Αναπάντητα παραμένουν αρκετά ερωτήματα που αφορούν το δυστύχημα με τους 15 νεκρούς μετανάστες ανοικτά της Χίου το βράδυ της Τρίτης. Πέντε 24ωρα μετά, τι γνωρίζουμε για τις συνθήκες του πολύνεκρου ναυαγίου; Ενήργησε σωστά το πλήρωμα του περιπολικού σκάφους; Γιατί δεν ήταν ενεργοποιημένη η κάμερα στο ταχύπλοο του Λιμενικού; Η «Κ» κάνει μια προσπάθεια να ρίξει φως σε μία ακόμη τραγωδία που εκτυλίχθηκε στις ελληνικές θάλασσες.
Το 1077 και το 1051
Σύμφωνα με το Λιμενικό, το περιστατικό εκτυλίχθηκε στις 9 το βράδυ της Τρίτης στη θαλάσσια περιοχή μεταξύ Χίου και Οινουσσών. Το περιπολικό σκάφος με κωδικό 1077 και τέσσερα άτομα πλήρωμα καταδίωξε φουσκωτό ταχύπλοο, μήκους περίπου 8 μέτρων, φορτωμένο με 39 μετανάστες, το οποίο είχε ήδη εντοπιστεί από χερσαία περιπολία, σε απόσταση περίπου ενός ναυτικού μιλίου από τις ανατολικές ακτές της Χίου. Μια ενδιαφέρουσα πληροφορία, που επιβεβαιώθηκε από επίσημα χείλη και στην πορεία της έρευνας ενδέχεται να αποδειχθεί σημαντική, είναι ότι αρχικά το ταχύπλοο με τους μετανάστες καταδιώχθηκε όχι από το 1077 αλλά από άλλο περιπολικό σκάφος του Λιμενικού, με κωδικό 1051. Τι απέγινε το 1051 στη συνέχεια; Πηγή του Λιμενικού περιέγραψε ότι το περιπολικό «έπιασε κάτι στην προπέλα του» και επέστρεψε στη Χίο. Στη θέση του πήρε εντολή να πάει το 1077, το σκάφος δηλαδή που σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν από το Λιμενικό ενεπλάκη στην υπόθεση.
Με σειρήνα
Σύμφωνα με την επίσημη εκδοχή, το ταχύπλοο με τους μετανάστες δεν είχε φώτα ναυσιπλοΐας. Το σκάφος του Λιμενικού με τη σειρήνα και το μεγάφωνο κάλεσε τον χειριστή του δουλεμπορικού να σταματήσει, ωστόσο εκείνος δεν ακολούθησε τις εντολές και έστριψε αριστερά το τιμόνι, χτυπώντας στη δεξιά πλευρά το πλωτό του Λιμενικού. Από τη σύγκρουση, σύμφωνα με την επίσημη εκδοχή, η βάρκα με τους μετανάστες ανετράπη και οι 39 μετανάστες βρέθηκαν στο νερό. Συνολικά 15 μετανάστες ανασύρθηκαν νεκροί και ακόμη 24 περισυνελέγησαν σώοι στο πλαίσιο της επιχείρησης έρευνας και διάσωσης που ακολούθησε. Σε συνεντεύξεις του, πάντως, στα ΜΜΕ κατά τη διάρκεια της εβδομάδας, ιδιώτης δύτης, που κλήθηκε να συνδράμει στην περισυλλογή των σορών, δήλωσε ότι όταν έφτασε στο σημείο βρήκε ημιβυθισμένο το δουλεμπορικό ταχύπλοο και 12 μετανάστες νεκρούς, όχι στο νερό αλλά πάνω σε αυτό. Οι 15 σοροί μεταφέρθηκαν στο νοσοκομείο της Χίου, με τη νεκροψία να ολοκληρώνεται το απόγευμα της Πέμπτης. Αρμόδιες πηγές που μίλησαν υπό τον όρο της ανωνυμίας ανέφεραν ότι οι νεκροί έφεραν πολλαπλά κατάγματα, τα περισσότερα στο κεφάλι, που επέφεραν τον θάνατο.
Το φως της δημοσιότητας (Mega) είδε η υπηρεσιακή αναφορά του κυβερνήτη του 1077, του περιπολικού σκάφους που σύμφωνα με το Λιμενικό ενεπλάκη στο πολύνεκρο δυστύχημα. Τι αναφέρεται σε αυτήν; «Ο διακινητής του ταχύπλοου σκάφους δεν συμμορφώθηκε και προκειμένου να αποφύγει τον έλεγχο ανέστρεψε την πορεία του, θέτοντας σε κίνδυνο τόσο την ακεραιότητα του σκάφους και του πληρώματος όσο και των επιβαινόντων στο ταχύπλοο, πραγματοποιώντας επικίνδυνους ελιγμούς με σκοπό τον εμβολισμό, και προσέκρουσε στη δεξιά πλευρά». Τι λένε για το επεισόδιο οι διασωθέντες μετανάστες; Απευθύναμε το ερώτημα στα στελέχη του Λιμενικού που έχουν την ευθύνη της έρευνας. Είπαν, μεταξύ άλλων, ότι στις καταθέσεις τους οι διασωθέντες περιέγραψαν ότι το πλωτό του Λιμενικού άναψε ισχυρό προβολέα, ρίχνοντας στη βάρκα τους δυνατό φως. Και πως όταν αυτό συνέβη ο χειριστής του ταχυπλόου με τους 39 μετανάστες, ενδεχομένως υπό καθεστώς πανικού, έστριψε το τιμόνι και χτύπησε το σκάφος του Λιμενικού. Φωτογραφίες του χτυπημένου σκάφους του Λιμενικού δόθηκαν στη δημοσιότητα, με τα ίχνη που διακρίνονται, ωστόσο, να μην παραπέμπουν σε σφοδρή σύγκρουση με απολογισμό 15 νεκρούς.
