Η προετοιμασία είχε ξεκινήσει από νωρίς. Οι εργάτες της εταιρείας ΑΒΑΞ, με κίτρινα, φωσφοριζέ γιλέκα και κράνη προστασίας κεφαλής, περίμεναν στην είσοδο του εργοταξίου δημοσιογράφους και ειδικούς προσκεκλημένους προκειμένου να γιορτάσουν όλοι μαζί το πρώτο μεγάλο ορόσημο για τη Γραμμή 4 του μετρό. Τρία λεπτά πριν από τις 11 χθες το πρωί, υπό τους ήχους του τραγουδιού «Break On Through (to the Other Side)» του θρυλικού συγκροτήματος Doors, ο μετροπόντικας «Αθηνά», ο πρώτος εκ των δύο «διδύμων», είδε ξανά το φως του ήλιου. Καθώς η κεφαλή του μετροπόντικα έσπαγε τον τοίχο, οι παρευρισκόμενοι ξέσπασαν σε χειροκροτήματα, ενώ κινηματογραφικές εικόνες από drones και κάμερες υψηλής ευκρίνειας προβάλλονταν σε ζωντανή μετάδοση.
Ομως, πίσω από τους ήχους των Doors και τις εντυπωσιακές εικόνες υπάρχει μια δυσάρεστη αλήθεια: το χρονοδιάγραμμα του έργου παραμένει σε μια γκρίζα ζώνη, λόγω διαδοχικών καθυστερήσεων σε διάφορα στάδια της αλληλουχίας των εργασιών. Το χθεσινό ορόσημο, στη συμβολή των οδών Βασιλέως Κωνσταντίνου και Μιχαλακοπούλου, είναι μια σημαντική στιγμή στην εξέλιξη του έργου, η οποία όμως θα έπρεπε να είχε συμβεί τουλάχιστον μία διετία νωρίτερα.
Το χρονικό
Ολα ξεκίνησαν τον Ιούνιο του 2021, όταν υπεγράφη η σύμβαση με την κοινοπραξία ΑΒΑΞ – Ghella – Alstom με ορίζοντα ολοκλήρωσης τα οκτώ έτη. Σύμφωνα με τον αρχικό σχεδιασμό, η Γραμμή 4 θα πρέπει να παραδοθεί στο επιβατικό κοινό στις 20 Ιουνίου 2029. Ωστόσο, τα σύννεφα στο έργο φάνηκαν από πολύ νωρίς. Η πραγματοποίηση πρόδρομων εργασιών στους χώρους όπου πρόκειται να κατασκευαστούν οι σταθμοί και η μετέπειτα παράδοσή τους στον ανάδοχο του έργου αποδείχθηκε ένα μοντέλο που δεν λειτούργησε στην πράξη. Είναι χαρακτηριστικό ότι ακόμη και σήμερα, πέντε χρόνια μετά την υπογραφή της σύμβασης, εξακολουθούν να μην έχουν παραδοθεί στον ανάδοχο δύο χώροι για την κατασκευή σταθμών.
Στο πάρκο Ριζάρη, η υπόθεση καθυστέρησε λόγω προσφυγής στο ΣτΕ αλλά και πολιτικών παρεμβάσεων. Στο Γουδί «ανακαλύφθηκε» ότι από το σημείο διέρχεται σημαντικός αγωγός ύδρευσης (την πορεία του οποίου… δεν γνώριζε η ΕΥΔΑΠ) και δρομολογήθηκε επανασχεδιασμός των εισόδων του σταθμού. Επίσης, στον σταθμό «Πανεπιστημιούπολη» (που… μετακινήθηκε σε αυτή τη θέση με αίτημα του Δήμου Καισαριανής, ώστε να μην ενοχλείται η πόλη από το εργοτάξιο) ανακαλύφθηκαν αρχαία, τα οποία αποφασίστηκε να μετακινηθούν, αλλά οι σχετικές διαδικασίες δεν έχουν προχωρήσει. Τέλος, ο χώρος για τον σταθμό στην πλατεία Εξαρχείων παραδόθηκε πριν από οκτώ μήνες, αλλά πρέπει να προχωρήσει ο επανασχεδιασμός του σταθμού λόγω περιορισμού του χώρου του εργοταξίου.
Ως αποτέλεσμα εκτιμάται ότι το έργο θα καθυστερήσει κατ’ ελάχιστον (και με τους πιο συντηρητικούς υπολογισμούς) κατά μία τριετία.
Tεχνικές λεπτομέρειες
Οσον αφορά το χθεσινό ορόσημο, το «break through» ή «ξετρύπημα» στη γλώσσα των μηχανικών πραγματοποιήθηκε σε βάθος περίπου 25 μέτρων από την επιφάνεια. Ο μετροπόντικας ξεκίνησε τη διαδρομή του το καλοκαίρι του 2023 από το Γουδί. Για την κατασκευή της σήραγγας ο εξελιγμένος μετροπόντικας –των περίπου 100 μέτρων– τοποθέτησε 3.393 δαχτυλίδια σκυροδέματος, ενώ εξήγε περίπου 1.400 κυβικά μέτρα λάσπης ημερησίως (σκάβοντας και κατασκευάζοντας περίπου 18 μέτρα σήραγγας κάθε ημέρα), τα οποία «αφυδατώνονταν» στην επιφάνεια του εργοταξίου, ώστε στη συνέχεια να απομακρυνθεί μόνο το χώμα στους ειδικά αδειοδοτημένους χώρους. Υπολογίζεται, δε, ότι το χώμα που έχει απομακρυνθεί, υπερβαίνει τις 400.000 κυβικά μέτρα. Σε κάθε βάρδια καθ’ όλο το 24ωρο στον μετροπόντικα εργάζονται περίπου 20 άτομα, ενώ η διάνοιξη έγινε κατά μέσον όρο σε βάθος 35 μέτρων κάτω από τη γη. Μετά την ολοκλήρωση της αποστολής του, κατασκευάζοντας 5,1 χλμ. σήραγγας, ο μετροπόντικας «Αθηνά» θα αποσυναρμολογηθεί, θα βγει στην επιφάνεια και θα αποθηκευτεί μέχρι την επόμενη εκσκαφή.
Σε αντίθετη πορεία
Οσον αφορά τον δεύτερο μετροπόντικα, «Νίκη», ακολουθεί αντίθετη πορεία σε μήκος 7,5 χλμ. Η «Νίκη» ξεκίνησε τη διαδρομή της από το Αλσος Βεΐκου και, αφού διέσχισε το Γαλάτσι και τον σταθμό Ελικώνος, βρίσκεται σήμερα λίγο μετά τον σταθμό στην πλατεία Κυψέλης. Μέχρι στιγμής έχει διανοίξει 2.960 μέτρα σήραγγας, καλύπτοντας το 42% της συνολικής διαδρομής. Συνολικά, σύμφωνα με τα δεδομένα της εταιρείας, το έργο έχει ολοκληρωθεί σε ποσοστό 65%. Συνεχίζοντας την πορεία της θα περάσει κάτω από τα Δικαστήρια, τη λεωφόρο Αλεξάνδρας, τα Εξάρχεια, την οδό Ακαδημίας και το Κολωνάκι, με τελικό σημείο το φρέαρ του Ευαγγελισμού, όπου αναμένεται να ολοκληρώσει το δικό της τμήμα εντός του επόμενου έτους. Με την ολοκλήρωση της διάνοιξης θα ακολουθήσει η φάση κατασκευής των σταθμών (οι οποίοι, αν η αλληλουχία των εργασιών είχε τηρηθεί, θα είχαν κατασκευαστεί πρώτοι).
