Για χιλιάδες πολίτες στη Βόρεια Ελλάδα και στην Πελοπόννησο, η πρόσβαση σε σύγχρονες και αξιοπρεπείς υπηρεσίες υγείας δεν θα σημαίνει αυτομάτως και μετακίνηση προς τα μεγάλα αστικά κέντρα, με ό,τι αυτό συνεπάγεται. Τρία νέα νοσοκομεία σε Θεσσαλονίκη, Κομοτηνή και Σπάρτη έρχονται να αλλάξουν τον υγειονομικό χάρτη της περιφέρειας, φιλοδοξώντας να καλύψουν χρόνιες ανάγκες και να δώσουν νέα πνοή στο δημόσιο σύστημα υγείας.
Σε περιοχές όπου οι υποδομές μετρούν ακόμη και εννέα δεκαετίες ζωής, τα νέα κτίρια σηματοδοτούν μια ουσιαστική ανανέωση. Πρόκειται για το Πανεπιστημιακό Παιδιατρικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης ΙΣΝ, που θα είναι και το πρώτο αποκλειστικά παιδιατρικό νοσοκομείο εκτός Αθηνών, το νέο Γενικό Νοσοκομείο Σπάρτης ΙΣΝ που θα αντικαταστήσει το υφιστάμενο νοσοκομείο του 1953, καθώς και το νέο Γενικό Νοσοκομείο Κομοτηνής, που παίρνει τη σκυτάλη από το ιστορικό «Σισμανόγλειο», το οποίο λειτουργεί από το 1937, με την τότε δωρεά 26 εκατ. δραχμών του Κωνσταντίνου Σισμάνογλου.
Η κατασκευή τους υλοποιείται στο πλαίσιο της Διεθνούς Πρωτοβουλίας για την Υγεία του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος, σε συνεργασία με το ελληνικό Δημόσιο, με προϋπολογισμό που ξεπερνάει το 1 δισ. δολάρια και ορίζοντα ολοκλήρωσης στις αρχές του 2027. Σχεδιασμένα από το Renzo Piano Building Workshop, με σχεδόν μηδενικό αποτύπωμα άνθρακα, σύγχρονο εξοπλισμό και έμφαση στη βιωσιμότητα, τα νέα νοσοκομεία φιλοδοξούν να διαμορφώσουν ένα διαφορετικό πρότυπο φροντίδας για την επόμενη γενιά.
Η σημασία τους
Επιχειρώντας να σκιαγραφήσει τη σημασία της λειτουργίας τους για τις τοπικές κοινότητες η «Κ» συνομίλησε με ιατρικό προσωπικό και κατοίκους των περιοχών, καθώς και με τη διευθύντρια Διεθνούς Πρωτοβουλίας για την Υγεία του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος, Ελιάννα Κονιάλη, και τον υφυπουργό Υγείας Μάριο Θεμιστοκλέους. Προσφέροντας τις υπηρεσίες του σε ένα νοσοκομείο που λειτουργεί αδιάκοπα πάνω από 70 χρόνια και εξυπηρετώντας τις ανάγκες των Πελοποννήσιων, ο Φώτης Αράπης, διευθυντής Ιατρικής Υπηρεσίας στο νοσοκομείο Σπάρτης, παραδέχεται πως έως τώρα γιατροί και νοσηλευτές προσέφεραν τις υπηρεσίες τους με αυταπάρνηση, σε περιβάλλον επιεικώς μη φιλικό, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τις συνθήκες νοσηλείας των ασθενών και εργασίας του προσωπικού.
«Το νέο νοσοκομείο έρχεται να ενσωματώσει και να ενισχύσει εκθετικά δύο βασικά χαρακτηριστικά του ιδρύματός μας. Τον ανθρωποκεντρικό χαρακτήρα του και την ευχέρεια της πρόσβασης σε αυτό. Η αναχρονιστική, ξενοδοχειακού τύπου, υποδομή και οι ενίοτε μη αξιοπρεπείς συνθήκες νοσηλείας πρόκειται να αντισταθμιστούν από τις υψηλού επιπέδου υπηρεσίες και το ανθρώπινο πρόσωπο των ιατρών και του λοιπού προσωπικού», σημειώνει.
