα ονομασία, επένδυαν σε άλλο νόμισμα και ήσουν δέσμιος», επισημαίνει. «Δεν μπορώ να συγχωρήσω τον εαυτό μου και αυτό που έκανα στην οικογένειά μου. Είχα σε μια άκρη κάποιες οικονομίες και σκέφτηκα ότι εάν τις έβαζα στην τράπεζα δεν θα κέρδιζα κάτι. Τώρα βέβαια έφυγαν».
Σύμφωνα με την αστυνομική έρευνα, μέλη του κυκλώματος ισχυρίζονταν ότι και οι ίδιοι είχαν εξαπατηθεί. Φέρεται να έλεγαν ότι θα τοποθετήσουν δικούς τους δικηγόρους σε ομάδες θυμάτων για να αποτρέψουν τους παθόντες από αυτοτελή νομική δράση.
Ξανά το 2017
Η «Κ» επικοινώνησε και με ένα ακόμη άτομο από την Κρήτη που επένδυσε σε αυτά τα σχήματα. Διατηρεί τις επιφυλάξεις του, ελπίζοντας ότι το κεφάλαιό του δεν έχει χαθεί. Οπως σημειώνει, είχε πέσει θύμα άλλης απάτης το 2017 και δεν μπορεί να αποδεχτεί ότι παραπλανήθηκε ξανά. «Με έπαιρνε τότε τηλέφωνο το κοπέλι και θύμιζε τον “Λύκο της Wall Street”, από την ταινία», λέει για τον άνθρωπο που τον είχε εξαπατήσει την πρώτη φορά. «Μπαίνεις στην αλαζονεία ότι θα βγάλεις λεφτά και τους ακούς. Είναι κάτι σαν τζόγος».
