Ηδη 300 μετανάστες βρίσκονταν υπό κράτηση τους πρώτους μήνες (Σεπτέμβριος – Δεκέμβριος 2025) εφαρμογής της νέας νομοθεσίας για την παράνομη είσοδο και παραμονή στην Ελλάδα. Τα αδικήματα της παράνομης εισόδου, εξόδου και παραμονής επιφέρουν πλέον ποινικές κυρώσεις.
Ο αριθμός των μεταναστών που οδηγούνται στη φυλακή ασφαλώς θα αυξάνεται διαρκώς, δεδομένου ότι οι αφίξεις κυρίως στην Κρήτη και στη Γαύδο συνεχίζονται. Σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου Δικαιοσύνης, οι Εισαγγελίες Πρωτοδικών Χανίων και Ηρακλείου άσκησαν 200 ποινικές διώξεις για παράνομη είσοδο από τον Σεπτέμβριο έως το τέλος Δεκεμβρίου 2025. Από την άλλη πλευρά, οι προσπάθειες επιστροφών δεν έχουν φέρει αποτελέσματα καθώς, όπως φαίνεται, η Αίγυπτος, από την οποία προέρχεται περίπου το 35% των αφιχθέντων, δεν φαίνεται διατεθειμένη να δεχτεί πίσω όσους υπηκόους της έχουν περάσει παράνομα στην Ελλάδα. Το εύλογο ερώτημα που προκύπτει είναι αν οι ελληνικές φυλακές αντέχουν επιπλέον κρατούμενους, όταν εξαιτίας του υπερπληθυσμού αναζητούνται τρόποι αποσυμφόρησης.
Μέχρι το τέλος του 2025 ασκήθηκαν παραπάνω από 800 ποινικές διώξεις από εισαγγελείς σε όλη τη χώρα βάσει των νέων διατάξεων, κυρίως για τα αδικήματα της «παράνομης εισόδου» και της «παράνομης παραμονής». Τα δεδομένα προκύπτουν από τα επίσημα στοιχεία του υπουργείου Δικαιοσύνης, τα οποία επεξεργάστηκε η οργάνωση RSA (Υποστήριξη Προσφύγων στο Αιγαίο). Οπως προκύπτει, σχεδόν 300 άνθρωποι βρίσκονταν υπό κράτηση λόγω καταδικαστικής απόφασης για τα αδικήματα αυτά που επισύρουν ποινή διετούς φυλάκισης χωρίς αναστολή. Ο μόνος τρόπος για να αποφύγει τη φυλακή όποιος συλλαμβάνεται για παράνομη είσοδο και παραμονή στη χώρα είναι να δηλώσει ότι προτίθεται να επιστρέψει οικειοθελώς στη χώρα του. Και πάλι τότε, έως ότου γίνει δυνατή η επιστροφή, οι προς απέλαση μετανάστες τίθενται σε διοικητική κράτηση σε προαναχωρησιακά κέντρα. Ετσι, 154 άτομα που καταδικάστηκαν και δεν δήλωσαν πρόθεση επιστροφής εκτίουν ποινή φυλάκισης. Ακόμη 131 κρατούνταν σε ΠΡΟΚΕΚΑ, ώστε να επιστρέψουν εφόσον η χώρα τους δεχθεί τον επαναπατρισμό τους κάποτε.
Ανάμεσα στις χώρες καταγωγής των ανθρώπων που βρίσκονται υπό κράτηση είναι το Αφγανιστάν, η Συρία και το Ιράκ, χώρες των οποίων οι πολίτες λαμβάνουν κατά πλειοψηφία καθεστώς διεθνούς προστασίας στην Ελλάδα. «Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της υπηρεσίας ασύλου για το 2025, το ποσοστό αποδοχής των αιτήσεων ασύλου που εξετάστηκαν στην ουσία τους ήταν 99,8% για το Αφγανιστάν, 90,7% για τη Συρία και 62,3% για το Ιράκ», σημειώνει η οργάνωση.