Δουλεύοντας στο ακόμη παλαιότερο νοσοκομείο της Κομοτηνής, η γενική διευθύντρια ιατρικής υπηρεσίας και βιοπαθολόγος Μαριάνα Ανδριάδου εξηγεί με τη σειρά της πως η αναβάθμιση των παρεχομένων υπηρεσιών υγείας στην περιοχή είναι μια διαχρονική ανάγκη και αίτημα της τοπικής κοινωνίας. «Οι σύγχρονες υποδομές και ο οργανωμένος σχεδιασμός δημιουργούν τις προϋποθέσεις για βελτιωμένη προσβασιμότητα, ποιοτικότερη φροντίδα και ενίσχυση της ασφάλειας των ασθενών. Πρόκειται για μια σημαντική παρέμβαση, που ενδυναμώνει τον δημόσιο χαρακτήρα του συστήματος υγείας και διαμορφώνει ένα πιο λειτουργικό και ανθρώπινο περιβάλλον περίθαλψης», σημειώνει.
Η επιλογή των περιοχών δεν έγινε τυχαία από το Ιδρυμα και το υπουργείο Υγείας. Οπως εξηγεί η Ελιάννα Κονιάλη στην «Κ», η φιλοσοφία πίσω από την επιλογή της Θεσσαλονίκης, της Κομοτηνής και της Σπάρτης για την ανάπτυξη των τριών νέων νοσοκομείων του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος εδράζεται στην αρχή της ισότιμης πρόσβασης όλων σε ποιοτικές υπηρεσίες υγείας, ανεξαρτήτως γεωγραφικής θέσης.
Η κατασκευή τους υλοποιείται στο πλαίσιο της Διεθνούς Πρωτοβουλίας για την Υγεία του Ιδρύματος, σε συνεργασία με το ελληνικό Δημόσιο, με προϋπολογισμό που ξεπερνάει το 1 δισ. δολάρια.
Οπως τονίζει, η επιλογή των τριών περιοχών έγινε βάσει καταγεγραμμένων και διαχρονικών αναγκών, καθώς και με γνώμονα τον εκσυγχρονισμό του υγειονομικού χάρτη της χώρας. «Στην Κομοτηνή και στη Σπάρτη, τα νέα Γενικά Νοσοκομεία ΙΣΝ θα αντικαταστήσουν δύο από τις παλαιότερες υφιστάμενες δομές, ανανεώνοντας κρίσιμες υποδομές και αναβαθμίζοντας το επίπεδο των παρεχομένων υπηρεσιών για τις ευρύτερες περιοχές της Ανατολικής Μακεδονίας – Θράκης και της Νότιας Πελοποννήσου.
Στη Θεσσαλονίκη, η επιλογή αντανακλά τον ρόλο της ως δεύτερου μητροπολιτικού κέντρου της χώρας. Το Πανεπιστημιακό Παιδιατρικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης ΙΣΝ θα είναι το πρώτο αποκλειστικά παιδιατρικό νοσοκομείο εκτός Αθηνών, με αμιγώς πανεπιστημιακό χαρακτήρα, λειτουργώντας ως κόμβος εξειδικευμένης φροντίδας, εκπαίδευσης και έρευνας για όλη τη Βόρεια Ελλάδα», προσθέτει.