Τι είδε ο δύτης – Ιδιώτης δύτης, που κλήθηκε να συνδράμει στην περισυλλογή των σορών, δήλωσε ότι βρήκε ημιβυθισμένο το δουλεμπορικό και 12 μετανάστες νεκρούς, όχι στο νερό αλλά πάνω σε αυτό.
Εν τω μεταξύ, μέλη μη κυβερνητικών οργανώσεων, δημοσιογράφοι, αλλά και πολιτικά στελέχη, που κατάφεραν να μπουν στο νοσοκομείο –παρά τη σχετική απαγόρευση– και να μιλήσουν με διασωθέντες μετανάστες, περιέγραψαν μια εντελώς διαφορετική εκδοχή όσων συνέβησαν. «Δεν υπήρξε κανένα σήμα, καμία προειδοποίηση από το Λιμενικό (…) το σκάφος πέρασε κυριολεκτικά πάνω από τη βάρκα τους (…)», επισήμαναν ο βουλευτής Α΄ Αθηνών Νάσος Ηλιόπουλος και ο γραμματέας της Νέας Αριστεράς Γαβριήλ Σακελλαρίδης, έξω από το νοσοκομείο του νησιού, λίγο μετά τη συνάντησή τους με διασωθέντες μετανάστες.
Γιατί δεν κατέγραφε εικόνα
Στο σκάφος υπήρχε κάμερα, η οποία ήταν πλήρως λειτουργική, όμως, με απόφαση του κυβερνήτη του σκάφους αυτή δεν ήταν ενεργοποιημένη, καθώς κάτι τέτοιο δεν κρίθηκε αναγκαίο. «Η κάμερα είναι θερμική, μπορεί και “βλέπει” μόνο μακριά και χρησιμοποιείται επικουρικά για τον εντοπισμό μεταναστών», ήταν η απάντηση των στελεχών του Λιμενικού στη σφοδρή κριτική που ακολούθησε για το γεγονός της απουσίας οπτικού υλικού σε ένα ακόμη πολύνεκρο συμβάν στις ελληνικές θάλασσες. Αναλυτικές διευκρινίσεις παρείχε την Παρασκευή στη Βουλή και ο υπουργός Ναυτιλίας Βασίλης Κικίλιας.
Εκτός λειτουργίας –λόγω βλάβης τότε– ήταν πάντως οι κάμερες και του πλοίου ανοικτής θαλάσσης (ΠΑΘ) 920 που είχε εμπλακεί στο ναυάγιο της Πύλου. Ο κυβερνήτης του πλοίου, μάλιστα, είχε στο διάστημα από το 2021 έως και μερικές ημέρες πριν από το ναυάγιο ενημερώσει αρμοδίως τέσσερις φορές με επιστολές του για τη βλάβη στην κάμερα, με το αρχηγείο του Λιμενικού να μην προχωράει στην επισκευή της. Τα πληρώματα των σκαφών του Λιμενικού δεν έχουν νομική υποχρέωση να έχουν ενεργοποιημένες κάμερες στα σκάφη τους. Δεν έχει εκπονηθεί από το αρχηγείο «μελέτη αντικτύπου», που απαιτείται για να καταστεί υποχρεωτική η εγκατάσταση και λειτουργία καμερών στα πλωτά του Λ.Σ. Αξίζει, βέβαια, να αναφερθεί το εξής: Τα σκάφη του Λιμενικού που επιχειρούν υπό την ομπρέλα του Frontex (σ.σ. αυτά για τα οποία η Ε.Ε. καλύπτει το λειτουργικό κόστος) υποχρεούνται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, για λόγους διαφάνειας, να φέρουν κάμερα. Το περιπολικό που ενεπλάκη στο επεισόδιο δεν ανήκει σε αυτή την κατηγορία.
Ο διακινητής
Ως διακινητής συνελήφθη υπήκοος Μαρόκου. Τον υπέδειξαν δύο από τους διασωθέντες Αφγανούς μετανάστες. Επρόκειτο να απολογηθεί χθες στον ανακριτή, με τον ίδιο να αρνείται τις κατηγορίες μέσω των συνηγόρων του Αλέξη Γεωργούλη και Δημήτρη Χούλη. «Αρνείται κατηγορηματικά και ευελπιστεί σε μια ανεπηρέαστη από πολιτικές πιέσεις και σκοπιμότητες διαδικασία», ανέφεραν σε γραπτή δήλωσή τους, την Παρασκευή.