Στο επιχειρησιακό σκέλος της μετάβασης από τα παλαιά νοσοκομεία στα καινούργια, ο Μάριος Θεμιστοκλέους σημειώνει στην «Κ» πως το εν λόγω εγχείρημα αποτελεί σύνθετη επιχειρησιακή διαδικασία. «Είναι δύσκολη διότι περιλαμβάνει εκπαίδευση προσωπικού σε νέο εξοπλισμό, συντονισμό με υγειονομικές περιφέρειες, μεταφορά κλινικών και περίοδο παράλληλης λειτουργίας, ώστε να μη διαταραχθεί ούτε για μία ημέρα η παροχή υπηρεσιών υγείας», αναφέρει. Kαι προσθέτει: «Θέλω να ευχαριστήσω θερμά το Ιδρυμα Σταύρος Νιάρχος και προσωπικά τον πρόεδρο του Διοικητικού Συμβουλίου Ανδρέα Δρακόπουλο για τη μεγάλη και ουσιαστική προσφορά τους στον τομέα της υγείας, που αφήνει ήδη ισχυρό και διαρκές αποτύπωμα στο Εθνικό Σύστημα Υγείας».
Παρά τις αυξανόμενες προκλήσεις τόσο της μετάβασης όσο και της κατασκευής τέτοιων μεγαλεπήβολων δομών σε επαρχιακές πόλεις, η κατασκευή των τριών έργων δημιουργεί σημαντική οικονομική δραστηριότητα σε τοπικό επίπεδο, κινητοποιώντας ανθρώπινο δυναμικό, τεχνικές εταιρείες και εξειδικευμένους προμηθευτές. Σύμφωνα με την κ. Κονιάλη, τα νοσοκομεία θα δημιουργήσουν νέες θέσεις εργασίας σε ιατρικό, νοσηλευτικό και διοικητικό προσωπικό, ενισχύοντας τη βιώσιμη ανάπτυξη των περιοχών, ενώ αναμένεται να μειωθούν οι διακομιδές και μετακινήσεις προς μακρινά κέντρα, να βελτιωθούν οι χρόνοι πρόσβασης και να γίνουν οι περιοχές πιο ελκυστικές για επαγγελματίες υγείας και συνεργασίες.
Το χρονοδιάγραμμα
Ιδιαίτερη βαρύτητα στη στελέχωση δίνει από την πλευρά του το υπουργείο Υγείας. Δίνοντας αναλυτικά αριθμούς, ο κ. Θεμιστοκλέους εξηγεί πως το Παιδιατρικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης θα ξεκινήσει το 2027 με 716 εργαζομένους (126 ιατρούς και 280 νοσηλευτές) και σε πενταετία θα φτάσει περίπου τους 1.010. Στη Σπάρτη, η λειτουργία θα αρχίσει με 629 εργαζομένους και προβλέπεται αύξηση στους 698 σε πέντε χρόνια, ενώ το υπάρχον προσωπικό του σημερινού νοσοκομείου θα μεταφερθεί πλήρως στη νέα δομή. Στην Κομοτηνή, το νέο νοσοκομείο θα ανοίξει το 2026 με 538 εργαζομένους και θα ενισχυθεί σταδιακά έως 686, με παράλληλες προσλήψεις που ήδη υλοποιούνται.
Σε κατασκευαστικό στάδιο, από το 2025 βρίσκεται σε εξέλιξη και στα τρία νοσοκομεία η εγκατάσταση των ξύλινων κατασκευών, μια φάση-ορόσημο, κατά την κ. Κονιάλη, που σηματοδοτεί τη μετάβαση από τον βασικό φέροντα οργανισμό στις πιο σύνθετες εργασίες. Το επόμενο διάστημα το βάρος πέφτει στο «κλείσιμο» του κελύφους των κτιρίων, ώστε να προχωρήσουν με εντατικούς ρυθμούς οι ηλεκτρομηχανολογικές εγκαταστάσεις και οι αρχιτεκτονικές παρεμβάσεις στο εσωτερικό.
Με βάση το ισχύον χρονοδιάγραμμα, τα τρία νέα νοσοκομεία ΙΣΝ αναμένεται να ολοκληρωθούν και να παραδοθούν στην ελληνική πολιτεία εντός του 2027, πλήρως εξοπλισμένα και έτοιμα να ενταχθούν άμεσα στο Εθνικό Σύστημα Υγείας.
«Εκκλησία θα έχει; Για τον έλεγχο λοιμώξεων τι θα κάνετε;»
Στο πλαίσιο της ανέγερσης των τριών νοσοκομείων, το Ιδρυμα Σταύρος Νιάρχος διοργανώνει τακτικά από το 2019 ανοιχτές συναντήσεις μεταξύ όλων των φορέων που εμπλέκονται στο έργο και των τοπικών φορέων της Θεσσαλονίκης, της Κομοτηνής και της Σπάρτης. Οι ανοιχτές συναντήσεις με στόχο την ενημέρωση και τη συζήτηση για την εξέλιξη του κάθε έργου έχουν φτάσει τις εννέα.
Τα ερωτήματα των κατοίκων των τριών περιοχών αναδεικνύουν την αγωνία της κοινότητας για τη σωστή διαχείριση των έργων. Ειδικότερα, ένα από τα ερωτήματα της τοπικής κοινότητας Φιλύρου στη Θεσσαλονίκη ήταν αν έχει προβλεφθεί στο νέο παιδιατρικό νοσοκομείο χώρος για ανέγερση εκκλησίας. Η εκπαιδευτική κοινότητα της περιοχής αιτήθηκε επίσης και τη δημιουργία ειδικού χώρου εντός του νοσοκομείου για παιχνίδι/καλλιτεχνική δράση των παιδιών που θα νοσηλευθούν. Γιατροί της περιοχής έθεσαν επίσης ερώτημα στην ηγεσία του υπουργείου Υγείας σχετικά με το πώς θα γίνει έλεγχος των λοιμώξεων στους θαλάμους των μικρών ασθενών.
Χειρουργοί και συνταξιούχοι γιατροί στην Κομοτηνή ζήτησαν να μάθουν τον τρόπο διοίκησης του νέου νοσοκομείου στην περιοχή, ενώ ένας οικονομολόγος πατέρας δύο κοριτσιών που σπουδάζουν Ιατρική στη Ζυρίχη αναρωτήθηκε αν πρόκειται να δοθούν κίνητρα για την επιστροφή Ελλήνων ιατρών του εξωτερικού. Στη Σπάρτη, ένα βασικό ερώτημα ήταν τι θα συμβεί με το παρόν κτίριο του νοσοκομείου και αν το νέο νοσοκομείο θα έχει και μονάδες εντατικής θεραπείας, καθώς το προηγούμενο δεν περιελάμβανε.
«Η εμπειρία των εννέα κύκλων ανοιχτών συναντήσεων του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος με τις τοπικές κοινωνίες αποτέλεσε για εμένα, ως υφυπουργό Υγείας, ένα ουσιαστικό μάθημα διακυβέρνησης με επίκεντρο τον πολίτη. Σε αυτές τις συναντήσεις, όπου συμμετείχαν πολίτες, επαγγελματίες υγείας και θεσμικοί φορείς, αναδείχθηκαν τρία καθαρά μηνύματα: ανάγκη για διαφάνεια και σαφή χρονοδιαγράμματα, απαίτηση για ποιοτικές υπηρεσίες υγείας στην καθημερινότητα και έμφαση όχι μόνο στις υποδομές, αλλά κυρίως στους ανθρώπους που στελεχώνουν ένα νοσοκομείο», σχολιάζει ο κ. Θεμιστοκλέους.
Για τον ίδιο, το βασικό συμπέρασμα είναι σαφές. «Οταν ο σχεδιασμός υποδομών συνδυάζεται με διάλογο με την κοινωνία και συγκεκριμένο πλάνο στελέχωσης, τα έργα αποκτούν πραγματική αξία. Στόχος μας δεν είναι απλώς να παραδώσουμε νέα κτίρια, αλλά να ενισχύσουμε ένα σύγχρονο, ανθεκτικό και δίκαιο Εθνικό Σύστημα Υγείας που ανταποκρίνεται στις ανάγκες κάθε πολίτη, σε κάθε γωνιά της χώρας», καταλήγει.
